Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 8 trang 27
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 27–28
Chủ đề 2: KĨ NĂNG TỪ CHỐI
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu về các tình huống cần từ chối
Câu 1
Đề bài: Chia sẻ tình huống mà em đã từ chối.
Gợi ý:
- Em đã từ chối trong tình huống nào?
- Lí do em từ chối trong tình huống đó?
- Cách em từ chối?
Hướng dẫn trả lời
Đây là câu hỏi chia sẻ trải nghiệm cá nhân. Em có thể tham khảo các ví dụ sau:
Ví dụ 1:
- Tình huống: Bạn rủ em chơi game online vào buổi tối trước ngày kiểm tra. - Lí do từ chối: Em cần ôn bài để chuẩn bị cho bài kiểm tra ngày mai. - Cách từ chối: "Mình cần ôn bài cho ngày mai. Hẹn cuối tuần mình chơi cùng nhé!"
Ví dụ 2:
- Tình huống: Bạn nhờ em làm hộ bài tập về nhà. - Lí do từ chối: Làm hộ bài sẽ khiến bạn không hiểu bài và không tốt cho cả hai. - Cách từ chối: "Mình không thể làm hộ được, nhưng mình có thể hướng dẫn bạn cách làm nhé!"
Ví dụ 3:
- Tình huống: Người lạ mời em lên xe để đưa về nhà. - Lí do từ chối: Đây là tình huống nguy hiểm, không nên đi theo người lạ. - Cách từ chối: "Không, cảm ơn. Bố mẹ em sẽ đến đón em."
Câu 2
Đề bài: Chia sẻ lí do cần từ chối trong các tình huống sau:
Tình huống 1:
Mô tả: Một bạn đang bơi dưới ao, rủ bạn trên bờ: "Xuống đây bơi đi, mát lắm." Bạn trên bờ trả lời: "Mình không xuống đâu vì mình không biết bơi."
Hướng dẫn trả lời
Lí do cần từ chối: - Đây là tình huống nguy hiểm đến tính mạng. - Bạn không biết bơi, nếu xuống ao có thể bị đuối nước. - Ao hồ tự nhiên thường có độ sâu không đều, có thể có hố sâu, bùn lầy rất nguy hiểm. - Bơi ở ao hồ không có người lớn giám sát là hành vi mạo hiểm.
Tình huống 2:
Mô tả: Hai bạn đi xe đạp hàng ngang trên đường, một bạn nói: "Bạn ơi đi nhanh lên để chúng mình nói chuyện." Bạn kia trả lời: "Đi hàng ngang rất nguy hiểm, lát nữa đến trường chúng mình nói chuyện sau."
Hướng dẫn trả lời
Lí do cần từ chối: - Đây là tình huống nguy hiểm khi tham gia giao thông. - Đi xe đạp hàng ngang vi phạm luật giao thông đường bộ. - Dễ gây tai nạn cho bản thân và người khác trên đường. - Vừa đi xe vừa nói chuyện sẽ mất tập trung, không quan sát được đường.
Tình huống 3:
Mô tả: Một nhóm bạn rủ nhau: "Các bạn ơi, chiều nay tan học chúng mình ra sân đá bóng nhé!" Một bạn trả lời: "Mình không thích. Chúng mình chơi cầu lông có được không?"
Hướng dẫn trả lời
Lí do cần từ chối: - Đây là tình huống không phù hợp với sở thích cá nhân. - Bạn không thích đá bóng nên có quyền từ chối. - Mỗi người có sở thích riêng và cần được tôn trọng. - Bạn đã đề xuất phương án thay thế (chơi cầu lông) để vẫn có thể vui chơi cùng nhau.
Câu 3
Đề bài: Nhận diện các tình huống cần từ chối.
Hướng dẫn trả lời
Dựa vào gợi ý trong sách, có 3 loại tình huống cần từ chối:
| STT | Loại tình huống | Giải thích | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 1 | Tình huống nguy hiểm | Những tình huống có thể gây hại đến sức khỏe, tính mạng hoặc an toàn của bản thân | Rủ bơi ở ao hồ, đi xe hàng ngang, leo trèo nguy hiểm, đi theo người lạ |
| 2 | Tình huống vượt quá khả năng | Những việc mà bản thân không có đủ năng lực, thời gian hoặc điều kiện để thực hiện | Nhờ làm hộ bài quá khó, nhờ giúp việc khi đang bận, yêu cầu vượt quá sức |
| 3 | Tình huống không phù hợp với nhu cầu, sở thích cá nhân | Những việc trái với mong muốn, sở thích hoặc giá trị của bản thân | Rủ chơi môn thể thao không thích, ép ăn món không muốn, bắt làm việc không phù hợp |
HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu về các cách từ chối
Đề bài: Thảo luận về các cách từ chối.
Hướng dẫn trả lời
Dựa vào bảng gợi ý trong sách, có 3 cách từ chối phù hợp với từng loại tình huống:
| Tình huống cần từ chối | Cách từ chối | Lời từ chối mẫu |
|---|---|---|
| Tình huống nguy hiểm | Từ chối thẳng: Từ chối một cách thẳng thắn, dứt khoát | "Không, mình không muốn / mình không thích." |
| Tình huống vượt quá khả năng | Từ chối trì hoãn: Từ chối và đưa ra một lí do để trì hoãn việc thực hiện | "Hôm nay mình bận rồi. Hẹn khi khác nhé!" |
| Tình huống không phù hợp với nhu cầu, sở thích cá nhân | Từ chối thương lượng: Từ chối và đưa ra phương án khác phù hợp hơn để thay thế | "Theo mình, chúng mình nên làm theo phương án / cách này sẽ hợp lí hơn." |
💡 Mẹo nhớ 3 cách từ chối: - Nguy hiểm → Thẳng thắn (Nói "KHÔNG" dứt khoát) - Quá sức → Trì hoãn (Hẹn lúc khác) - Không thích → Thương lượng (Đề xuất cách khác)
🎯 Ghi nhớ: - Từ chối là kĩ năng quan trọng giúp bảo vệ bản thân và thể hiện chính kiến. - Cần nhận diện đúng loại tình huống để chọn cách từ chối phù hợp. - Từ chối không có nghĩa là bất lịch sự, mà là biết tôn trọng bản thân và người khác. - Luôn từ chối một cách lịch sự, tôn trọng và có thể đề xuất giải pháp thay thế khi phù hợp.