Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 75
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 75–76
Trang này không có bài tập dạng câu hỏi cần giải. Đây là phần hướng dẫn "Thực hành viết theo các bước" cho kiểu bài nghị luận về vấn đề con người trong quan hệ với cộng đồng, đất nước.
Dưới đây là tóm tắt nội dung và hướng dẫn chi tiết để em áp dụng khi làm bài viết.
Tóm tắt nội dung
Bước 1: TRƯỚC KHI VIẾT
a. Lựa chọn đề tài
Mục đích viết: Làm rõ quan hệ giữa con người với cộng đồng, đất nước, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân.
Người đọc: Những người quan tâm đến trách nhiệm của cá nhân với cộng đồng, đất nước.
Các đề tài gợi ý:
- Học sinh với vấn đề xây dựng trường học thân thiện.
- Học sinh với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá dân tộc qua việc tổ chức một lễ hội ở quê em.
- Trách nhiệm của con người đối với nơi mình sinh sống.
b. Tìm ý
Ghi nhanh ra giấy những ý nghĩ bất chợt bằng cách trả lời các câu hỏi xoay quanh đề tài:
Câu hỏi 1: Vấn đề có tầm quan trọng như thế nào?
→ Nêu ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề đối với cộng đồng, đất nước.
Câu hỏi 2: Vấn đề có những khía cạnh cơ bản nào? Cần dùng lí lẽ và bằng chứng nào để làm rõ từng khía cạnh?
→ Mỗi khía cạnh tương ứng với một luận điểm (ý) cần triển khai.
Ví dụ với đề tài "Vai trò của hiểu biết về lịch sử":
- Ý 1: Môn Lịch sử giúp ta biết được những gì?
- Ý 2: Hiểu biết về lịch sử có ý nghĩa gì?
- Ý 3: Thực tế hiện nay, có những bạn trẻ không quan tâm đến lịch sử dân tộc.
- Ý 4: Xác định nhiệm vụ của thế hệ trẻ.
Câu hỏi 3: Cần có hành động như thế nào sau khi nhận thức về vấn đề?
→ Hướng người đọc đi từ nhận thức đến hành động.
c. Lập dàn ý
Sắp xếp các ý đã tìm được thành hệ thống gồm 3 phần:
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở bài | Nêu vấn đề đời sống và ý kiến riêng của người viết |
| Thân bài | Lập luận làm sáng rõ ý kiến: Vì sao có ý kiến đó? Ý kiến đúng đắn thế nào? Liên hệ, mở rộng vấn đề (đều cần lí lẽ + bằng chứng) |
| Kết bài | Những nhận thức và hành động người đọc cần hướng tới |
Bước 2: VIẾT BÀI
- Mở bài: Viết thành một đoạn văn, giới thiệu trực tiếp hoặc gián tiếp vấn đề nghị luận.
- Thân bài: Triển khai các ý đã nêu ở dàn ý. Mỗi ý lớn viết thành một đoạn văn. Chú ý vị trí câu chủ đề và phương tiện liên kết giữa các câu, các đoạn.
🎯 Ghi nhớ: Khi viết bài nghị luận xã hội, em cần thực hiện đủ 3 bước: chọn đề tài → tìm ý (bằng cách đặt câu hỏi) → lập dàn ý → viết bài. Luôn nhớ công thức: Luận điểm + Lí lẽ + Bằng chứng cho mỗi đoạn thân bài.
💡 Mẹo nhớ: "Mở – nêu vấn đề, Thân – giải vấn đề, Kết – hướng hành động." Ba phần này giống như: đặt câu hỏi → trả lời → kêu gọi.