Giải Ngữ Văn 8 - Tập 2 trang 21

Đây là phần trích văn bản "Lặng lẽ Sa Pa" của nhà văn Nguyễn Thành Long. Trang không có bài tập theo dạng câu hỏi đánh số, mà có các ô gợi ý đọc bên lề: Theo dõi và Suy luận. Cô sẽ tóm tắt nội dung rồi trả lời từng ô gợi ý đó.

Tóm tắt nội dung đoạn trích

Đoạn trích kể cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn (cao 2.600m) với ông họa sĩ già và cô kĩ sư trẻ.

• Anh thanh niên tâm sự về công việc và quan niệm sống của mình: anh không hề cô độc vì công việc luôn gắn với mọi người, và anh tìm thấy ý nghĩa, niềm vui trong lao động.
• Khi ông họa sĩ muốn vẽ chân dung anh, anh khiêm tốn từ chối, giới thiệu những người khác mà anh cho là "đáng vẽ hơn": ông kĩ sư vườn rau Sa Pa, đồng chí nghiên cứu bản đồ sét.
• Ông họa sĩ suy ngẫm về sự bất lực nhưng cũng đầy khao khát của nghệ thuật trước vẻ đẹp con người, và quyết định ghi lại chân dung chàng trai.

Trả lời các ô gợi ý đọc

Ô "Theo dõi" (trang 19): Những tâm sự của anh thanh niên về công việc

Anh thanh niên tâm sự rất chân thành về công việc của mình:

• Không hề cô độc: Anh bác bỏ lời bác lái xe gọi anh là "người cô độc nhất thế gian". Anh cho rằng "khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được". Công việc của anh còn gắn liền với công việc của bao đồng chí khác ở dưới xuôi.
• Yêu và gắn bó với công việc: "Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất." → công việc chính là lẽ sống, là niềm vui của anh.
• Khát khao gặp gỡ con người: Anh tự hỏi nỗi nhớ người thật sự là gì, rồi nhận ra mình "thèm" được gặp người, được trò chuyện. Đây là tình cảm rất con người, rất đáng quý.

→ Qua đó thấy anh thanh niên là người có lý tưởng, yêu lao động, sống có trách nhiệm và giàu tình cảm.

Ô "Theo dõi" (trang 20): Những suy nghĩ của người họa sĩ về bức chân dung

Ông họa sĩ suy nghĩ rất nhiều và sâu sắc:

• Ông nhận ra sự bất lực của nghệ thuật trước cuộc sống rộng lớn: "ngòi bút của ông bất lực trên từng chặng đường đi nhỏ của ông".
• Nhưng cũng chính nghệ thuật khiến ông khao khát, yêu thêm cuộc sống ("nó như là một quả tim nữa của ông").
• Ông thấy vẽ một bức chân dung là việc khó, nặng nhọc, gian nan: làm sao để "hiện lên được mẫu người ấy", để người xem hiểu được anh ta, và để đặt được "chính tấm lòng của nhà họa sĩ vào giữa bức tranh".

→ Cho thấy ông là người nghệ sĩ chân chính, say mê và nghiêm túc với nghề.

Ô "Suy luận" (trang 20): Vì sao họa sĩ phác họa bức chân dung anh thanh niên ngay trong lần đầu gặp mặt?

Vì:

• Anh thanh niên gây ấn tượng mạnh và bất ngờ với ông họa sĩ. Một con người sống đẹp, có lý tưởng, giàu suy nghĩ giữa nơi heo hút là "một cơ hội hãn hữu cho sáng tác".
• Với người nghệ sĩ, bắt gặp một con người như thế là khoảnh khắc quý giá hiếm có, nếu bỏ lỡ sẽ không tìm lại được cảm hứng ấy, nên ông muốn ghi lại ngay.
• Ông bị cảm xúc và sự rung động trước vẻ đẹp tâm hồn của chàng trai thôi thúc, không thể chần chừ ("hơn bao nhiêu người khác, ông biết rất rõ... ông khao khát, mà ông yêu thêm cuộc sống").

→ Hành động phác họa ngay lần đầu gặp mặt thể hiện niềm say mê sáng tạo và sự trân trọng của người nghệ sĩ trước vẻ đẹp con người lao động mới.

Nếu em gửi thêm trang có phần câu hỏi cuối bài hoặc bài tập đánh số, cô sẽ giải chi tiết từng câu giúp em nhé.