Giải Ngữ Văn 8 - Tập 1 trang 105
Lời giải chi tiết SGK Lớp 8 · Môn Ngữ Văn · Trang 105–106
Trước khi đi vào nội dung, mình muốn lưu ý một chút: số trang in trên hai ảnh là 103 và 104 (không phải 105 – 106). Mình vẫn giữ tiêu đề theo yêu cầu của bạn, nhưng nếu bạn cần đúng số trang sách thì đây thực ra là trang 103 – 104 nhé.
Đây là phần trích đoạn vở hài kịch "Trưởng giả học làm sang" (nguyên tác Le Bourgeois gentilhomme) của Mô-li-e (Molière) – cảnh ông Giuốc-đanh mặc lễ phục. Trang sách không có bài tập tự luận thông thường mà có các hộp chỉ dẫn đọc bên lề (Tưởng tượng, Theo dõi, Suy luận) để hướng dẫn em đọc hiểu. Mình sẽ tóm tắt nội dung rồi trả lời từng hộp chỉ dẫn đó.
Tóm tắt nội dung đoạn trích
Đoạn này gồm hai phần chính:
- Cảnh thử và mặc lễ phục: Phó may đem bộ lễ phục đến cho ông Giuốc-đanh. Ông phát hiện vải may áo của mình bị phó may "gạn" bớt để may áo riêng, nhưng rồi cũng bỏ qua. Bốn chú thợ bạn mặc áo mới cho ông theo "nghi lễ", vừa mặc vừa theo nhịp đàn của ban hợp xướng.
- Màn nịnh nọt để moi tiền: Đám thợ bạn lần lượt gọi ông là "ngài quý tộc" → "tướng công" → "đại nhân". Mỗi lần được gọi danh xưng cao hơn, ông Giuốc-đanh lại sung sướng và thưởng thêm tiền. Khi sắp bị gọi tới "Đức ông", ông phải tự ghìm lại vì sợ "cháy túi".
- Sang phần "Hồi thứ ba": Ông Giuốc-đanh khoe bộ lễ phục, sai bảo đầy tớ và gọi cô hầu Ni-côn. Vừa thấy bộ dạng lố lăng của ông, Ni-côn cứ cười ngặt nghẽo không thôi.
Ý nghĩa: Đoạn trích chế giễu thói học đòi làm sang của tầng lớp trưởng giả (giàu tiền nhưng thiếu hiểu biết), tạo nên tiếng cười sảng khoái mà sâu cay.
Hộp "Tưởng tượng": Cảnh ông Giuốc-đanh mặc áo
Yêu cầu: Tưởng tượng cảnh ông Giuốc-đanh mặc áo.
Em hãy hình dung khung cảnh sau:
- Bốn chú thợ bạn xúm vào, hai chú cởi tuột quần cộc, hai chú cởi áo lót của ông ra, rồi cùng mặc bộ lễ phục mới vào cho ông.
- Mọi động tác làm theo nhịp đàn của ban hợp xướng, biến việc mặc áo thành một "màn trình diễn" lố bịch.
- Ông Giuốc-đanh đi đi lại lại giữa đám thợ, ưỡn người phô bộ áo mới, hỏi đi hỏi lại xem mặc có đẹp không.
→ Cảnh tượng này gây cười vì việc mặc áo đáng lẽ rất bình thường lại được "nghi lễ hóa" rườm rà, làm nổi bật sự háo danh, thích phô trương của ông Giuốc-đanh.
Hộp "Theo dõi": Các cách gọi của thợ bạn dành cho ông Giuốc-đanh
Yêu cầu: Chú ý các cách gọi của thợ bạn dành cho ông Giuốc-đanh.
Đám thợ bạn rất "khôn ranh", cứ tăng dần danh xưng để nịnh và moi tiền:
| Thứ tự | Cách gọi | Phản ứng của ông Giuốc-đanh |
|---|---|---|
| 1 | Ngài quý tộc | Khoái chí, thưởng tiền |
| 2 | Tướng công | Càng sướng hơn, thưởng tiếp |
| 3 | Đại nhân | Vô cùng hài lòng, thưởng thêm |
| (định gọi) | Đức ông | Tự ghìm lại vì sợ "cháy túi" |
→ Cách gọi nâng dần cấp bậc cho thấy: thợ bạn nắm rõ tâm lí thích được tôn vinh của ông, còn ông Giuốc-đanh thì mỗi lần được gọi danh xưng "sang" hơn lại tự nguyện rút tiền thưởng. Đây chính là thủ pháp gây cười và tố cáo thói hám danh.
Hộp "Suy luận": Tại sao lời thoại của Ni-côn chủ yếu là tiếng cười?
Yêu cầu: Tại sao lời thoại của nhân vật Ni-côn chủ yếu là tiếng cười?
Trả lời: Lời thoại của Ni-côn gần như chỉ toàn tiếng cười ("Hí, hí, hí…", "Ối! Ối giời ơi!") vì:
- Bộ dạng của ông Giuốc-đanh quá lố bịch, kệch cỡm: bộ lễ phục sặc sỡ, hoa thêu ngược, lông cắm mũ… khiến Ni-côn không nhịn được cười dù chủ có quát mắng.
- Tiếng cười thay cho lời nhận xét thẳng: Là người hầu, Ni-côn không tiện chê bai chủ bằng lời, nên tiếng cười tự nhiên bật ra chính là thái độ chê cười, giễu cợt cách "học làm sang" của ông.
- Tạo tiếng cười cho khán giả: Phản ứng thật thà, bộc trực của Ni-côn (đại diện người dân thường) đối lập với sự tự đắc của ông Giuốc-đanh, làm bật lên cái nực cười của nhân vật chính và tăng tính trào phúng cho vở kịch.
→ Như vậy, "tiếng cười" của Ni-côn vừa là phản ứng tự nhiên, vừa là một chi tiết nghệ thuật giúp Mô-li-e châm biếm thói trưởng giả học đòi.
Nếu em muốn, mình có thể giải tiếp phần câu hỏi "Sau khi đọc" của bài này (thường nằm ở các trang sau) hoặc lập dàn ý phân tích nhân vật ông Giuốc-đanh nhé.