Giải Ngữ Văn 9 - Tập 2 trang 113
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 113–114
Hai trang này nằm trong phần cuối của văn bản thông tin "Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long" và phần "ĐỌC MỞ RỘNG". Đây không phải trang bài tập có câu hỏi đánh số kiểu Toán/Tiếng Việt, mà chủ yếu là nội dung văn bản thông tin và gợi ý hoạt động đọc mở rộng. Mình sẽ tóm tắt nội dung và hướng dẫn làm phần đọc mở rộng.
Phần 1: Tóm tắt nội dung văn bản (Trang 111 – 112)
Văn bản giới thiệu Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – một di sản đặc biệt quan trọng của nước ta.
Hai cụm di tích chính được nhắc tới:
| Cụm di tích | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|
| Khu Di tích Thành cổ Hà Nội | Rộng 13,865 ha; còn 5 điểm di tích nổi trên mặt đất theo trục bắc – nam (Trục chính tâm / Trục ngự đạo): Kì Đài, nền điện Kính Thiên, Đoan Môn, Bắc Môn, Hậu Lâu |
| Khu Di tích Khảo cổ 18 Hoàng Diệu | Nằm phía tây điện Kính Thiên, rộng 4,53 ha, khai quật từ 12/2002, chia 4 khu A, B, C, D; phát hiện nhiều nền móng kiến trúc gỗ và di vật quý từ thế kỉ VII – IX đến thế kỉ XIX |
Một số di tích tiêu biểu trong Thành cổ:
- Kì Đài: xây năm 1805, còn nguyên vẹn từ thời Nguyễn.
- Nền điện Kính Thiên: xây thời Lê sơ (1428), được coi là tâm điểm của Cấm thành và Hoàng thành.
- Đoan Môn: cổng phía nam, lối đi chính vào Cấm thành, do nhà Lê sơ xây (thế kỉ XV).
- Bắc Môn: cổng thành phía bắc, xây năm 1805.
- Hậu Lâu: xây thời Nguyễn (1821), nơi nghỉ của cung tần mĩ nữ.
Ý nghĩa: Khu di tích 18 Hoàng Diệu là lần đầu tiên khảo cổ học Việt Nam tìm thấy dấu tích nền móng một quần thể kiến trúc cao cấp của Kinh đô Thăng Long. Việc khu di sản được ghi vào Danh mục Di sản Thế giới có ý nghĩa to lớn, thể hiện những bước đi vững chắc trong bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Nguồn: Trang Thông tin điện tử của Cục Di sản văn hoá.
Phần 2: Hướng dẫn ĐỌC MỞ RỘNG (Trang 112)
Đây là phần hoạt động tự đọc, không có "đáp án đúng" cố định. Mình gợi ý cách làm cho từng yêu cầu.
Yêu cầu 1: Tìm đọc và ghi nhật kí đọc sách
Đề bài: Tìm đọc một số văn bản nghị luận xã hội viết về trách nhiệm của con người với cộng đồng, đất nước, nhân loại; và một số văn bản thông tin giới thiệu danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử. Ghi vào nhật kí đọc những thông tin quan trọng thu nhận được.
Gợi ý văn bản nên tìm:
- Nghị luận xã hội về trách nhiệm: các bài viết về bảo vệ môi trường, tinh thần tình nguyện, ý thức công dân, lòng yêu nước, trách nhiệm với cộng đồng.
- Văn bản thông tin giới thiệu di tích/thắng cảnh: bài về Cố đô Huế, Vịnh Hạ Long, Phố cổ Hội An, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Phong Nha – Kẻ Bàng.
Mẫu nhật kí đọc sách em có thể dùng:
| Mục | Nội dung ghi |
|---|---|
| Tên văn bản / tác giả | … |
| Thể loại | Nghị luận xã hội / Văn bản thông tin |
| Vấn đề (hoặc đối tượng) chính | … |
| Thông tin quan trọng thu nhận | … |
| Suy nghĩ / cảm nhận của em | … |
Yêu cầu 2: Trao đổi với các bạn
Đề bài chia làm hai nhóm nội dung trao đổi.
Với văn bản nghị luận, cần trao đổi về:
- Luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.
- Tính đúng – sai của vấn đề đặt ra trong văn bản.
- Mối liên hệ giữa ý tưởng, thông điệp với bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội.
- Phân biệt cách trình bày khách quan (chỉ đưa thông tin) và chủ quan (tình cảm, quan điểm của người viết).
Với văn bản thông tin (giới thiệu danh lam thắng cảnh, di tích), cần trao đổi về:
- Đặc điểm của văn bản và mối quan hệ giữa đặc điểm đó với mục đích của văn bản.
- Tác dụng của cách trình bày thông tin (trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, phân loại đối tượng, so sánh và đối chiếu…).
- Thông tin cơ bản của văn bản, ý nghĩa của nhan đề và vai trò của các chi tiết quan trọng.
Gợi ý cách trao đổi cho hiệu quả: mỗi bạn chọn một văn bản đã đọc, trình bày ngắn gọn theo các ý trên, sau đó nhóm cùng so sánh xem các văn bản giống/khác nhau ở cách triển khai và mục đích.
Tóm lại, hai trang này tập trung củng cố kĩ năng đọc văn bản thông tin và định hướng cho hoạt động đọc mở rộng. Nếu em cần, mình có thể viết mẫu một bài nhật kí đọc sách hoàn chỉnh cho một văn bản cụ thể.