Giải Ngữ Văn 8 - Tập 2 trang 19

Tóm tắt nội dung

Đoạn trích thuộc truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long. Phần này kể lại cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn với ông họa sĩ già và cô kĩ sư trẻ:

• Anh thanh niên đón khách niềm nở, tặng hoa cho cô gái, mời mọi người về nhà uống nước chè.
• Anh kể về công việc đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất phục vụ dự báo thời tiết, sản xuất và chiến đấu.
• Qua lời kể, hiện lên vẻ đẹp tâm hồn của anh: yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao, sống ngăn nắp và khiêm tốn.
• Ông họa sĩ xúc động vì bắt gặp một con người đẹp, khơi gợi cảm hứng sáng tác.

Đoạn này không có bài tập tính toán, chỉ có các hộp gợi ý đọc hiểu ở lề: Theo dõi và Suy luận. Mình sẽ trả lời lần lượt từng câu.

Câu Theo dõi (trang 17)

Đề: Thái độ của anh thanh niên khi đón tiếp đoàn khách đến chơi.

Trả lời:

Anh thanh niên đón khách với thái độ vui mừng, niềm nở, chân thành và có phần luống cuống vì cảm động:

• "Đỏ mặt, rõ ràng luống cuống" – vì bất ngờ và xúc động khi lâu ngày mới có khách lên thăm.
• Sốt sắng mời khách: "Vâng, mời bác và cô lên chơi... Nước sôi đã có sẵn..." rồi chạy vụt về trước để chuẩn bị.
• Hái cả một bó hoa to tặng cô gái, mời bằng những lời rất tự nhiên, rộng rãi: "Tôi cắt thêm mấy cành nữa. Rồi cô muốn lấy bao nhiêu nữa, tuỳ ý."
• Trân trọng cuộc gặp gỡ, coi đó là dịp đáng nhớ: "Tôi không biết kỉ niệm thế nào cho thật long trọng ngày hôm nay."

→ Thái độ ấy cho thấy anh là người cởi mở, hiếu khách, sống tình cảm và rất khao khát được gặp gỡ, trò chuyện với con người sau những tháng ngày làm việc một mình giữa núi cao.

Câu Theo dõi (trang 18)

Đề: Lời kể của anh thanh niên về công việc của mình trên trạm khí tượng.

Trả lời:

Anh kể tỉ mỉ, say sưa về công việc của mình:

• Nhiệm vụ: "đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất", phục vụ việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu.
• Các loại máy móc: thùng đo mưa, máy nhật quang kí (đo cường độ ánh sáng mặt trời), máy Vin (đoán gió), máy đo chấn động vỏ quả đất.
• Cách làm việc: mỗi ngày báo số liệu về "nhà" bằng máy bộ đàm vào bốn giờ, mười một giờ, bảy giờ tối và một giờ sáng (bản báo gọi là "ốp").
• Gian khổ nhất là lần báo lúc một giờ sáng giữa trời rét, mưa tuyết, gió lớn: "gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới".

→ Lời kể chân thật, cụ thể, cho thấy anh hiểu rõ và yêu công việc của mình, có tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng vượt qua khó khăn, gian khổ và nỗi cô đơn để hoàn thành nhiệm vụ.

Câu Suy luận (trang 18)

Đề: Vì sao người họa sĩ có cảm giác bối rối?

Trả lời:

Người họa sĩ bối rối vì hai lí do gắn liền với nghề và tâm hồn nghệ sĩ của ông:

1. Trước hình ảnh cô gái: ông "nhác thấy người con gái nhỏ nhẻ, e lệ, đứng giữa các luống dơn... ôm nguyên bó hoa trong tay, lắng tai nghe" – một hình ảnh đẹp, gợi cảm xúc.

1. Quan trọng hơn, ông bối rối vì "bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao ước được biết". Qua anh thanh niên, ông nhận ra một tâm hồn đẹp, một con người lí tưởng:

"ôi, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác, một nét mới đủ là giá trị một chuyến đi dài."

→ Sự bối rối ấy chính là cảm xúc của người nghệ sĩ khi bất ngờ tìm thấy nguồn cảm hứng sáng tạo lớn lao. Anh thanh niên đã làm thức dậy trong ông niềm say mê nghề nghiệp và khát khao thể hiện cái đẹp của con người lao động. Đây là chi tiết tô đậm vẻ đẹp đáng quý của nhân vật anh thanh niên qua cái nhìn của một người từng trải.

Nếu bạn cần mình phân tích sâu hơn về nhân vật hoặc nghệ thuật của đoạn trích, cứ nói nhé.