Giải Ngữ Văn 9 - Tập 1 trang 123

Thầy lưu ý nhỏ với em nhé: đề bài ghi là trang 123–124, nhưng ảnh em gửi thực tế là trang 121–122 của sách Ngữ văn 9 – Tập 1 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống). Thầy sẽ giải theo đúng nội dung trong ảnh để khớp với trang em đang học.

Tóm tắt nội dung hai trang

Hai trang này nằm trong bài học về đoạn trích Rô-mê-ô và Giu-li-ét của Uy-li-am Sếch-xpia, gồm:

• Phần cuối đoạn đối thoại trong đêm gặp gỡ ở vườn nhà Ca-piu-lét.
• Mục giới thiệu tác giả Sếch-xpia và vở kịch (Sau khi đọc).
• Phần Trả lời câu hỏi (7 câu).
• Phần Viết kết nối với đọc.
• Bài Thực hành tiếng Việt về Câu rút gọn (bài tập 1).

Vài nét cần nhớ về lý thuyết:

• Tác giả: Uy-li-am Sếch-xpia (1564–1616), nhà viết kịch kiệt xuất nước Anh thời Phục hưng, được coi là "nhà pháp sư" của ngôn ngữ Anh, sáng tác gần 40 vở kịch.
• Tác phẩm: Rô-mê-ô và Giu-li-ét (khoảng 1594–1595), vở kịch năm hồi viết bằng thơ xen văn xuôi, ca ngợi tình yêu trong sáng, thuỷ chung, dám vượt lên hận thù.
• Câu rút gọn: là câu có chủ ngữ hoặc vị ngữ bị tỉnh lược, hoặc câu chỉ giữ lại thành phần cốt lõi (trạng ngữ, bổ ngữ) trong một ngữ cảnh cụ thể.

---

Phần: Trả lời câu hỏi (trang 122)

Câu 1

Đề: Sự việc Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét diễn ra trong tình thế như thế nào?

Gợi ý trả lời:

• Cuộc gặp diễn ra vào ban đêm, tại khu vườn nhà Ca-piu-lét, ngay dưới ban công phòng Giu-li-ét.
• Tình thế đầy nguy hiểm: Rô-mê-ô thuộc dòng họ Môn-ta-ghiu, còn Giu-li-ét thuộc dòng họ Ca-piu-lét – hai dòng họ có mối thù truyền kiếp. Tường vườn cao, khó vượt; nếu bị người nhà Ca-piu-lét bắt gặp, Rô-mê-ô có thể bị giết.
• Như vậy, đôi trẻ gặp nhau trong hoàn cảnh phải vượt qua rào cản về không gian (tường cao) và rào cản lớn hơn là hận thù giữa hai dòng họ.

Câu 2

Đề: Hãy nhận xét cách bày tỏ tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

Gợi ý trả lời:

• Rô-mê-ô bày tỏ tình yêu mãnh liệt, say đắm, táo bạo và dũng cảm. Chàng coi tình yêu là sức mạnh giúp vượt qua mọi rào cản ("Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh của tình yêu"), sẵn sàng liều mình, coi thường cả cái chết để được ở bên người yêu.
• Giu-li-ét bày tỏ tình yêu chân thành, đằm thắm nhưng cũng tỉnh táo, lo lắng. Nàng yêu hết lòng nhưng vẫn ý thức rõ mối nguy hiểm đang rình rập Rô-mê-ô ("Họ mà bắt gặp chàng thì họ giết chàng mất").
• Cả hai đều bày tỏ tình yêu trong sáng, mãnh liệt, vượt lên trên hận thù dòng tộc, thể hiện khát vọng tự do yêu đương của con người thời Phục hưng.

Câu 3

Đề: Phân tích các hình thức thoại và chỉ ra vai trò của chúng trong việc thể hiện diễn biến tâm trạng của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

Gợi ý trả lời:

• Vai trò chung: các hình thức thoại đan xen giúp khắc hoạ sinh động diễn biến tâm trạng: từ rạo rực, say mê (Rô-mê-ô) đến vừa yêu thương vừa lo sợ (Giu-li-ét), làm nổi bật vẻ đẹp tình yêu và bầu không khí căng thẳng của cuộc gặp.

Câu 4

Đề: Đoạn trích cho thấy những xung đột gì trong toàn bộ vở kịch?

Gợi ý trả lời:

• Xung đột giữa tình yêu và hận thù dòng tộc: tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét đối lập trực tiếp với mối thù truyền kiếp giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét. Đây là xung đột chính.
• Xung đột giữa khát vọng tự do, hạnh phúc cá nhân với những ràng buộc, định kiến xã hội: đôi trẻ muốn được yêu thương theo ý mình nhưng bị vây hãm bởi luật lệ, thù hận của gia đình.
• Xung đột trong nội tâm nhân vật: giữa tình yêu mãnh liệt và nỗi lo sợ hiểm nguy (rõ nhất ở Giu-li-ét).

Câu 5

Đề: Từ phần tóm tắt nội dung vở kịch, hãy cho biết hành động thổ lộ tình yêu trong đêm ở vườn nhà Ca-piu-lét có liên hệ như thế nào với chuỗi hành động tiếp theo của hai nhân vật Rô-mê-ô, Giu-li-ét và kết cục của vở kịch.

Gợi ý trả lời:

• Đêm thổ lộ tình yêu ở vườn nhà Ca-piu-lét là bước khởi đầu, là cái mốc khiến tình yêu của hai người chính thức gắn kết, thôi thúc họ hành động bất chấp hận thù.
• Từ đêm ấy dẫn đến chuỗi hành động tiếp theo: hai người bí mật làm lễ kết hôn → mâu thuẫn hai dòng họ bùng nổ → Rô-mê-ô bị trục xuất → Giu-li-ét uống thuốc giả chết để tránh cuộc hôn nhân ép buộc → Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết nên tự tử → Giu-li-ét tỉnh dậy, thấy người yêu chết cũng tự vẫn theo.
• Như vậy, hành động thổ lộ tình yêu là nguyên nhân, điểm khởi phát cho toàn bộ diễn biến và dẫn tới kết cục bi thảm: cái chết của đôi trẻ. Nhưng chính cái chết ấy đã hoá giải mối thù giữa hai dòng họ.

Câu 6

Đề: Về vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét, có ý kiến cho rằng: "Cái chết của đôi trai tài gái sắc đem lại niềm tin và hi vọng, đó là cái chết gieo mầm sự sống". Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

Gợi ý trả lời (em có thể đồng tình):

• Đồng tình, vì cái chết của Rô-mê-ô và Giu-li-ét tuy đau thương nhưng mang ý nghĩa cao đẹp.
• Cái chết ấy đã thức tỉnh hai dòng họ, khiến họ nhận ra sự vô nghĩa, tàn nhẫn của hận thù và đi đến hoà giải. Mối thù truyền kiếp chấm dứt nhờ sự hi sinh của đôi trẻ.
• Cái chết đó là biểu tượng cho chiến thắng của tình yêu trong sáng, thuỷ chung trước hận thù và định kiến; nó gieo vào lòng người niềm tin vào sức mạnh của tình yêu và lòng nhân ái.
• Vì vậy đây là "cái chết gieo mầm sự sống" – kết thúc bi kịch nhưng mở ra hi vọng về một thế giới khoan dung, đầy yêu thương.

Câu 7

Đề: Tìm một tác phẩm nghệ thuật hiện đại (văn học, hội hoạ, âm nhạc, điện ảnh,…) lấy đề tài từ câu chuyện tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Nêu một điểm tương đồng giữa tác phẩm đó với vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét của Uy-li-am Sếch-xpia.

