Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 9 trang 27
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 27–28
HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí
Câu 1
Đề bài: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng, cho các nhân vật trong mỗi tình huống sau:
Tình huống 1: Bạn Ngân
Thông tin:
- Làng của Ngân làm gốm, những ngày đi học về sớm Ngân dành 1 giờ phụ bác sắp xếp sản phẩm và dọn dẹp cửa hàng
- Ngày Chủ nhật, Ngân đến xưởng của bác hướng dẫn khách du lịch trải nghiệm nghề làm gốm
- Thu nhập: 1.000.000 đồng/tháng
Cách giải
Bước 1: Xác định khoản thu
- Thu nhập từ việc phụ bác: 1.000.000 đồng/tháng
Bước 2: Lập ngân sách chi tiết
| Khoản mục | Số tiền (đồng) | Tỉ lệ |
|---|---|---|
| THU | ||
| Tiền công phụ bác | 1.000.000 | 100% |
| CHI | ||
| Đồ dùng học tập (vở, bút,...) | 150.000 | 15% |
| Ăn vặt, nước uống | 100.000 | 10% |
| Chi phí đi lại | 50.000 | 5% |
| TIẾT KIỆM | 500.000 | 50% |
| CHO, TẶNG | ||
| Quà sinh nhật bạn bè | 100.000 | 10% |
| Đóng góp quỹ lớp/từ thiện | 100.000 | 10% |
| TỔNG CHI + TIẾT KIỆM + CHO TẶNG | 1.000.000 | 100% |
Bước 3: Cân đối thu – chi
- Tổng thu: 1.000.000 đồng
- Tổng chi + tiết kiệm + cho tặng: 1.000.000 đồng
- Cân đối: Thu = Chi → Hợp lí ✓
Nhận xét: Ngân nên ưu tiên tiết kiệm vì còn là học sinh, chưa có nhiều nhu cầu chi tiêu lớn. Khoản tiết kiệm có thể dùng cho việc học tập sau này.
Tình huống 2: Bạn Thắng
Thông tin:
- Nhà Thắng có trang trại trồng cây ăn quả và chăn nuôi
- Thắng giúp bố mẹ chăm sóc đàn gà và cây trồng
- Thắng giúp bố mẹ chỉnh sửa hình ảnh, quay và dựng phim quảng cáo, đăng lên mạng xã hội để bán hàng
- Thu nhập:
- Chăm sóc cây trồng, vật nuôi: 300.000 đồng/tháng
- Hỗ trợ quảng cáo, bán hàng: 200.000 đồng/tháng
- Tổng: 500.000 đồng/tháng
Cách giải
Bước 1: Xác định khoản thu
- Tiền chăm sóc cây trồng, vật nuôi: 300.000 đồng
- Tiền hỗ trợ quảng cáo, bán hàng: 200.000 đồng
- Tổng thu: 500.000 đồng/tháng
Bước 2: Lập ngân sách chi tiết
| Khoản mục | Số tiền (đồng) | Tỉ lệ |
|---|---|---|
| THU | ||
| Chăm sóc cây trồng, vật nuôi | 300.000 | 60% |
| Hỗ trợ quảng cáo, bán hàng | 200.000 | 40% |
| Tổng thu | 500.000 | 100% |
| CHI | ||
| Đồ dùng học tập | 80.000 | 16% |
| Ăn vặt, giải trí | 70.000 | 14% |
| TIẾT KIỆM | 250.000 | 50% |
| CHO, TẶNG | ||
| Quà tặng người thân, bạn bè | 50.000 | 10% |
| Đóng góp từ thiện | 50.000 | 10% |
| TỔNG | 500.000 | 100% |
Bước 3: Cân đối thu – chi
- Tổng thu: 500.000 đồng
- Tổng chi + tiết kiệm + cho tặng: 500.000 đồng
- Cân đối: Thu = Chi → Hợp lí ✓
Nhận xét: Thắng có 2 nguồn thu từ các công việc khác nhau. Việc tiết kiệm 50% là hợp lí để tích lũy cho tương lai.
Câu 2
Đề bài: Lập ngân sách cá nhân hợp lí trong việc thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng phù hợp với bản thân.
