Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 29
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 29–30
Tóm tắt nội dung
Hai trang này thuộc bài học về bài thơ Ta đi tới của Tố Hữu (sách Ngữ văn 8, tập 1, bộ Kết nối tri thức):
- Phần cuối trích đoạn bài thơ (đoạn liệt kê các địa danh ba miền: Nam Bộ, Đồng Tháp, Nam – Ngãi, Bình – Phú, Tây Nguyên, Khu Năm, Sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng...).
- Mục SAU KHI ĐỌC: giới thiệu tác giả Tố Hữu (1920 – 2002, quê Thừa Thiên Huế) và hoàn cảnh sáng tác bài thơ (tháng 8 năm 1954, khi kháng chiến chống Pháp vừa thắng lợi).
- Mục TRẢ LỜI CÂU HỎI: 6 câu hỏi tìm hiểu bài.
- Mục Viết: giới thiệu kiểu bài "Viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hoá)".
Phần Trả lời câu hỏi (trang 28)
Câu 1
Đề: Đọc trích đoạn bài thơ, em hình dung như thế nào về bối cảnh lịch sử (không gian, thời gian, những sự kiện quan trọng,...) đã gợi nguồn cảm hứng thơ ca cho tác giả?
Gợi ý trả lời:
- Thời gian: Tháng 8 năm 1954, ngay sau chiến thắng Điện Biên Phủ, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi.
- Không gian: Trải rộng khắp đất nước, từ Bắc vào Nam, qua hàng loạt địa danh ba miền.
- Sự kiện quan trọng: Chiến thắng vẻ vang của dân tộc sau "ba ngàn ngày" kháng chiến gian khổ; miền Bắc được giải phóng, cả nước chuẩn bị cho công cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.
Bối cảnh hào hùng ấy đã khơi nguồn cảm hứng tự hào, phấn khởi, đồng thời gợi những suy nghĩ sâu xa về chặng đường phía trước của dân tộc.
Câu 2
Đề: Nhìn lại chặng đường cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp "ba ngàn ngày không nghỉ", nhà thơ đã bộc lộ cảm xúc gì? Theo em, đây chỉ là cảm xúc của cá nhân nhà thơ hay còn là cảm xúc chung của cộng đồng? Vì sao?
Gợi ý trả lời:
- Cảm xúc của nhà thơ: Vừa xúc động, tự hào về những hi sinh, gian khổ và chiến thắng vẻ vang; vừa vui sướng, hân hoan trước thắng lợi của dân tộc.
- Đây không chỉ là cảm xúc cá nhân mà còn là cảm xúc chung của cả cộng đồng, dân tộc. Bởi vì:
- Cuộc kháng chiến là sự nghiệp chung của toàn dân, mọi người đều góp công sức, máu xương.
- Niềm vui chiến thắng là niềm vui của cả dân tộc Việt Nam.
- Thơ Tố Hữu mang tính thời đại, tiếng nói cá nhân hòa làm một với tiếng nói cộng đồng (cái "tôi" hòa vào cái "ta").
Câu 3
Đề: Xác định hình ảnh trung tâm của đoạn trích. Hình ảnh đó có mối liên hệ với những hình ảnh nào khác trong đoạn trích?
Gợi ý trả lời:
- Hình ảnh trung tâm: hình ảnh con đường ("Ta đi tới") – con đường kháng chiến, con đường đi tới tương lai, đi tới thống nhất và độc lập của dân tộc.
- Mối liên hệ: Hình ảnh con đường gắn với hàng loạt địa danh trải dài khắp ba miền đất nước (Nam Bộ, Đồng Tháp, Tây Nguyên, Sông Hương, Bến Hải...). Con đường ấy nối liền các vùng miền, thể hiện khát vọng đất nước thống nhất, non sông liền một dải.
Câu 4
Đề: Những địa danh nào được nhắc đến trong đoạn trích? Theo em, việc xuất hiện một loạt địa danh như vậy mang lại hiệu quả gì trong việc thể hiện tình cảm của tác giả?
Gợi ý trả lời:
- Các địa danh được nhắc đến: Nam Bộ, Tiền Giang, Hậu Giang, Thành phố Hồ Chí Minh, bưng biền Đồng Tháp, Nam – Ngãi, Bình – Phú, Khánh Hoà, Phan Rang, Phan Thiết, Tây Nguyên, Công Tum, Đắc Lắc, Khu Năm, miền Trung, Sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng...
- Hiệu quả:
- Gợi lên hình ảnh đất nước rộng lớn, trải dài từ Nam ra Bắc, thống nhất, gắn bó.
- Thể hiện tình yêu quê hương đất nước thiết tha, niềm tự hào về giang sơn gấm vóc.
- Tạo cảm giác cả dân tộc đang cùng hướng về một mối, khát vọng thống nhất non sông.
Câu 5
Đề: Trong đoạn trích, tác giả sử dụng lặp đi lặp lại cấu trúc: "Ai...", "Đường...". Hãy phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy.
Gợi ý trả lời:
- Đây là biện pháp điệp ngữ / điệp cấu trúc ("Ai đi...", "Ai vô...", "Ai về...", "Đường...").
- Tác dụng:
- Tạo nhịp điệu dồn dập, sôi nổi, hào hùng, như lời mời gọi, hô vang khắp mọi miền.
- Nhấn mạnh sự rộng lớn, trải dài của đất nước và tình cảm gắn bó với mọi vùng quê.
- Tăng tính nhạc, giàu sức biểu cảm, khơi gợi niềm tự hào và tình yêu Tổ quốc trong lòng người đọc.
- Liên kết các địa danh thành một chỉnh thể thống nhất, thể hiện khát vọng đất nước liền một dải.
Câu 6
Đề: Nhận xét về cách đặt nhan đề của bài thơ.
Gợi ý trả lời:
- Nhan đề "Ta đi tới" ngắn gọn nhưng giàu ý nghĩa:
- Chữ "Ta" vừa là cái "tôi" của nhà thơ, vừa là cái "ta" chung của cả dân tộc.
- Cụm "đi tới" thể hiện tư thế hướng về phía trước, tinh thần lạc quan, tiến lên giành thắng lợi và xây dựng tương lai.
- Nhan đề khái quát được tư tưởng, cảm hứng chủ đạo của bài thơ: niềm tự hào về chặng đường đã qua và khát vọng tiến tới thống nhất, độc lập của dân tộc.
Phần Viết (trang 28)
Trang giới thiệu kiểu bài: Viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hoá).
Yêu cầu của kiểu bài (cần ghi nhớ):
| STT | Yêu cầu |
|---|---|
| 1 | Giới thiệu được lí do, mục đích của chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hoá |
| 2 | Kể được diễn biến chuyến tham quan (trên đường đi, trình tự các điểm đến, hoạt động chính...) |
| 3 | Nêu được ấn tượng về những đặc điểm nổi bật của di tích (phong cảnh, con người, công trình kiến trúc...) |
| 4 | Thể hiện được cảm xúc, suy nghĩ về chuyến đi |
| 5 | Sử dụng được yếu tố miêu tả, biểu cảm trong bài viết |
Phần này chưa có bài tập cụ thể để giải, mà là phần định hướng cho hoạt động viết ở các trang tiếp theo. Nếu em gửi tiếp ảnh trang 29 – 30 (phần phân tích bài viết tham khảo và các bước viết), cô sẽ hướng dẫn chi tiết thêm nhé.