Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 21
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 21–22
Hai trang này thuộc văn bản "Đi lấy mật" (trích "Đất rừng phương Nam" của nhà văn Đoàn Giỏi). Đây là phần đọc văn bản, chưa có câu hỏi luyện tập sau bài. Tuy nhiên ở lề trang có các hộp "Theo dõi" và "Hình dung" — đó là những câu hỏi gợi ý giúp em vừa đọc vừa suy nghĩ. Cô sẽ giải đáp đầy đủ từng hộp.
Câu 1 — Hộp "Theo dõi" (trang 20)
Đề bài: Chú ý những suy nghĩ của nhân vật An về tía nuôi, về Cò.
Cách giải
Em hãy đọc kỹ đoạn văn rồi nhặt ra những chi tiết An nghĩ về hai người. Cô tách thành hai phần cho dễ thấy.
An nghĩ về tía nuôi:
- An để ý tía nuôi rất tinh ý và hiểu mình. Dù đi phía trước, không quay lại nhìn, tía vẫn biết An đã mệt: "Tía nuôi tôi chỉ nghe tôi thở đằng sau lưng ông thôi mà biết chứ ông có quay lại nhìn tôi đâu!".
- Qua suy nghĩ này, An cảm nhận được sự quan tâm, lo lắng mà tía nuôi dành cho mình. Tía ra lệnh dừng lại nghỉ chính là vì thương An.
- An nhìn tía nuôi với ánh mắt kính trọng, gần gũi: hình ảnh tía ngồi tựa gốc cây, nhồi thuốc vào tẩu hiện lên thật bình dị, thân thương.
An nghĩ về Cò:
- An thấy Cò khỏe mạnh, dẻo dai hơn mình: "Thằng Cò thì coi bộ chưa thấm tháp gì. Cặp chân của nó như bộ giò nai, lội suốt ngày trong rừng còn chả mùi gì nữa là!".
- Trong suy nghĩ của An có chút nể phục sức bền của Cò, đồng thời cũng có chút tự ti vì mình mau mệt hơn.
Qua những suy nghĩ này, An hiện lên là cậu bé tinh tế, biết quan sát và giàu tình cảm. Em cảm nhận rõ tình thương của tía nuôi và sự khâm phục dành cho người bạn rừng.
💡 Mẹo nhớ: An nghĩ về tía = thương và kính; An nghĩ về Cò = nể và phục.
Câu 2 — Hộp "Theo dõi" (trang 20)
Đề bài: Cò giảng giải cho An những gì?
Cách giải
Em theo dõi đoạn đối thoại giữa Cò và An để thấy Cò đang dạy bạn cách tìm ra con ong mật.
- Đầu tiên Cò thử thách An: "Đố mày biết con ong mật là con nào?". An đảo mắt nhìn khắp nơi nhưng không thấy gì.
- Khi An chịu thua, Cò mới chỉ cho cách quan sát: "Bây giờ mày cứ nhìn kĩ vào khoảng cách giữa hai nhánh tràm cao kia!... Nhìn một chỗ trống ấy thôi nhá. Nó tới liền bây giờ".
Như vậy, Cò giảng giải cho An:
- Cách nhìn để phát hiện ong mật: không nhìn lung tung mà phải tập trung vào một chỗ trống giữa hai nhánh tràm cao, rồi kiên nhẫn chờ ong bay qua.
- Kinh nghiệm quan sát rừng: muốn nhận ra con vật nhỏ bé giữa rừng, phải biết chọn đúng điểm nhìn và thật chú tâm.
Qua đó, Cò hiện lên là cậu bé rành rẽ, thạo việc rừng, có nhiều kinh nghiệm dù còn nhỏ tuổi. Còn An là người ham học hỏi, sẵn sàng nghe bạn chỉ dạy.
💡 Mẹo nhớ: Cò dạy An một bài học giản dị: muốn thấy điều quý giữa rừng thì phải nhìn đúng chỗ và thật kiên nhẫn.
Câu 3 — Hộp "Hình dung" (trang 21)
Đề bài: Vẻ đẹp phong phú, sống động của rừng.
Cách giải
Em hãy hình dung lại bức tranh rừng U Minh qua từng giác quan mà tác giả gợi ra. Cô gom các chi tiết theo nhóm cho dễ tưởng tượng.
Ánh sáng và không khí buổi ban mai:
- Bóng nắng bắt đầu lên, mặt trời tròn "tuôn ánh sáng vàng rực xuống mặt đất".
- Một làn hơi đất nhè nhẹ tỏa lên, phủ mờ những bụi cây cúc áo rồi tan dần theo hơi ấm. Cảnh vật mềm mại, ấm áp, đầy sức sống.
Âm thanh và hương thơm:
- "Chim hót líu lo" rộn rã khắp rừng.
- "Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất", mùi hương ngọt lan tỏa phảng phất khắp nơi. Rừng được cảm nhận bằng cả khứu giác lẫn thính giác.
Muôn loài vật sinh động:
- Mấy con kì nhông phơi lưng, sắc da biến đổi liên tục từ xanh hóa vàng, vàng hóa đỏ, đỏ hóa tím xanh — rất kì ảo.
- Khi nghe tiếng chó săn, chúng "quật chiếc đuôi dài chạy tứ tán", con nào nấp gốc cây thì biến thành màu xám vỏ cây, con đeo lá ngái thì hóa xanh lá ngái.
- Tới một cái trảng rộng, "một bầy chim hàng nghìn con vọt cất cánh bay lên": chim áo già màu nâu, chim manh manh mỏ đỏ bóng, lông xám tro điểm chấm trắng chấm đỏ li ti rất đẹp mắt.
Bức tranh rừng hiện lên phong phú về màu sắc, âm thanh, hương vị và sống động với muôn vàn loài vật đang chuyển động. Tác giả đã dùng nhiều giác quan để vẽ nên một thiên nhiên rực rỡ, tràn đầy sức sống.
💡 Mẹo nhớ: Rừng đẹp nhờ "4 giác quan": mắt thấy màu, tai nghe chim hót, mũi ngửi hương tràm, lòng thấy thiên nhiên rộn ràng.
🎯 Ghi nhớ: - Các hộp "Theo dõi" và "Hình dung" không phải bài tập tính điểm, mà là kim chỉ nam giúp em vừa đọc vừa suy nghĩ theo đúng hướng. - Đoạn trích "Đi lấy mật" làm nổi bật tình cảm gia đình ấm áp (An với tía nuôi), tình bạn rừng (An với Cò) và vẻ đẹp tươi đẹp, sống động của thiên nhiên phương Nam. - Khi đọc văn miêu tả thiên nhiên, em nên chú ý tác giả tả bằng giác quan nào để cảm nhận trọn vẹn bức tranh.
Nếu em có ảnh trang 22 (phần câu hỏi "Sau khi đọc" / luyện tập), cô sẽ giải tiếp đầy đủ cho em nhé.