Cách giải
Hướng dẫn lập ngân sách cá nhân:
Bước 1: Liệt kê các nguồn thu của bản thân
- Tiền tiêu vặt bố mẹ cho
- Tiền thưởng học tập
- Tiền lì xì (nếu có)
- Tiền làm thêm việc nhà được thưởng
- Các nguồn khác
Bước 2: Dự kiến các khoản chi
- Chi cho nhu cầu thiết yếu: đồ dùng học tập, sách vở
- Chi cho giải trí: ăn vặt, xem phim, mua đồ yêu thích
- Chi cho đi lại
Bước 3: Dự kiến tiết kiệm
- Nên tiết kiệm từ 30% – 50% thu nhập
Bước 4: Dự kiến cho, tặng
- Quà sinh nhật bạn bè, người thân
- Đóng góp quỹ lớp, từ thiện
Ví dụ mẫu ngân sách cá nhân:
| Khoản mục | Số tiền (đồng) | Ghi chú |
|---|---|---|
| THU | ||
| Tiền tiêu vặt từ bố mẹ | 400.000 | Mỗi tuần 100.000 |
| CHI | ||
| Đồ dùng học tập | 50.000 | Bút, vở |
| Ăn sáng, nước uống | 100.000 | |
| TIẾT KIỆM | 200.000 | 50% |
| CHO, TẶNG | 50.000 | Quà bạn bè |
| TỔNG | 400.000 | Cân đối ✓ |
💡 Mẹo nhớ: Quy tắc 50-30-20 - 50% cho nhu cầu thiết yếu - 30% cho tiết kiệm - 20% cho cho, tặng và giải trí
HOẠT ĐỘNG 3: Thực hiện việc thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng theo ngân sách cá nhân đã xây dựng phù hợp với bản thân
Câu 1
Đề bài: Thực hiện việc thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng theo ngân sách cá nhân đã xây dựng phù hợp với bản thân.
Cách giải
Hướng dẫn thực hiện:
Bước 1: Ghi chép hàng ngày
- Mỗi ngày ghi lại các khoản thu và chi
- Có thể dùng sổ tay hoặc ứng dụng điện thoại
Bước 2: Theo dõi và so sánh
- Cuối tuần, so sánh chi tiêu thực tế với ngân sách đã lập
- Nếu chi vượt mức → điều chỉnh tuần sau
- Nếu chi ít hơn → chuyển phần dư vào tiết kiệm
Bước 3: Thực hiện tiết kiệm
- Bỏ tiền vào heo đất hoặc tài khoản tiết kiệm
- Thực hiện ngay khi nhận được tiền (tiết kiệm trước, chi sau)
Bước 4: Thực hiện cho, tặng
- Chuẩn bị quà cho dịp sinh nhật bạn bè
- Đóng góp quỹ lớp, hoạt động từ thiện
Câu 2
Đề bài: Chia sẻ kết quả thực hiện.
Cách giải
Nội dung chia sẻ:
- Kết quả đạt được:
- Đã thực hiện được bao nhiêu % ngân sách đề ra?
- Tiết kiệm được bao nhiêu tiền?
- Đã cho, tặng những gì?
- Khó khăn gặp phải:
- Chi tiêu vượt mức ở khoản nào?
- Nguyên nhân là gì?
- Bài học rút ra:
- Cần điều chỉnh gì trong ngân sách?
- Cách khắc phục khó khăn?
ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ 4
Các tiêu chí đánh giá:
| Tiêu chí | Đạt | Chưa đạt |
|---|---|---|
| Nêu được ít nhất 3 cách tạo động lực cho bản thân để thực hiện hoạt động | ☐ | ☐ |
| Biết cách tạo động lực cho bản thân để thực hiện hoạt động ở trường, lớp, gia đình và cộng đồng | ☐ | ☐ |
| Xây dựng được ngân sách cá nhân hợp lí trong đó tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng | ☐ | ☐ |
🎯 Ghi nhớ: - Ngân sách cá nhân = Thu – Chi – Tiết kiệm – Cho, tặng = 0 (cân đối) - Luôn tiết kiệm trước, chi sau để đảm bảo có khoản dự phòng - Ghi chép chi tiêu hàng ngày giúp kiểm soát tài chính tốt hơn - Cho, tặng là cách thể hiện tình cảm và trách nhiệm với cộng đồng