Giải Ngữ Văn 9 - Tập 2 trang 37
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 37–38
Nội dung hai trang này thuộc phần Viết, Chỉnh sửa và Nói và nghe của bài học. Đây là phần hướng dẫn lý thuyết, kĩ năng, không có bài tập cần giải. Vì vậy mình sẽ tóm tắt gọn từng phần để em nắm chắc.
Phần Viết: Viết truyện kể sáng tạo có yếu tố trinh thám
Khi viết kiểu truyện này, em cần ghi nhớ năm lưu ý sau:
- Cài cắm chi tiết báo trước, gợi ý cho điều sắp xảy ra để cốt truyện lô-gíc và tạo sự tò mò, hồi hộp.
- Dùng chi tiết miêu tả thời gian, không gian, nhân vật để câu chuyện sinh động.
- Xây dựng hội thoại để khắc hoạ nhân vật và đẩy mạch sự kiện đi tới.
- Xây dựng lập luận của nhà điều tra sao cho lô-gíc, thuyết phục (đây là điểm cốt lõi của truyện trinh thám).
- Nếu chuyển thể từ truyện tranh trinh thám đã đọc thì phải sáng tạo dựa trên cốt truyện, tránh tóm tắt đơn giản, và ghi rõ nguồn để tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Phần Chỉnh sửa
Sau khi viết xong, em đọc lại và đối chiếu với yêu cầu để hoàn thiện. Bốn việc cần kiểm tra:
| Nội dung kiểm tra | Cách chỉnh sửa |
|---|---|
| Bối cảnh câu chuyện | Bổ sung chi tiết miêu tả thời gian, không gian nếu còn thiếu |
| Trình tự sự kiện | Đánh số sự kiện; sắp xếp lại nếu chưa hợp lí; thêm từ ngữ liên kết |
| Khắc hoạ nhân vật | Bổ sung ngoại hình, hành động, cảm xúc, suy nghĩ, lời thoại nếu nhân vật còn mờ nhạt |
| Lập luận của nhà điều tra | Kiểm tra cách đi đến kết luận; sửa lại nếu chưa hợp lí hoặc chưa thuyết phục |
Phần Nói và nghe: Kể một câu chuyện tưởng tượng
Câu chuyện tưởng tượng là chuyện do người kể hư cấu, có thể dựa vào điều có thật rồi tưởng tượng thêm cho thú vị. Phần này gồm ba bước:
Bước 1 – Trước khi nói
- Chọn một câu chuyện tưởng tượng để kể. Một số đề tài gợi ý:
- Em sống ở thế giới tương lai trong thế kỉ tiếp theo.
- Em gặp gỡ một nhân vật văn học.
- Cuộc trò chuyện của em với một sự vật (bàn ghế, máy tính, đồng hồ, cái cây trong sân trường...).
- Sáng tạo kết thúc khác cho một truyện ngắn đã đọc.
- Ghi chú ngắn gọn các ý quan trọng: nhan đề, bối cảnh, nhân vật (trang phục, ngoại hình, lời nói, hành động...), hệ thống sự kiện.
- Mục đích nói: kể để giải trí và mang đến một thông điệp. Người nghe là những người thích chuyện tưởng tượng.
Bước 2 – Trình bày bài nói
- Kể diễn cảm.
- Nhấn mạnh các chi tiết tưởng tượng về thời gian, không gian, nhân vật, sự kiện.
- Điều chỉnh giọng nói, cử chỉ, điệu bộ; phân biệt rõ lời người kể và lời nhân vật.
Bước 3 – Sau khi nói
| Người nghe | Người nói |
|---|---|
| Trao đổi với tinh thần xây dựng, thái độ tôn trọng. Tập trung vào: diễn biến, chi tiết tưởng tượng, ý nghĩa câu chuyện, sự phù hợp của yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, nét mặt). | Lắng nghe, phản hồi với thái độ tôn trọng và cầu thị: tiếp thu góp ý xác đáng, trả lời câu hỏi, tự rút kinh nghiệm để nâng cao kĩ năng kể chuyện. |
Hai trang này thiên về hướng dẫn kĩ năng nên không có câu hỏi hay bài tập để giải. Nếu em muốn, mình có thể giúp em viết thử một đoạn truyện trinh thám sáng tạo hoặc dựng dàn ý cho một câu chuyện tưởng tượng theo các đề tài gợi ý ở trên nhé.