Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 93

Bài 22: Mạch điện đơn giản

---

Câu hỏi mở đầu

Đề bài: Có một pin, một bóng đèn pin, một công tắc, các đoạn dây nối (hình bên). Làm cách nào để bóng đèn pin phát sáng?

Cách giải

Bước 1: Xác định các dụng cụ có sẵn: pin, bóng đèn, công tắc, dây nối.

Bước 2: Nối các dụng cụ thành mạch kín theo thứ tự:

• Dùng dây nối nối cực dương (+) của pin với một đầu của công tắc.
• Nối đầu còn lại của công tắc với một chân của bóng đèn.
• Nối chân còn lại của bóng đèn với cực âm (−) của pin.

Bước 3: Đóng công tắc (bật công tắc).

Đáp án: Để bóng đèn phát sáng, ta nối pin, công tắc, bóng đèn bằng dây nối thành một mạch kín. Khi đóng công tắc, dòng điện chạy trong mạch và đèn sáng.

💡 Mẹo nhớ: Đèn muốn sáng – mạch phải kín. Hở một chỗ – đèn tắt ngay!

---

Câu 1

Đề bài: Vẽ sơ đồ của mạch điện trong Hình 22.1.

Cách giải

Quan sát Hình 22.1: mạch điện gồm pin, công tắc, bóng đèn nối với nhau bằng dây nối thành mạch kín.

Sơ đồ mạch điện (mô tả bằng ký hiệu):

    +|−  (pin)
     |              |
     |              |
  ─/─ (công tắc)   |
     |              |
     |              |
   ─⊗─ (bóng đèn)  |
     |              |
     └──────────────┘
        (dây nối)

Mô tả chi tiết:

• Vẽ ký hiệu nguồn điện (pin): một vạch dài và một vạch ngắn ( ─┤├─ )
• Nối một đầu pin qua dây nối đến ký hiệu công tắc ( ─/─ )
• Từ công tắc nối dây đến ký hiệu bóng đèn ( ─⊗─ )
• Từ bóng đèn nối dây trở về đầu còn lại của pin, tạo thành mạch kín.

Đáp án: Sơ đồ mạch điện gồm: ký hiệu pin → dây nối → công tắc → dây nối → bóng đèn → dây nối → trở về pin, tạo thành vòng kín.

---

Câu 2

Đề bài: Gọi tên các thiết bị được đánh số từ (1) đến (4) ở sơ đồ mạch điện Hình 22.2.

Cách giải

Quan sát Hình 22.2 và đối chiếu với Bảng 22.1 (bảng ký hiệu các bộ phận mạch điện):

• (1): Ký hiệu có một vạch dài và một vạch ngắn → đây là nguồn điện (pin).
• (2): Ký hiệu có đường gạch chéo hở → đây là công tắc (đang mở).
• (3): Ký hiệu hình tròn có dấu × bên trong → đây là bóng đèn.
• (4): Ký hiệu hình chữ nhật → đây là điện trở.

Đáp án: - (1): Nguồn điện (pin) - (2): Công tắc (đang mở) - (3): Bóng đèn - (4): Điện trở

---

Câu 3

Đề bài: Mắc mạch điện gồm pin, bóng đèn, công tắc, dây nối. Tiến hành kiểm tra và đóng công tắc để đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng. Nếu đèn không sáng, tìm nguyên nhân.

Cách 1 — Hướng dẫn thực hành và phân tích nguyên nhân

Bước 1: Mắc mạch điện theo sơ đồ:

• Nối cực (+) pin → công tắc → bóng đèn → cực (−) pin bằng dây nối.

Bước 2: Đóng công tắc và quan sát.

Bước 3: Nếu đèn sáng → mạch hoạt động tốt.

Bước 4: Nếu đèn KHÔNG sáng, kiểm tra các nguyên nhân sau:

Cách 2 — Phương pháp loại trừ nhanh

• Tháo công tắc ra, nối trực tiếp dây → nếu đèn sáng → lỗi ở công tắc.
• Nếu vẫn không sáng → thay bóng đèn mới → nếu sáng → bóng cũ hỏng.
• Nếu vẫn không sáng → thay pin mới → nếu sáng → pin cũ hết điện.
• Nếu vẫn không sáng → kiểm tra dây nối (có thể đứt bên trong lớp vỏ).

Đáp án: Các nguyên nhân đèn không sáng có thể là: dây nối bị đứt/lỏng, bóng đèn bị cháy, pin hết điện, công tắc tiếp xúc kém, hoặc mạch chưa kín. Dùng phương pháp loại trừ để tìm ra lỗi cụ thể.

---

🎯 Ghi nhớ: - Mạch điện gồm 3 bộ phận chính: nguồn điện, dây nối, thiết bị tiêu thụ điện. - Mạch điện phải kín thì dòng điện mới chạy được. - Cần nhớ ký hiệu của các bộ phận: pin ( ┤├ ), bóng đèn ( ⊗ ), công tắc đóng ( ─ ), công tắc mở ( / ), điện trở ( □ ), ampe kế ( Ⓐ ), vôn kế ( Ⓥ ).