Giải Công Nghệ 8 trang 16
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 16–17
Nội dung lý thuyết
Hai trang này trình bày kiến thức về hình chiếu vuông góc của các khối tròn xoay, bao gồm:
- Hình chiếu vuông góc của hình nón
- Hình chiếu vuông góc của hình cầu
- Một số khối tròn xoay khác (nửa trụ, nón cụt, chỏm cầu)
Các câu hỏi cần giải
Câu 1: Khám phá (Hình 2.14)
Đề bài: Quan sát Hình 2.14 và cho biết: Các hình chiếu của hình nón là hình gì? Có kích thước bằng bao nhiêu?
Cách giải
Bước 1: Xác định các hướng chiếu
Nhìn vào Hình 2.14a, hình nón được chiếu theo 3 hướng:
- Hướng 1: Chiếu từ phía trước (hình chiếu đứng)
- Hướng 2: Chiếu từ phía trên xuống (hình chiếu bằng)
- Hướng 3: Chiếu từ bên cạnh (hình chiếu cạnh)
Bước 2: Phân tích từng hình chiếu
Quan sát Hình 2.14b:
| Hình chiếu | Hình dạng | Kích thước |
|---|---|---|
| Hình chiếu đứng (từ trước) | Hình tam giác cân | Đáy = d (đường kính đáy), Chiều cao = h |
| Hình chiếu bằng (từ trên) | Hình tròn | Đường kính = d |
| Hình chiếu cạnh (từ bên) | Hình tam giác cân | Đáy = d, Chiều cao = h |
Đáp án: - Hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh: Là hình tam giác cân, có đáy bằng đường kính đáy (d) và chiều cao bằng chiều cao hình nón (h). - Hình chiếu bằng: Là hình tròn, có đường kính bằng đường kính đáy (d).
💡 Mẹo nhớ: "Nón nhìn trên thì tròn, nhìn ngang thành tam giác" - Nhớ hình nón có đáy tròn nên chiếu từ trên sẽ thấy hình tròn, còn chiếu từ ngang sẽ thấy hình tam giác.
Câu 2: Khám phá (Hình 2.15)
Đề bài: Quan sát Hình 2.15 và nêu đặc điểm các hình chiếu của hình cầu.
Cách giải
Bước 1: Xác định các hướng chiếu
Nhìn vào Hình 2.15a, hình cầu được chiếu theo 3 hướng:
- Hướng 1: Chiếu từ phía trước
- Hướng 2: Chiếu từ phía trên
- Hướng 3: Chiếu từ bên cạnh
Bước 2: Phân tích đặc điểm hình chiếu
Quan sát Hình 2.15b, ta thấy cả 3 hình chiếu đều có đặc điểm giống nhau.
Bước 3: Kết luận
Đáp án: Đặc điểm các hình chiếu của hình cầu: - Cả 3 hình chiếu (đứng, bằng, cạnh) đều là hình tròn. - Kích thước: Cả 3 hình tròn đều có đường kính bằng nhau, bằng đường kính của hình cầu (d). - Lý do: Vì hình cầu có tính đối xứng hoàn toàn theo mọi hướng, nên nhìn từ bất kỳ hướng nào cũng thấy hình tròn có cùng kích thước.
💡 Mẹo nhớ: "Cầu tròn mọi hướng" - Hình cầu chiếu từ hướng nào cũng ra hình tròn giống nhau vì nó tròn đều.
Câu 3: Luyện tập (Hình 2.17 và 2.18)
Đề bài: Quan sát các vật thể trên Hình 2.17 và cho biết: Vật thể được ghép bởi những khối (hoặc một phần của khối) nào? Tìm các hình chiếu tương ứng của chúng trên Hình 2.18.
Cách giải
Bước 1: Phân tích từng vật thể trong Hình 2.17
Vật thể a):
- Phần trên: Chỏm cầu (nửa hình cầu)
- Phần dưới: Hình trụ
- → Vật thể a được ghép bởi: Chỏm cầu + Hình trụ
Vật thể b):
- Phần trên: Hình trụ nhỏ
- Phần dưới: Hình hộp chữ nhật (khối lập phương hoặc hình hộp)
- → Vật thể b được ghép bởi: Hình trụ + Hình hộp chữ nhật
Vật thể c):
- Phần trên: Nón cụt
- Phần dưới: Hình trụ
- → Vật thể c được ghép bởi: Nón cụt + Hình trụ
Bước 2: Ghép với hình chiếu trong Hình 2.18
Quan sát các cặp hình chiếu ①, ②, ③:
- Cặp ①: Có hình chiếu đứng là hình chữ nhật có phần lồi ở giữa, hình chiếu bằng là hình tròn có tâm. → Đây là hình chiếu của vật thể có hình trụ trên hình hộp.
- Cặp ②: Có hình chiếu đứng là hình thang (nón cụt) trên hình chữ nhật (trụ), hình chiếu bằng là các vòng tròn đồng tâm. → Đây là hình chiếu của nón cụt + trụ.
- Cặp ③: Có hình chiếu đứng là nửa hình tròn (chỏm cầu) trên hình chữ nhật (trụ), hình chiếu bằng là hình tròn. → Đây là hình chiếu của chỏm cầu + trụ.
Đáp án: | Vật thể | Được ghép bởi | Hình chiếu tương ứng | |---------|---------------|---------------------| | a) | Chỏm cầu + Hình trụ | Cặp ③ | | b) | Hình trụ + Hình hộp chữ nhật | Cặp ① | | c) | Nón cụt + Hình trụ | Cặp ② |
💡 Mẹo nhớ: Khi ghép hình chiếu, hãy nhìn vào đường viền bên ngoài của hình chiếu đứng để nhận dạng các khối thành phần: - Đường cong lồi → Chỏm cầu - Đường xiên vào trong → Nón cụt - Đường thẳng đứng → Hình trụ hoặc hình hộp
🎯 Ghi nhớ: - Hình nón: Chiếu đứng/cạnh → tam giác; Chiếu bằng → hình tròn - Hình cầu: Chiếu từ mọi hướng đều là hình tròn có cùng đường kính - Vật thể ghép: Phân tích từng phần, sau đó tìm hình chiếu có đặc điểm tương ứng
