Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 79

Tóm tắt lý thuyết

Về hệ thống pháp luật:

• Cấu trúc gồm: các ngành luật, các chế định pháp luật và các quy phạm pháp luật.
• Quy phạm pháp luật: quy tắc xử sự chung do Nhà nước đặt ra (hoặc thừa nhận) và bảo đảm thực hiện.
• Chế định pháp luật: tập hợp các quy phạm pháp luật cùng tính chất điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội.
• Ngành luật: tập hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ xã hội trong một lĩnh vực nhất định.
• Về hình thức: hệ thống pháp luật thể hiện qua các văn bản quy phạm pháp luật.

Về văn bản quy phạm pháp luật:

• Là văn bản có chứa quy phạm pháp luật, do cơ quan/người có thẩm quyền ban hành đúng hình thức, trình tự, thủ tục theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
• Gồm văn bản luật và văn bản dưới luật.

---

Câu hỏi 1: Kể tên các văn bản quy phạm pháp luật và cơ quan có thẩm quyền ban hành

Dựa vào nội dung trang 78 – 79, ta lập bảng phân loại:

Nói gọn theo sách: văn bản luật do Quốc hội ban hành; văn bản dưới luật gồm pháp lệnh, nghị quyết, nghị quyết liên tịch, lệnh, quyết định, nghị định, thông tư, thông tư liên tịch.

Câu hỏi 2: Nêu các đặc điểm của văn bản quy phạm pháp luật

Văn bản quy phạm pháp luật có 3 đặc điểm chính:

1. Về nội dung: có chứa quy phạm pháp luật (quy tắc xử sự chung), được áp dụng nhiều lần trong đời sống xã hội nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội theo trật tự mà Nhà nước muốn xác lập.
2. Về thẩm quyền ban hành: do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ban hành. Chỉ những chủ thể được pháp luật quy định mới được ban hành.
3. Về hình thức: hình thức, trình tự, thủ tục ban hành do luật quy định (cụ thể là Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật).

---

Phần b: Văn bản áp dụng pháp luật

Trang 79 đưa ra mẫu Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Công an tỉnh NB để em phân tích. Câu hỏi đầy đủ nằm ở trang sau, nhưng cô gợi ý hướng phân tích văn bản này:

Nội dung chính của Quyết định:

• Chủ thể ban hành: Trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Công an tỉnh NB.
• Căn cứ pháp lý: Điều 57, Điều 68 Luật Xử lí vi phạm hành chính; Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định liên quan; Biên bản vi phạm hành chính.
• Đối tượng bị xử phạt: Công ty kinh doanh thực phẩm TH.
• Hành vi vi phạm: xây lắp, lắp đặt thiết bị, đường ống để xả chất thải không qua xử lí ra môi trường.
• Hình thức xử phạt: phạt tiền (chính); đình chỉ hoạt động 3 tháng (bổ sung); buộc tháo dỡ công trình xây lắp trái quy định (khắc phục hậu quả), thực hiện trong 90 ngày.

Điểm khác biệt giữa văn bản quy phạm pháp luật và văn bản áp dụng pháp luật: