Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 73
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 73–74
Nội dung trang
Trang 73 – 74 gồm hai phần:
Phần 1: Hai câu hỏi cuối cùng của phần Đọc hiểu (câu 5, 6) — liên quan đến một bài thơ đã học trước đó.
Phần 2: Phần Viết — Hướng dẫn viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (con người trong mối quan hệ với cộng đồng, đất nước), kèm bài viết tham khảo "Hiểu biết về lịch sử".
Câu 5
Đề bài: Câu thơ nào trong bài thơ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất? Vì sao?
Cách giải
Đây là câu hỏi mở, yêu cầu em nêu cảm nhận cá nhân. Dưới đây là gợi ý cách trả lời (dựa trên bài thơ đang học trong chủ đề — bài thơ về tình yêu quê hương, đất nước):
Bước 1: Chọn một câu thơ em thích nhất, chép lại chính xác.
Bước 2: Giải thích lí do bằng cách trả lời các câu hỏi nhỏ:
- Câu thơ gợi lên hình ảnh gì?
- Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng (so sánh, nhân hóa, ẩn dụ...)?
- Câu thơ khơi gợi cảm xúc gì trong em?
Bước 3: Viết thành đoạn văn ngắn 4–6 câu.
Gợi ý mẫu trả lời: Câu thơ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là: "[chép câu thơ em chọn]". Câu thơ sử dụng hình ảnh [nêu hình ảnh] kết hợp biện pháp [nêu biện pháp nghệ thuật], gợi lên [cảm xúc/ý nghĩa]. Qua đó, tác giả thể hiện [tình cảm/thông điệp]. Câu thơ khiến em xúc động vì [lí do cá nhân: liên hệ bản thân, kỉ niệm, suy nghĩ...].
💡 Mẹo nhớ: Khi trả lời dạng câu hỏi cảm nhận, luôn theo công thức: Chọn – Chỉ ra nghệ thuật – Nêu cảm xúc – Liên hệ bản thân.
Câu 6
Đề bài: Em rút ra được nhận thức gì cho bản thân sau khi học bài thơ này?
Cách giải
Đây cũng là câu hỏi mở, yêu cầu em liên hệ bản thân.
Bước 1: Xác định chủ đề chính của bài thơ (tình yêu quê hương, trách nhiệm với đất nước, lòng biết ơn...).
Bước 2: Từ chủ đề đó, rút ra bài học cho bản thân.
Bước 3: Viết thành đoạn văn 3–5 câu, chân thành, không sáo rỗng.
Gợi ý mẫu trả lời: Sau khi học bài thơ này, em nhận thức được rằng mỗi người cần biết yêu quê hương, đất nước và có trách nhiệm với cộng đồng. Tình yêu đất nước không phải điều gì xa vời mà bắt đầu từ những việc nhỏ: học tập chăm chỉ, giữ gìn truyền thống văn hóa, sống có ích cho mọi người xung quanh. Em tự nhủ sẽ cố gắng rèn luyện bản thân để trở thành người có ích cho xã hội.
💡 Mẹo nhớ: Dạng câu "rút ra nhận thức" = Bài học + Liên hệ hành động cụ thể của bản thân. Tránh viết chung chung kiểu "em sẽ cố gắng hơn" mà không nói rõ cố gắng điều gì.
Phần Viết: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống
Trang 73 – 74 chủ yếu là phần lý thuyết hướng dẫn và bài viết tham khảo ("Hiểu biết về lịch sử"), không có bài tập yêu cầu giải. Tuy nhiên, em cần nắm vững các yêu cầu và cách phân tích bài tham khảo. Dưới đây là tóm tắt:
Tóm tắt yêu cầu của kiểu bài
| Yêu cầu | Nội dung |
|---|---|
| 1 | Nêu được vấn đề nghị luận, giải thích để người đọc hiểu vì sao đáng bàn |
| 2 | Trình bày rõ ý kiến; đưa lí lẽ, bằng chứng đa dạng để chứng minh |
| 3 | Đối thoại với ý kiến khác (giả định) nhằm khẳng định quan điểm |
| 4 | Nêu ý nghĩa của vấn đề và phương hướng hành động |
Phân tích bài viết tham khảo "Hiểu biết về lịch sử"
Bài viết tham khảo có bố cục rõ ràng, em có thể học theo:
| Phần | Nội dung | Cách làm |
|---|---|---|
| Mở bài | Giới thiệu vấn đề: vai trò của việc hiểu biết lịch sử | Dẫn dắt tự nhiên từ môn Lịch sử ở nhà trường |
| Thân bài (1) | Dùng lí lẽ + bằng chứng làm rõ ý nghĩa của việc hiểu biết lịch sử | Nêu các anh hùng dân tộc, sự kiện lịch sử lớn |
| Thân bài (2) | Mở rộng: lòng yêu nước gắn với hiểu biết cội nguồn | Lí lẽ: học lịch sử để rút bài học cho cuộc sống |
| Thân bài (3) | Đối thoại với thực tế: nhiều bạn trẻ thờ ơ với lịch sử | Bằng chứng: nhầm lẫn sự kiện, nhân vật; hậu quả tiêu cực |
| Kết bài | Nêu ý nghĩa + phương hướng hành động | Gợi ý cách học lịch sử hứng thú: đọc sách, tham quan, nghiên cứu |
🎯 Ghi nhớ: - Bài văn nghị luận xã hội cần có: vấn đề rõ ràng – lí lẽ thuyết phục – bằng chứng cụ thể – đối thoại với ý kiến trái chiều – phương hướng hành động. - Khi trả lời câu hỏi cảm nhận (câu 5, 6), luôn kết hợp phân tích nghệ thuật với cảm xúc cá nhân và liên hệ thực tế.