Giải Lịch Sử 10 trang 127

Tóm tắt lý thuyết

Phần 2 – Đời sống vật chất, mục a) Một số hoạt động kinh tế chính:

Sản xuất nông nghiệp

• Người Kinh: cư trú chủ yếu ở đồng bằng nên canh tác lúa nước là hoạt động kinh tế chính. Gắn liền với trị thủy, làm thủy lợi (đắp đê, đào kênh mương ở đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ; đắp đê ngăn nước biển, thau chua rửa mặn ở Nam Bộ).
• Ngày nay lúa nước vẫn giữ vai trò quan trọng, lúa gạo là lương thực chính và là mặt hàng xuất khẩu lớn.
• Ngoài lúa, người Kinh còn trồng ngô, khoai, sắn, rau củ, cây ăn quả, gia vị; chăn nuôi gia súc gia cầm; đánh bắt, nuôi trồng thủy – hải sản.
• Các dân tộc thiểu số: sống ở vùng cao, dốc (trung du, miền núi phía Bắc và Trường Sơn – Tây Nguyên) nên phát triển canh tác nương rẫy (lúa, ngô, khoai, sắn, cây ăn quả, rau, gia vị). Canh tác lúa nước ở các thung lũng chân núi hoặc ruộng bậc thang trên sườn đồi. Người Khơ-me và người Chăm ở đồng bằng sông Cửu Long cũng canh tác lúa nước, công cụ và kĩ thuật gần giống người Kinh.

Thủ công nghiệp

• Người Kinh còn làm nhiều nghề thủ công truyền thống: gốm, dệt, đan, rèn, mộc, chạm khắc, đúc đồng, kim hoàn, khảm trai… Sản phẩm đa dạng, tinh xảo, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Câu 1: Nêu một số nét chính về hoạt động sản xuất nông nghiệp của các dân tộc ở Việt Nam

Gợi ý trả lời:

Hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn liền với điều kiện cư trú của từng nhóm dân tộc:

• Người Kinh (cư trú ở đồng bằng):
• Canh tác lúa nước là chính, gắn với việc trị thủy, làm thủy lợi (đắp đê, đào kênh mương, thau chua rửa mặn).
• Trồng thêm cây lương thực (ngô, khoai, sắn), rau củ, cây ăn quả, gia vị.
• Chăn nuôi gia súc, gia cầm; đánh bắt và nuôi trồng thủy – hải sản.
• Lúa gạo là lương thực chính và là mặt hàng xuất khẩu quan trọng.

• Các dân tộc thiểu số (cư trú ở trung du, miền núi):
• Phát triển canh tác nương rẫy với lúa, ngô, khoai, sắn, cây ăn quả, rau, gia vị.
• Canh tác lúa nước ở thung lũng chân núi và ruộng bậc thang trên sườn đồi, sườn núi.
• Sáng tạo hệ thống mương, máng, guồng nước (cọn nước) để dẫn nước từ sông, suối lên ruộng.

→ Nhìn chung, nông nghiệp (đặc biệt là trồng lúa) là hoạt động kinh tế nền tảng của hầu hết các dân tộc Việt Nam, nhưng cách thức canh tác được điều chỉnh phù hợp với địa hình nơi cư trú.

Câu 2: Sản xuất nông nghiệp của người Kinh và các dân tộc thiểu số có điểm gì giống và khác nhau?

Gợi ý trả lời:

Điểm giống nhau

• Đều lấy nông nghiệp làm hoạt động kinh tế cơ bản, trong đó trồng lúa giữ vai trò quan trọng.
• Đều trồng các cây lương thực phụ (ngô, khoai, sắn), rau, cây ăn quả, gia vị và chăn nuôi.
• Đều biết tận dụng nguồn nước để phục vụ canh tác lúa nước.

Điểm khác nhau:

Em cần cô giải thêm phần nào hoặc hướng dẫn cách trình bày vào vở thì cứ nói nhé.