Giải Khoa Học Tự nhiên 8 trang 181
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 181–182
Thầy lưu ý nhỏ với em nhé: ảnh em gửi thực tế là trang 179 và 180 (đề bài ghi 181–182). Thầy sẽ giải đúng theo nội dung có trong ảnh để em yên tâm học nha.
Tóm tắt lý thuyết
Phần cuối Bài 43 (Quần xã sinh vật):
- Bảo vệ đa dạng sinh học trong quần xã là vấn đề cấp thiết vì đa dạng sinh học ở Việt Nam và nhiều nước đang suy giảm.
- Các biện pháp chính: tuyên truyền về giá trị đa dạng sinh học; xây dựng luật và chiến lược bảo tồn; lập vườn quốc gia, khu bảo tồn; nghiêm cấm săn bắt, mua bán trái phép loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Bài 44 (Hệ sinh thái):
- Hệ sinh thái = quần xã sinh vật + môi trường sống của chúng, tạo thành một chu trình sinh học.
- Cấu trúc gồm thành phần vô sinh (nhân tố vô sinh) và thành phần hữu sinh (chia 3 nhóm):
- Sinh vật sản xuất: tự tổng hợp chất hữu cơ nhờ quang năng (thực vật, tảo).
- Sinh vật tiêu thụ: lấy chất hữu cơ từ thức ăn (động vật).
- Sinh vật phân giải: phân giải xác và chất thải thành chất vô cơ (nấm, vi khuẩn).
Bài 1: Ví dụ về loài ưu thế trong quần xã
Đề: Lấy ví dụ về loài ưu thế trong quần xã.
Lời giải:
Loài ưu thế là loài có số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc hoạt động mạnh, đóng vai trò quan trọng trong quần xã. Một số ví dụ:
- Trong quần xã rừng nhiệt đới: cây gỗ lớn (cây lim, cây sến) là loài ưu thế.
- Trong quần xã ruộng lúa: cây lúa là loài ưu thế.
- Trong quần xã đồng cỏ: các loài cỏ là loài ưu thế.
- Trong quần xã rừng thông: cây thông là loài ưu thế.
Lý do: những loài này chiếm số lượng và sinh khối lớn nhất, chi phối điều kiện sống và ảnh hưởng mạnh đến các loài khác trong quần xã.
Bài 2: Xác định loài đặc trưng của từng quần xã
Đề: Cho các loài sinh vật gồm lim xanh, gấu trắng, hổ, lạc đà, lúa nước, đước. Xác định loài đặc trưng tương ứng với các quần xã: bắc cực, sa mạc, rừng ngập mặn.
Lời giải:
| Quần xã | Loài đặc trưng |
|---|---|
| Bắc cực | Gấu trắng |
| Sa mạc | Lạc đà |
| Rừng ngập mặn | Đước |
Giải thích:
- Gấu trắng có lớp lông và mỡ dày, thích nghi với cái lạnh giá ở Bắc cực, chỉ phân bố ở vùng này.
- Lạc đà có bướu tích trữ mỡ, chịu khát giỏi, đặc trưng cho môi trường khô nóng của sa mạc.
- Đước có rễ chống và khả năng chịu mặn, là loài tiêu biểu của rừng ngập mặn ven biển.
Loài đặc trưng là loài chỉ có (hoặc có nhiều, vai trò quan trọng nổi bật) ở một quần xã nhất định nên ta chọn như bảng trên.
Bài 3: Hiệu quả của các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học
Đề: Đọc thông tin và thảo luận nhóm về hiệu quả của các biện pháp dưới đây trong việc bảo vệ đa dạng sinh học trong quần xã:
- Bảo vệ môi trường sống của các loài trong quần xã.
- Cấm săn bắn động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng.
- Trồng rừng ngập mặn ven biển.
- Phòng chống cháy rừng.
Lời giải:
| Biện pháp | Hiệu quả |
|---|---|
| 1. Bảo vệ môi trường sống | Giữ nơi ở, nguồn thức ăn ổn định cho các loài, giúp quần xã tồn tại và phát triển bền vững. |
| 2. Cấm săn bắn động vật quý hiếm | Ngăn suy giảm số lượng, tránh tuyệt chủng các loài đang bị đe dọa, duy trì cân bằng sinh học. |
| 3. Trồng rừng ngập mặn ven biển | Tạo nơi cư trú cho nhiều loài thủy sản, chắn sóng, chống xói mòn, tăng đa dạng sinh học vùng ven biển. |
| 4. Phòng chống cháy rừng | Bảo vệ thảm thực vật và động vật rừng, tránh mất môi trường sống hàng loạt. |
Kết luận: Tất cả các biện pháp đều có hiệu quả tích cực. Muốn bảo vệ đa dạng sinh học tốt nhất cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp cùng lúc.
Bài 4: Lấy ví dụ về hệ sinh thái
Đề: Em hãy lấy ví dụ về hệ sinh thái.
Lời giải:
Một số ví dụ về hệ sinh thái:
- Hệ sinh thái tự nhiên: rừng nhiệt đới, ao hồ, sông suối, biển, đồng cỏ, sa mạc.
- Hệ sinh thái nhân tạo: ruộng lúa, vườn cây ăn quả, bể cá cảnh, ao nuôi tôm.
Giải thích: mỗi ví dụ trên đều gồm quần xã sinh vật (thực vật, động vật, vi sinh vật) cùng với môi trường sống (đất, nước, không khí, ánh sáng) và có sự tác động qua lại tạo thành một chu trình sinh học, nên được xem là hệ sinh thái.
Em nắm vững phần loài ưu thế, loài đặc trưng và khái niệm hệ sinh thái là ổn rồi. Nếu cần thầy giải thêm phần chuỗi/lưới thức ăn ở các trang sau thì gửi ảnh cho thầy nhé.