Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 91
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 91–92
Câu hỏi thí nghiệm (trang 89)
Câu hỏi: Từ kết quả thí nghiệm, rút ra nhận xét về sự dẫn điện của lá đồng, lá nhôm, lá nhựa.
Đề bài: Bố trí thí nghiệm như Hình 21.2. Đóng công tắc, quan sát hiện tượng. Lần lượt thay lá đồng bằng lá nhôm và lá nhựa. Đóng công tắc, quan sát hiện tượng. Từ kết quả thí nghiệm, rút ra nhận xét về sự dẫn điện của lá đồng, lá nhôm, lá nhựa.
Cách giải
Bước 1: Khi kẹp lá đồng vào mạch điện rồi đóng công tắc → đèn sáng.
Bước 2: Thay lá đồng bằng lá nhôm, đóng công tắc → đèn sáng.
Bước 3: Thay lá nhôm bằng lá nhựa, đóng công tắc → đèn không sáng.
Nhận xét:
- Lá đồng và lá nhôm cho dòng điện chạy qua → chúng là vật dẫn điện. - Lá nhựa không cho dòng điện chạy qua → lá nhựa là vật không dẫn điện (vật cách điện).
Giải thích: Đồng và nhôm là kim loại, có nhiều electron tự do nên dẫn điện tốt. Nhựa không có các hạt mang điện tự do nên không dẫn điện.
Bài tập cuối bài (trang 90)
Câu 1
Đề bài: Trong những vật sau đây: thanh gỗ khô, ruột bút chì, dây nhựa, thanh thuỷ tinh, đoạn dây nhôm. Vật nào là vật dẫn điện, vật nào là vật cách điện?
Cách 1 — Phân loại theo bản chất vật liệu
Nguyên tắc:
- Vật dẫn điện: cho dòng điện chạy qua (thường là kim loại, than chì…)
- Vật cách điện: không cho dòng điện chạy qua (nhựa, gỗ khô, thuỷ tinh…)
Phân loại từng vật:
| Vật | Vật liệu | Phân loại |
|---|---|---|
| Thanh gỗ khô | Gỗ | Vật cách điện |
| Ruột bút chì | Than chì (graphite) | Vật dẫn điện |
| Dây nhựa | Nhựa | Vật cách điện |
| Thanh thuỷ tinh | Thuỷ tinh | Vật cách điện |
| Đoạn dây nhôm | Nhôm (kim loại) | Vật dẫn điện |
Đáp án: - Vật dẫn điện: ruột bút chì, đoạn dây nhôm. - Vật cách điện: thanh gỗ khô, dây nhựa, thanh thuỷ tinh.
Cách 2 — Dùng quy tắc nhanh
💡 Mẹo nhớ: "Kim loại và than chì → dẫn điện. Gỗ, nhựa, thuỷ tinh, cao su → cách điện."
- Ruột bút chì = than chì → dẫn điện ✓
- Dây nhôm = kim loại → dẫn điện ✓
- Còn lại (gỗ khô, nhựa, thuỷ tinh) → cách điện ✓
Câu 2
Đề bài: Kể tên những vật liệu cách điện trong các dụng cụ và thiết bị điện thường dùng mà em biết.
Cách giải
Bước 1: Liệt kê các dụng cụ/thiết bị điện thường gặp.
Bước 2: Xác định phần cách điện trong mỗi dụng cụ.
Đáp án: | Dụng cụ / Thiết bị | Vật liệu cách điện | Vị trí | |---------------------|---------------------|--------| | Dây điện | Nhựa (vỏ bọc) | Bao bọc bên ngoài lõi đồng | | Phích cắm điện | Nhựa | Vỏ phích cắm | | Công tắc điện | Nhựa | Vỏ ngoài công tắc | | Kìm điện | Cao su / nhựa | Tay cầm | | Tua-vít điện | Nhựa | Tay cầm | | Bàn là | Nhựa chịu nhiệt | Tay cầm | | Ổ cắm điện | Nhựa | Vỏ ổ cắm | | Bóng đèn | Thuỷ tinh | Vỏ bóng đèn |
Giải thích: Các vật liệu cách điện (nhựa, cao su, thuỷ tinh, sứ) được dùng ở những vị trí tiếp xúc với tay người để ngăn dòng điện truyền qua cơ thể, đảm bảo an toàn khi sử dụng.
🎯 Ghi nhớ: - Vật dẫn điện là vật cho dòng điện chạy qua. Ví dụ: kim loại (đồng, nhôm, sắt…), than chì. - Vật cách điện (vật không dẫn điện) là vật không cho dòng điện chạy qua. Ví dụ: nhựa, cao su, thuỷ tinh, sứ, gỗ khô. - Trong thiết bị điện, phần cách điện luôn đặt ở nơi tay người tiếp xúc để đảm bảo an toàn.
