Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 150
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 150–151
Mình sẽ giải hết các câu hỏi trong hai trang ảnh này nhé. Hai trang nói về Ủy ban nhân dân (UBND): chức năng, cơ cấu tổ chức, hoạt động và phần Luyện tập.
Tóm tắt lý thuyết
Ủy ban nhân dân (UBND):
- Do Hội đồng nhân dân (HĐND) cùng cấp bầu ra; là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; chịu trách nhiệm trước HĐND và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.
- Chức năng: tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật ở địa phương; tổ chức thực hiện nghị quyết của HĐND và các nhiệm vụ do cấp trên giao.
- Cơ cấu: Chủ tịch → Phó Chủ tịch → các Ủy viên (phụ trách cơ quan chuyên môn, công an, quân sự).
- Hoạt động: theo luật định, họp thường kì mỗi tháng một lần, có thể họp chuyên đề/đột xuất; quyết định bằng hình thức biểu quyết lấy ý kiến tập thể (quá nửa tổng số thành viên tán thành).
Câu hỏi trang 149 (phần chức năng)
Đề:
- Ủy ban nhân dân tỉnh X đã thực hiện chức năng của mình như thế nào?
- Từ thông tin trên, em hãy cho biết UBND có chức năng gì. Em hiểu như thế nào về chức năng này?
Trả lời:
- UBND tỉnh X thực hiện chức năng qua việc tổ chức thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địa phương, triển khai các nghị quyết của HĐND và hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao (ban hành quyết định, chỉ đạo điều hành kinh tế – xã hội, quản lý hành chính trên địa bàn).
- Chức năng của UBND: là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, có nhiệm vụ tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của HĐND.
- Hiểu đơn giản: HĐND "quyết", còn UBND "làm" – biến các quyết định, chính sách thành hành động thực tế, quản lý mọi mặt đời sống ở địa phương.
Câu hỏi trang 149 (cơ cấu tổ chức)
Đề:
- Dựa vào sơ đồ 2, em hãy nêu cơ cấu tổ chức của UBND.
- Kể tên một số cơ quan chuyên môn thuộc UBND địa phương em.
Trả lời:
- Cơ cấu tổ chức UBND gồm:
- Chủ tịch UBND
- Phó Chủ tịch UBND
- Các Ủy viên: phụ trách cơ quan chuyên môn, phụ trách công an, phụ trách quân sự.
- Bên dưới có các cơ quan chuyên môn, công an, quân sự.
- Một số cơ quan chuyên môn thường gặp:
- Phòng/Sở Tư pháp
- Phòng/Sở Tài chính – Kế hoạch
- Phòng/Sở Tài nguyên và Môi trường
- Phòng/Sở Lao động – Thương binh và Xã hội
- Phòng/Sở Văn hóa và Thông tin
- Phòng/Sở Giáo dục và Đào tạo, Y tế…
(Em thay tên đúng theo địa phương mình đang sống nhé.)
Câu hỏi trang 150 (hoạt động)
Đề: Ủy ban nhân dân hoạt động theo hình thức nào? Nêu ví dụ minh họa.
Trả lời:
- UBND hoạt động theo luật định, họp thường kì mỗi tháng một lần và có thể họp chuyên đề khi có việc phát sinh đột xuất.
- Quyết định các vấn đề bằng hình thức biểu quyết lấy ý kiến tập thể; quyết định phải được quá nửa tổng số thành viên tán thành.
- Ví dụ: Trong cuộc họp tháng, UBND huyện đưa ra phương án phòng chống bão lũ. Các thành viên biểu quyết, quá nửa tán thành thì phương án được thông qua và triển khai.
LUYỆN TẬP
Bài 1: Các ý kiến sau đúng hay sai? Vì sao?
a. UBND là cơ quan chấp hành của HĐND cùng cấp.
- Đáp án: Đúng.
- Giải thích: UBND do HĐND cùng cấp bầu ra và có nhiệm vụ tổ chức thực hiện nghị quyết của HĐND nên là cơ quan chấp hành của HĐND.
b. HĐND ở các địa phương có cơ cấu tổ chức giống nhau, số lượng thành viên bằng nhau.
- Đáp án: Sai.
- Giải thích: Cơ cấu tổ chức và số lượng đại biểu HĐND khác nhau tùy cấp (tỉnh, huyện, xã) và tùy quy mô dân số, đặc điểm địa phương. Vì vậy không thể giống nhau hay bằng nhau.
c. Nhân dân có thể thực hiện quyền lực nhà nước thông qua chức năng giám sát của HĐND.
- Đáp án: Đúng.
- Giải thích: HĐND là cơ quan đại diện do nhân dân bầu ra. Qua hoạt động giám sát của HĐND, nhân dân gián tiếp thực hiện quyền lực nhà nước, kiểm tra việc thi hành pháp luật ở địa phương.
d. Chủ tịch UBND là người có quyền quyết định tất cả công việc của UBND.
- Đáp án: Sai.
- Giải thích: UBND làm việc theo chế độ tập thể, quyết định bằng biểu quyết, phải được quá nửa tổng số thành viên tán thành. Chủ tịch không thể tự quyết mọi việc; ý kiến Chủ tịch chỉ mang tính quyết định khi số phiếu tán thành và không tán thành ngang nhau.
Bài 2: Em đồng tình hay không đồng tình với các hành vi sau? Vì sao?
a. Anh T bỏ phiếu bầu đại biểu HĐND cho người mình thích mà không quan tâm tới trình độ, năng lực của ứng viên.
- Thái độ: Không đồng tình.
- Giải thích: Bầu cử cần dựa vào trình độ, năng lực, phẩm chất để chọn người xứng đáng đại diện cho nhân dân. Bỏ phiếu cảm tính là thiếu trách nhiệm với lá phiếu của mình.
b. Cán bộ UBND xã A lập nhiều kênh tiếp nhận thông tin để thu thập ý kiến phản hồi, góp ý của người dân.
- Thái độ: Đồng tình.
- Giải thích: Đây là việc làm đúng đắn, thể hiện tinh thần phục vụ nhân dân, lắng nghe dân, giúp UBND quản lý hiệu quả và sát thực tế hơn.
c. Ông H (cán bộ lãnh đạo UBND tỉnh) từ chối, không can thiệp vào việc cảnh sát giao thông xử phạt vi phạm hành chính đối với em họ mình.
- Thái độ: Đồng tình.
- Giải thích: Ông H tôn trọng pháp luật, không lợi dụng chức vụ để bao che người thân. Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, đây là hành vi liêm chính, gương mẫu.
d. M (15 tuổi) gửi thư góp ý, phản ánh về dự án xây dựng khu vui chơi trẻ em của HĐND cấp tỉnh.
- Thái độ: Đồng tình.
- Giải thích: Dù chưa đủ tuổi bầu cử, công dân (kể cả học sinh) vẫn có quyền tham gia góp ý, phản ánh với cơ quan nhà nước. Việc làm của M thể hiện sự quan tâm tới cộng đồng và ý thức công dân tích cực.
