Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 23
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 23–24
Hai trang này là phần đọc văn bản, chưa phải phần câu hỏi "Sau khi đọc". Trên lề trang có các hộp chỉ dẫn đọc (thẻ màu đỏ) yêu cầu em vừa đọc vừa suy nghĩ. Đây chính là các "câu hỏi" cần trả lời trong khi đọc. Cô sẽ hướng dẫn em trả lời từng thẻ.
Câu 1 — Thẻ "Tóm tắt" (trang 22)
Đề bài: Tóm tắt nội dung câu chuyện của má nuôi An.
Cách giải — Đọc và rút ý chính
Em đọc đoạn má nuôi kể cho An nghe, rồi gom lại những ý lớn:
- Rừng rất rộng, nhiều cây, nhiều nhánh, nên người gác kèo phải biết chọn nơi để ong về làm tổ.
- Muốn vậy phải chọn vùng rừng tốt: nơi có nhiều hoa tràm vào mùa xuân.
- Phải xem hướng gió, tính đường bay của ong, chọn chỗ "ấm", cây dày, kín gió, ít người qua lại.
- "Kèo" là một nhánh tràm to cỡ cổ tay, được chặt thành khúc dài, gác chếch lên cây để ong về đóng tổ.
- Phải chọn cây vừa kín, vừa im, có đủ ánh nắng, vì ong không thích chỗ rợp (chỗ rợp mật dễ chua, dễ ẩm).
- Sau khi gác kèo, phải "rửa" bớt nhánh chung quanh cho dễ lấy mật.
- Kèo chặt vào giữa tháng Mười một, để mưa muộn rửa hết mùi sắt của dao, vì ong chúa kị mùi sắt, sẽ không về đóng tổ.
Tóm gọn: Má nuôi An kể về cách gác kèo "dụ" ong rừng về làm tổ ở vùng U Minh. Đó là cả một nghề công phu: phải biết chọn vùng rừng, xem hướng gió, làm kèo và đặt kèo đúng lúc, đúng cách thì ong mới chịu về đóng mật.
Câu 2 — Thẻ "Theo dõi" (trang 23)
Đề bài: Theo dõi ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật.
Cách giải — Quan sát lời nói của hai nhân vật
Đoạn này có hai nhân vật trò chuyện: An (người con nuôi) và má nuôi. Em chú ý đặc điểm lời nói của từng người:
Lời của An: ngắn, là những câu hỏi thể hiện sự tò mò, muốn hiểu biết.
- "– Coi bộ cũng không khó lắm hở má?"
- "– Ủa! Tại sao vậy, má?"
Lời của má nuôi: dài hơn, mang tính giảng giải, đầy kinh nghiệm và tình thương.
- "– Chẳng dễ đâu, con ạ! Nhiều người trở thành 'dân ăn ong' đã năm mười năm trong nghề..."
- "– Định không đúng chỗ, đoán sai hướng gió chứ sao!"
Nhận xét: Lời thoại dùng nhiều từ ngữ địa phương Nam Bộ (hở má, con ạ, ủa, chứ sao). Cách xưng hô "má – con" cho thấy tình cảm gắn bó. Lời An ngắn, tò mò; lời má dài, ân cần, giàu hiểu biết. Qua đối thoại, hình ảnh hai nhân vật và không khí vùng U Minh hiện lên rất chân thật, gần gũi.
Câu 3 — Thẻ "So sánh" (trang 23)
Đề bài: So sánh sự khác biệt trong cách "thuần hoá" ong rừng của người dân vùng U Minh với các nơi khác.
Cách giải — Lập bảng so sánh
Em đọc đoạn An ngồi nhìn kèo ong và nhớ lời thầy giáo, rồi liệt kê cách nuôi ong ở từng nơi:
| Nơi | Cách nuôi / thuần hoá ong |
|---|---|
| Người La Mã | Nuôi trong tổ bằng đồng hình chiếc vại, đục thủng nhiều lỗ con quanh miệng, quanh đáy |
| Người Mễ Tây Cơ (Mexico) | Tổ bằng đất nung, hình ống có hai loa hai đầu, treo lên cành bằng hai sợi thừng |
| Người Ai Cập | Tổ bằng sành, hình ống dài, xếp chồng lên nhau, đặt trên bãi cỏ |
| Người Phi châu | Đục rỗng khúc thân cây, vít kín hai đầu, chừa một lỗ nhỏ, treo lên |
| Xứ Tây Âu | Tổ lợp, bện bằng rơm đủ kiểu, hình thù khác nhau |
| Vùng U Minh | Gác kèo (nhánh tràm) lên cây để ong tự về đóng tổ ngoài thiên nhiên |
Điểm khác biệt lớn nhất: Ở các nơi khác, người ta làm sẵn tổ bằng đồng, đất nung, sành, gỗ, rơm... để nhốt và nuôi ong. Còn ở U Minh, người dân không làm tổ nhân tạo mà chỉ gác kèo rồi để ong rừng tự nguyện bay về làm tổ. Đây là cách "thuần hoá" độc đáo, hoà hợp với thiên nhiên, "Không có nơi nào, xứ nào có kiểu tổ ong hình nhánh kèo như vùng U Minh này cả."
🎯 Ghi nhớ: Văn bản "Đi lấy mật" cho em thấy vẻ đẹp của thiên nhiên U Minh và sự tài giỏi, am hiểu của con người nơi đây. Nghề gác kèo ong là một nét văn hoá riêng biệt: con người không bắt ép mà sống hài hoà, "rủ" ong về làm tổ.
💡 Mẹo nhớ ba thẻ chỉ dẫn: "Tóm – Theo – So": Tóm tắt chuyện má kể → Theo dõi lời đối thoại → So sánh cách nuôi ong. Đọc tới thẻ nào thì dừng lại trả lời thẻ đó.
📌 Lưu ý: Ảnh em gửi là trang 22 và 23 (phần văn bản đọc). Phần câu hỏi "Sau khi đọc" (các câu 1, 2, 3... có đánh số) thường nằm ở trang 24 trở đi và chưa xuất hiện trong ảnh. Nếu em chụp thêm trang 24, cô sẽ giải đầy đủ tiếp phần đó nhé.
