Giải Ngữ Văn 9 - Tập 2 trang 23
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 23–24
Trước khi đi vào chi tiết, mình lưu ý một chút với em nhé: hai trang ảnh em gửi có số trang in ở góc là 21 và 22 (không phải 23–24). Mình vẫn giữ tiêu đề theo yêu cầu, nhưng nội dung phân tích dưới đây là của đúng hai trang trong ảnh.
Đây là phần trích của một truyện trinh thám (mang hơi hướng tác phẩm của Agatha Christie – "Hát bài đồng sáu xu"). Trang sách không có bài tập theo kiểu Toán/Tiếng Việt, mà chỉ có các hộp chỉ dẫn đọc bên lề: Dự đoán, Theo dõi, Đối chiếu. Mình sẽ tóm tắt nội dung rồi trả lời từng hộp câu hỏi đó.
Tóm tắt nội dung hai trang
Các nhân vật chính:
- Ngài Ét-uốt: luật sư/thám tử đang điều tra một vụ án mạng.
- Méc-đơ-lân, Mét-thiu: hai người liên quan, có vẻ là con/người thân của người bị tình nghi.
- Ma-thơ: người giúp việc trong nhà nạn nhân.
- Bà Cráp-tri: bà chủ nhà – nạn nhân (đã quá cố).
- Ben: con trai của Ma-thơ, hung thủ.
Diễn biến:
- Ngài Ét-uốt rời nhà sau khi kiểm tra đồ đạc, vừa đi vừa nghĩ vì cảm thấy "còn thiếu một chi tiết nhỏ".
- Trên đường, ông nhìn thấy nhà hàng tên "Hai Tư Chú Sáo Đen". Cái tên này gợi ông nhớ đến bài đồng dao cổ:
> Hát bài đồng sáu xu
> Lúa mạch đen đầy lu
> Sáo đen hai tư chú
> Nướng trong bánh ú nù…
- Nhờ câu "Hát bài đồng sáu xu", ông sực nhớ về một đồng 6 xu – manh mối ông từng bỏ sót.
- Ông quay lại nhà, đổ túi tiền lẻ ra và xác nhận: trong số tiền không có đồng 6 xu mới nào, dù trước đó Ma-thơ từng cãi cọ với bà chủ về một đồng 6 xu mới.
- Ông suy luận: tối đó có người đến nhà, được bà chủ cho đồng 6 xu (kèm tờ rơi về thất nghiệp). Trước chứng cứ đó, Ma-thơ thú nhận: hung thủ chính là Ben – con trai bà, một kẻ hư hỏng, từng đi tù hai lần.
Hộp "Dự đoán" (trang 21)
Câu hỏi: Ai liên quan đến vụ án mạng?
Đây là câu hỏi yêu cầu em dự đoán trước khi đọc tiếp, nên không có đáp án "đúng – sai" cố định. Gợi ý cách trả lời:
- Dựa vào chi tiết Ngài Ét-uốt "vẫn chưa giải được câu đố" và ánh mắt ông bỗng dán chặt vào nhà hàng đối diện, ta đoán manh mối sắp xuất hiện sẽ chỉ ra hung thủ.
- Một dự đoán hợp lý: người liên quan có thể là một người trong nhà hoặc người thân của người giúp việc (vì họ ra vào nhà dễ dàng, biết rõ thói quen của bà chủ).
→ Mục đích của hộp này là tạo sự tò mò, kéo người đọc theo dõi tiếp.
Hộp "Theo dõi" (trang 22)
Câu hỏi: Bài đồng dao giúp luật sư Ét-uốt nhớ lại chứng cứ nào mà ông đã bỏ sót?
Trả lời: Bài đồng dao mở đầu bằng câu "Hát bài đồng sáu xu" đã giúp ông nhớ lại chi tiết về đồng 6 xu (six pence).
Cụ thể chứng cứ bị bỏ sót là:
- Ma-thơ từng cãi cọ với bà chủ về *một đồng 6 xu mới***.
- Nhưng trong số tiền lẻ thu được lại không hề có đồng 6 xu mới – chỉ có hai đồng 6 xu cũ.
→ Sự "biến mất" của đồng 6 xu mới chứng tỏ: tối hôm xảy ra án mạng, bà chủ đã cho ai đó đồng 6 xu mới (kèm tờ rơi về thất nghiệp). Đây chính là dấu vết của kẻ đã đến nhà – tức hung thủ. Cái tên nhà hàng và bài đồng dao đóng vai trò "chìa khóa" khơi lại trí nhớ cho thám tử.
Hộp "Đối chiếu" (trang 22)
Câu hỏi: Người liên quan đến vụ án mạng có đúng như dự đoán của em không?
Đây là câu yêu cầu em so sánh dự đoán ban đầu với kết quả thật. Đáp án trong truyện:
- Hung thủ là Ben – con trai của Ma-thơ (người giúp việc).
- Hắn đến tìm mẹ, được bà chủ Cráp-tri mở cửa, cho tờ rơi và một đồng 6 xu vì lòng tốt. Khi thấy cọc tiền 5 đồng trên bàn, hắn nảy lòng tham và đánh gục bà chủ từ phía sau.
Cách trả lời gợi ý:
- Nếu trước đó em dự đoán hung thủ là người thân của người giúp việc → dự đoán đúng.
- Nếu em đoán là Mét-thiu hoặc Méc-đơ-lân → chưa đúng, vì tác giả đã "đánh lạc hướng" để tạo bất ngờ. Đây chính là nghệ thuật gây bất ngờ đặc trưng của truyện trinh thám.
Mình thấy đây là đoạn trích rất hay để học về đặc trưng thể loại trinh thám: chi tiết nhỏ (đồng 6 xu, bài đồng dao) lại trở thành manh mối phá án. Nếu em muốn, mình có thể giúp phân tích sâu hơn về nghệ thuật xây dựng tình tiết và nhân vật thám tử trong đoạn này nhé.