Giải Tin Học 8 trang 33

Bài 7: Trực quan hoá dữ liệu

Mục tiêu bài học

Sau bài học này em sẽ:

• Nêu được một số tình huống thực tế cần sử dụng các chức năng tạo biểu đồ
• Thực hiện được các thao tác tạo biểu đồ của phần mềm bảng tính

---

Hoạt động 1: Trực quan dữ liệu

Câu 1

Đề bài: Trong hai cách trình bày dữ liệu ở Hình 7.1 và Hình 7.2, cách nào hiệu quả hơn để so sánh trực quan số học sinh quan tâm các nội dung Tin học?

Cách giải

Bước 1: Phân tích Hình 7.1 (Bảng dữ liệu)

• Hình 7.1 trình bày dữ liệu dưới dạng bảng số liệu
• Muốn so sánh, ta phải đọc từng con số rồi tự so sánh trong đầu
• Ví dụ: Đồ hoạ máy tính = 15, Ngôn ngữ lập trình = 8, Mạng máy tính = 7...

Bước 2: Phân tích Hình 7.2 (Biểu đồ cột)

• Hình 7.2 trình bày dữ liệu dưới dạng biểu đồ cột
• Chỉ cần nhìn độ cao của các cột là biết ngay nội dung nào được quan tâm nhiều/ít
• Cột cao nhất (Đồ hoạ máy tính) nổi bật ngay lập tức

Bước 3: Kết luận

Đáp án: Cách trình bày bằng biểu đồ (Hình 7.2) hiệu quả hơn để so sánh trực quan số học sinh quan tâm các nội dung Tin học. Lý do: - Biểu đồ cột giúp ta nhìn thấy ngay sự chênh lệch giữa các giá trị thông qua độ cao của cột - Không cần đọc và ghi nhớ từng con số để so sánh - Dễ dàng nhận ra: Đồ hoạ máy tính được quan tâm nhiều nhất (cột cao nhất), Soạn thảo văn bản ít nhất (cột thấp nhất)

---

Câu 2

Đề bài: Nếu cần so sánh tỉ lệ phần trăm số học sinh của mỗi nội dung Tin học trên tổng số học sinh được khảo sát, em sẽ dùng cách nào để thể hiện dữ liệu?

Cách giải

Bước 1: Xác định yêu cầu

• Cần thể hiện tỉ lệ phần trăm của từng phần so với tổng thể
• Tổng tất cả các phần = 100%

Bước 2: Chọn loại biểu đồ phù hợp

• Biểu đồ cột: Phù hợp để so sánh giá trị tuyệt đối giữa các mục
• Biểu đồ đoạn thẳng: Phù hợp để thể hiện xu hướng tăng/giảm theo thời gian
• Biểu đồ hình quạt tròn: Phù hợp để thể hiện tỉ lệ phần trăm của các phần trong tổng thể

Đáp án: Em sẽ dùng biểu đồ hình quạt tròn (như Hình 7.4) để thể hiện dữ liệu. Lý do: - Biểu đồ hình quạt tròn thể hiện rõ tỉ lệ phần trăm của từng phần so với tổng thể - Mỗi "miếng bánh" đại diện cho một nội dung Tin học - Dễ dàng nhìn thấy phần nào chiếm tỉ lệ lớn/nhỏ trong tổng số học sinh khảo sát

💡 Mẹo nhớ: "Quạt tròn - phần trăm, Cột đứng - so sánh, Đoạn thẳng - xu hướng"

---

Câu hỏi mở rộng

Đề bài: Em hãy nêu một số tình huống thực tế cần tạo biểu đồ.

Cách giải

Đáp án: Một số tình huống thực tế cần tạo biểu đồ: 1. Trong học tập: - So sánh điểm số các môn học của lớp - Thống kê số học sinh đạt loại Giỏi, Khá, Trung bình - Theo dõi tiến bộ học tập qua các tháng 2. Trong kinh doanh: - So sánh doanh thu bán hàng giữa các tháng - Thể hiện tỉ lệ thị phần của các sản phẩm - Theo dõi số lượng khách hàng theo thời gian 3. Trong đời sống: - Thống kê chi tiêu gia đình theo các khoản (ăn uống, điện nước, học phí...) - So sánh nhiệt độ trung bình các tháng trong năm - Thể hiện kết quả bình chọn, khảo sát ý kiến

---

Phần 2: Thực hành tạo biểu đồ

a) Tạo biểu đồ cột

Nhiệm vụ: Tạo biểu đồ cột so sánh trực quan số học sinh quan tâm các nội dung Tin học như Hình 7.2.

Hướng dẫn thực hành

Các bước thực hiện: Bước 1: Khởi động phần mềm bảng tính và nhập dữ liệu như bảng trong Hình 7.1 - Cột A: Số thứ tự (TT) - Cột B: Nội dung Tin học - Cột C: Số học sinh quan tâm Bước 2: Chọn vùng dữ liệu B2:C8 - Bôi đen từ ô B2 đến ô C8 (bao gồm tiêu đề cột và dữ liệu) Bước 3: Vào thẻ Insert, tại nhóm Charts, chọn lệnh Insert Column or Bar Chart (Hình 7.5) - Danh sách các loại biểu đồ sẽ xuất hiện Bước 4: Trong nhóm biểu đồ 2-D Column, chọn kiểu biểu đồ Clustered Column - Biểu đồ kết quả sẽ xuất hiện trong bảng tính

💡 Mẹo nhớ: "Insert → Charts → Column → Clustered Column"

---

Tóm tắt kiến thức

🎯 Ghi nhớ: 1. Biểu đồ là cách minh hoạ dữ liệu trực quan, giúp dễ dàng so sánh và nhận định xu hướng thay đổi 2. Các loại biểu đồ phổ biến: - Biểu đồ cột: Dùng để so sánh giá trị giữa các mục - Biểu đồ đoạn thẳng: Dùng để quan sát xu hướng tăng/giảm theo thời gian - Biểu đồ hình quạt tròn: Dùng để so sánh tỉ lệ phần trăm các phần với tổng thể 3. Cần chọn loại biểu đồ phù hợp với mục đích biểu diễn và thể hiện dữ liệu