Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 141

🔍 Kiến thức cần nhớ

Bài 22: Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

• Toà án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp.
• Nhiệm vụ của Toà án nhân dân: bảo vệ công lí, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Toà án xét xử các vụ án: hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính.
• Cơ cấu tổ chức Toà án nhân dân:
• Toà án nhân dân tối cao
• Toà án nhân dân cấp cao
• Toà án nhân dân cấp tỉnh
• Toà án nhân dân cấp huyện
• Toà án quân sự trung ương
• Toà án quân sự quân khu và tương đương
• Toà án quân sự khu vực

---

⚙️ Bài tập

Câu 1

Đề bài: Toà án nước ta thực hiện hoạt động xét xử nhằm mục đích gì?

Cách 1 — Dựa vào thông tin trong sách giáo khoa

Bước 1: Xác định căn cứ pháp lý.

Theo Luật Tổ chức Toà án nhân dân năm 2014 (khoản 1, Điều 2) và thông tin trong bài học:

Bước 2: Trả lời.

Toà án nước ta thực hiện hoạt động xét xử nhằm mục đích:

• Xử lí nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.
• Bảo vệ công lí.
• Bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
• Bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa.
• Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Góp phần giáo dục công dân trung thành với Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những quy tắc của cuộc sống xã hội, ý thức đấu tranh phòng chống tội phạm và các vi phạm pháp luật khác.

Cách 2 — Tóm tắt theo nhóm mục đích

Có thể chia mục đích hoạt động xét xử của Toà án thành 3 nhóm chính:

---

Câu 2

Đề bài: Theo em, Toà án nhân dân có vai trò gì?

Cách 1 — Phân tích từ chức năng và nhiệm vụ

Bước 1: Xác định vị trí của Toà án nhân dân trong bộ máy nhà nước.

Toà án nhân dân là cơ quan giữ vai trò tư pháp trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bước 2: Nêu vai trò.

Toà án nhân dân có các vai trò sau:

1. Thực hiện quyền tư pháp: Toà án là cơ quan duy nhất có quyền xét xử, nhân danh Nhà nước đưa ra phán quyết về các vụ án.

1. Bảo vệ công lí: Thông qua hoạt động xét xử, Toà án phân xử đúng – sai, bảo đảm sự công bằng trong xã hội.

1. Bảo vệ quyền con người, quyền công dân: Toà án là nơi người dân tìm đến khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

1. Bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa: Toà án xử lí nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần duy trì trật tự, kỉ cương xã hội.

1. Giáo dục pháp luật: Hoạt động xét xử có tác dụng răn đe, giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật cho công dân.

Cách 2 — Tóm gọn theo từ khoá

Vai trò của Toà án nhân dân có thể gói gọn trong công thức:

Xét xử → Bảo vệ → Giáo dục

• Xét xử: Là cơ quan xét xử duy nhất, thực hiện quyền tư pháp.
• Bảo vệ: Bảo vệ công lí, quyền con người, quyền công dân, chế độ XHCN, lợi ích Nhà nước và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Giáo dục: Nâng cao nhận thức pháp luật, răn đe tội phạm, xây dựng ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.

---

💡 Mẹo nhớ: Nhớ vai trò Toà án bằng cụm "XÉT XỬ – BẢO VỆ – GIÁO DỤC". Toà án là cơ quan DUY NHẤT có quyền xét xử (không cơ quan nào khác được thay thế chức năng này).

⚠️ Lưu ý thi: Học sinh thường nhầm lẫn giữa Toà án nhân dân (cơ quan xét xử – quyền tư pháp) và Viện kiểm sát nhân dân (cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp). Cần phân biệt rõ hai cơ quan này.

🎯 Ghi nhớ: Toà án nhân dân là cơ quan xét xử của nước CHXHCN Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp, có nhiệm vụ bảo vệ công lí, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ XHCN, đồng thời giáo dục ý thức pháp luật cho công dân. Hệ thống Toà án được tổ chức theo 4 cấp (tối cao, cấp cao, cấp tỉnh, cấp huyện) cùng hệ thống Toà án quân sự.