Giải Ngữ Văn 9 - Tập 1 trang 19
Lời giải chi tiết SGK Lớp 9 · Môn Ngữ Văn · Trang 19–20
PHẦN LÝ THUYẾT (Trang 19)
Trang 19 chủ yếu là nội dung lý thuyết về diễn tích và diễn cố, bao gồm:
Nội dung chính:
1. Khái niệm diễn tích, diễn cố:
- Diễn tích, diễn cố xuất hiện trong văn bản chỉ là từ ngữ
- Đằng sau từ ngữ là câu chuyện, sự tích, câu kinh, câu thơ
2. Ví dụ minh họa:
- Ví dụ (1): "Sương in mặt tuyết pha thân, Sen vàng lặng đặng như gần như xa" (Nguyễn Du, Truyện Kiều)
- Ví dụ (2): "Khoá thu ba gọn sóng khuynh thành" (Nguyễn Gia Thiều, Cung oán ngâm khúc)
3. Tác dụng của diễn tích, diễn cố:
- Làm cho câu thơ, câu văn hàm súc, trang nhã
- Ví dụ: "Bảy lầu nghe tiếng mả đào / Mặt xanh chẳng dễ ai vào cõ không?" (Nguyễn Du, Truyện Kiều)
4. Các ví dụ khác:
- "Vả chẳng, ngựa Hồ gấm giỏ bắc, chim Việt đầu cành nam"
- Giải thích về các cụm từ in đậm và ý nghĩa của chúng
BÀI TẬP VĂN BẢN 2 (Trang 20)
TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu 1:
Đề bài: Em đã chơi hay quan sát trò chơi dế bao giờ chưa? Em hiểu gì về trò chơi này?
Cách giải
Bước 1: Nhớ lại kinh nghiệm cá nhân
Đây là câu hỏi mở, học sinh trả lời dựa trên trải nghiệm thực tế của mình.
Bước 2: Trả lời theo gợi ý
Gợi ý trả lời: - Nếu đã chơi/quan sát: "Em đã từng quan sát trò chơi dế ở [địa điểm]. Trò chơi này là cuộc thi đấu giữa hai con dế, người chơi dùng que tre kích thích để chúng đánh nhau. Con dế nào dũng mãnh, chiến đấu lâu hơn sẽ thắng." - Nếu chưa từng: "Em chưa từng chơi hay quan sát trực tiếp, nhưng em biết đây là trò chơi dân gian truyền thống, người ta bắt dế về nuôi rồi cho chúng thi đấu với nhau."
💡 Mẹo trả lời: Câu hỏi này không có đáp án chuẩn, hãy trả lời thật với kinh nghiệm của mình. Nếu chưa biết, có thể nói "Em chưa biết rõ, nhưng em nghĩ..."
Câu 2:
Đề bài: Em suy nghĩ thế nào về hậu quả của việc một ông vua lại mê chơi trò chơi dế?
Cách giải
Bước 1: Phân tích vai trò của vua
Vua là người lãnh đạo đất nước, có trách nhiệm lo việc nước, việc dân.
Bước 2: Phân tích hậu quả khi vua mê chơi
Gợi ý trả lời: Nếu một ông vua lại mê chơi trò chơi dế thì sẽ có nhiều hậu quả nghiêm trọng: - Bỏ bê triều chính: Vua không còn quan tâm đến việc nước, việc dân - Dân chúng khổ cực: Để tìm dế hiếm cho vua, quan lại bắt dân nộp dế, gây khổ sở cho người dân - Đất nước suy yếu: Khi vua không lo việc nước, đất nước sẽ suy tàn, kẻ thù có thể xâm lược - Gương xấu cho triều đình: Các quan lại cũng học theo, cả triều đình sa đọa
🎯 Ghi nhớ: Đây là câu hỏi dự đoán trước khi đọc văn bản, giúp em định hướng khi đọc truyện "Dế chơi" của Bồ Tùng Linh.
ĐỌC VĂN BẢN
Phần này là văn bản "Dế chơi" của Bồ Tùng Linh - đây là tư liệu để học sinh đọc, không phải bài tập cần giải.
Nội dung tóm tắt: Văn bản kể về thời vua Tuyên Đức nhà Minh mê chơi dế, dẫn đến nhiều hệ lụy cho dân chúng. Có phần chú thích giải nghĩa các từ khó.
🎯 Tổng kết: - Trang 19: Lý thuyết về diễn tích, diễn cố (không có bài tập) - Trang 20: Có 2 câu hỏi "Trước khi đọc" + văn bản "Dế chơi" để đọc - Các câu hỏi phân tích văn bản sẽ nằm ở trang tiếp theo