Gợi ý trả lời:

• Em có thể chọn một trong các tác phẩm:
• Phim Romeo + Juliet (1996, đạo diễn Baz Luhrmann).
• Phim hoạt hình Gnomeo & Juliet (2011).
• Vở nhạc kịch / ballet Romeo and Juliet của nhà soạn nhạc Prokofiev.
• Bài hát Love Story của Taylor Swift.
• *Điểm tương đồng (ví dụ với phim Romeo + Juliet 1996):* đều xây dựng câu chuyện tình yêu mãnh liệt giữa hai người trẻ thuộc hai phe đối địch, bị ngăn cách bởi hận thù; đề cao khát vọng tình yêu tự do, vượt lên rào cản và định kiến.

---

Phần: Viết kết nối với đọc (trang 122)

Đề: Dựa vào xung đột mà Sếch-xpia đề cập trong vở Rô-mê-ô và Giu-li-ét và thực tiễn cuộc sống, hãy viết đoạn văn (khoảng 7–9 câu) trình bày suy nghĩ của em về khát vọng tình yêu của con người.

Đoạn văn tham khảo:

Tình yêu là một trong những khát vọng đẹp đẽ và bền bỉ nhất của con người. Trong vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét, Sếch-xpia đã cho thấy sức mạnh phi thường của tình yêu khi đôi trẻ dám vượt lên hận thù dòng tộc để đến với nhau. Khát vọng ấy trong sáng, mãnh liệt và sẵn sàng hi sinh tất cả, kể cả tính mạng. Trong thực tế cuộc sống, con người ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn mong muốn được yêu thương chân thành và được sống hạnh phúc bên người mình yêu. Khát vọng tình yêu giúp con người trở nên dũng cảm, biết vượt qua khó khăn, định kiến và rào cản. Tuy nhiên, tình yêu chân chính cần đi cùng với sự thấu hiểu, trách nhiệm và lòng vị tha. Một tình yêu đẹp không chỉ làm phong phú đời sống tâm hồn mà còn nuôi dưỡng niềm tin, hi vọng vào những điều tốt đẹp. Vì thế, mỗi người cần trân trọng và gìn giữ tình yêu bằng cả trái tim chân thành.

---

Phần: Thực hành tiếng Việt – Câu rút gọn (trang 122)

Bài tập 1

Đề: Tìm câu rút gọn trong các lời thoại kịch sau và cho biết thành phần nào của câu bị tỉnh lược:

Giu-li-ét: – Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi. Nhưng nếu chẳng phải là người họ Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn là chàng. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi! Thế nào là họ Môn-ta-ghiu nhỉ? [...] Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy từ bỏ tên họ đi. Cái tên kia đâu có phải xương thịt của chàng, chàng hãy đổi nó lấy cả tấm thân em.

Lời giải:

Các câu rút gọn trong đoạn trên là:

1. "Hãy mang tên họ nào khác đi!"

• Thành phần bị tỉnh lược: chủ ngữ (chủ ngữ được hiểu là "chàng").
• Câu đầy đủ: Chàng hãy mang tên họ nào khác đi!

1. "Thế nào là họ Môn-ta-ghiu nhỉ?"

• Đây là câu nghi vấn dùng để hỏi/bộc lộ băn khoăn; có thể coi là câu rút gọn vì lược bớt thành phần (cách hiểu khác nhau, GV nên linh hoạt). Tuy nhiên câu rút gọn rõ nhất trong đoạn là câu (1) và câu (3).

1. "Cái tên kia đâu có phải xương thịt của chàng, chàng hãy đổi nó lấy cả tấm thân em." – ở vế đầu "đâu có phải xương thịt của chàng" có thể coi đã lược bớt nhưng vế này vẫn đủ thành phần.

Chốt lại, câu rút gọn tiêu biểu và rõ ràng nhất là:

• "Hãy mang tên họ nào khác đi!" → lược bỏ chủ ngữ "chàng".

Lưu ý: việc rút gọn chủ ngữ "chàng" ở câu cầu khiến trên giúp lời thoại trở nên gấp gáp, tha thiết, phù hợp với cảm xúc mãnh liệt của Giu-li-ét khi giãi bày tình yêu.

---

Em muốn thầy đào sâu thêm câu nào (ví dụ phân tích nghệ thuật ngôn từ hoặc viết thêm đoạn văn mẫu) thì cứ nói nhé.