Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 87
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 87–88
Bài 20: Sự nhiễm điện do cọ xát
Câu 1 (Trang 85 – Sau Thí nghiệm 2)
Đề bài: Từ các kết quả thí nghiệm, rút ra nhận xét gì? Điện tích trên đũa thuỷ tinh có cùng loại với điện tích trên đũa nhựa không?
Cách giải
Phân tích thí nghiệm:
- Hình 20.2a: Hai đũa nhựa đều cọ xát vào vải len → đưa lại gần nhau → chúng đẩy nhau.
- Hình 20.2b: Đũa thuỷ tinh cọ xát vào vải lụa → đưa lại gần đũa nhựa (đã cọ vải len) → chúng hút nhau.
Nhận xét:
- Hai đũa nhựa cùng cọ xát vào vải len mang điện tích cùng loại → chúng đẩy nhau. - Đũa thuỷ tinh (cọ vải lụa) và đũa nhựa (cọ vải len) mang điện tích khác loại → chúng hút nhau. - Kết luận: Điện tích trên đũa thuỷ tinh không cùng loại với điện tích trên đũa nhựa. Chúng là hai loại điện tích khác nhau.
Câu 2 (Trang 85 – Sau Thí nghiệm 2)
Đề bài: Các điện tích cùng loại và khác loại tác dụng với nhau như thế nào?
Cách giải
- Các điện tích cùng loại (cùng dấu): đẩy nhau. - Các điện tích khác loại (khác dấu): hút nhau.
💡 Mẹo nhớ: "Cùng đẩy – Khác hút" (giống như hai người cùng tính cách thì hay xung đột, khác tính cách thì hấp dẫn nhau).
Câu 3 (Trang 85 – Cuối trang)
Đề bài: Trả lời câu hỏi ở phần mở đầu.
(Câu hỏi mở đầu bài 20: Tại sao khi cọ xát thước nhựa vào vải khô, thước nhựa có thể hút được các mẩu giấy vụn?)
Cách giải
Khi cọ xát thước nhựa vào vải khô, các electron từ vải dịch chuyển sang thước nhựa. Thước nhựa nhận thêm electron nên bị nhiễm điện âm. Thước nhựa nhiễm điện có khả năng hút các vật nhẹ (mẩu giấy vụn) lại gần.
Câu 4 (Trang 86 – Phần thảo luận)
Đề bài:
- Nguyên tử có cấu tạo như thế nào? Hãy vẽ hình mô tả cấu tạo nguyên tử.
- Electron trong nguyên tử có thể dịch chuyển như thế nào?
Cách giải
Câu 1:
Nguyên tử gồm: - Hạt nhân ở trung tâm, chứa proton (mang điện tích dương) và neutron (không mang điện). - Lớp vỏ electron chuyển động xung quanh hạt nhân, mang điện tích âm. - Bình thường, số proton = số electron → nguyên tử trung hoà về điện.
Mô tả hình vẽ:
- Vẽ hạt nhân hình tròn nhỏ ở giữa, ghi dấu (+).
- Vẽ các đường tròn (quỹ đạo) bao quanh hạt nhân.
- Đặt các electron (chấm nhỏ ghi dấu –) trên các quỹ đạo.
Câu 2:
Electron trong nguyên tử có thể dịch chuyển từ vật này sang vật khác khi có tác động bên ngoài (ví dụ: cọ xát). Electron không bị ràng buộc cố định mà có thể rời khỏi nguyên tử này để chuyển sang nguyên tử khác.
Câu 5 (Trang 86 – Câu hỏi giữa trang)
Đề bài:
- Giải thích tại sao bụi lại bám nhiều ở cánh quạt điện sau một thời gian sử dụng.
- Vì sao vào những ngày thời tiết khô ráo, khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình ti vi bằng khăn bông khô thì vẫn thấy có bụi bông bám vào?
Cách giải
Câu 1:
Khi quạt điện quay, cánh quạt cọ xát liên tục với không khí. Sự cọ xát này làm cánh quạt bị nhiễm điện. Cánh quạt nhiễm điện có khả năng hút các hạt bụi nhỏ trong không khí, khiến bụi bám ngày càng nhiều trên bề mặt cánh quạt.
Câu 2:
Vào ngày khô ráo, khi dùng khăn bông khô lau gương, kính hoặc màn hình, sự cọ xát giữa khăn và bề mặt kính/gương làm cho bề mặt đó bị nhiễm điện. Bề mặt nhiễm điện sẽ hút các bụi bông nhỏ từ khăn và bụi trong không khí bám vào. Vì vậy lau xong vẫn thấy bụi bông.
💡 Mẹo nhớ: Cọ xát → nhiễm điện → hút vật nhẹ. Đây là nguyên lý chung giải thích mọi hiện tượng bụi bám do ma sát.
🎯 Ghi nhớ: - Có hai loại điện tích: điện tích dương (+) và điện tích âm (–). - Cùng dấu thì đẩy nhau, khác dấu thì hút nhau. - Vật nhiễm điện âm: nhận thêm electron. Vật nhiễm điện dương: mất bớt electron. - Sự nhiễm điện do cọ xát là do electron dịch chuyển từ vật này sang vật khác.