Giải Lịch Sử 10 trang 134

Hai trang này thuộc bài học về đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam (sách Lịch Sử 10). Mình tóm tắt lý thuyết và giải câu hỏi có trong trang nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Phần a) Tín ngưỡng, tôn giáo (nội dung kế trước câu hỏi)

• Các dân tộc Việt Nam duy trì nhiều tín ngưỡng và tôn giáo trong đời sống tinh thần.

Phần b) Phong tục, tập quán, lễ hội

• Người Kinh thực hành nhiều phong tục, tập quán gắn với:
• Chu kì vòng đời: sinh đẻ, cưới xin, ma chay…
• Chu kì canh tác: xuống đồng, cơm mới…
• Chu kì thời gian/thời tiết: tết Nguyên đán, tết Nguyên tiêu, tết Trung thu…
• Người Kinh sáng tạo và duy trì hệ thống lễ hội đa dạng: lễ hội tín ngưỡng dân gian, lễ hội tôn giáo, lễ hội tưởng nhớ anh hùng dân tộc. Quy mô từ lễ hội làng đến vùng, quốc gia, quốc tế (ví dụ Lễ hội Đền Hùng – Phú Thọ, Hình 16).
• Các dân tộc thiểu số cũng có nhiều phong tục, tập quán gắn với chu kì vòng đời (sinh đẻ, cưới xin, tang ma), chu kì canh tác (làm đất, gieo trỉa, thu hoạch) và một số gắn với thời gian/thời tiết.
• Lễ hội của các dân tộc thiểu số chủ yếu tổ chức theo quy mô làng/bản và tộc người. Các lễ hội phổ biến: lễ tế thần, lễ hội cơm mới, đưa thóc vào kho, lễ hội xuống đồng, lễ cúng bản, cúng mường, lễ hội liên quan đến trâu và voi, lễ hội gắn với chùa (người Khơ-me), đền, tháp (người Chăm, người Hoa)…

Mục Em có biết?

• Lễ thổi tai (đặt tên) là nghi lễ đầu tiên trong vòng đời mỗi người, phổ biến ở hầu hết các dân tộc thiểu số. Sau khi đứa trẻ sinh ra, gia đình làm lễ đặt tên, tạ ơn thần linh và cầu chúc cho trẻ khỏe mạnh, khôn lớn (Hình 17 – Lễ thổi tai của người Ba Na, Kon Tum).

Hình ảnh minh họa

• Hình 16: Lễ hội Đền Hùng (Phú Thọ).
• Hình 17: Nghi thức trong Lễ thổi tai của người Ba Na (Kon Tum).
• Hình 18: Trình diễn cồng chiêng, trống và múa của người Cơ Tu (Quảng Nam).

Câu hỏi: Kể tên một số tín ngưỡng, tôn giáo đang được duy trì trong đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam

Đề bài: Em hãy kể tên một số tín ngưỡng, tôn giáo đang được duy trì trong đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam.

Gợi ý trả lời:

Một số tín ngưỡng đang được duy trì:

• Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên (phổ biến nhất, hầu như dân tộc nào cũng có).
• Tín ngưỡng thờ Mẫu (Đạo Mẫu, thờ Tam phủ – Tứ phủ).
• Tín ngưỡng thờ các anh hùng dân tộc, danh nhân (thờ Hùng Vương, Trần Hưng Đạo…).
• Tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng, thờ thần (thần núi, thần sông, thần đất…).
• Tín ngưỡng phồn thực, thờ các vị thần nông nghiệp gắn với mùa màng.
• Các nghi lễ vạn vật hữu linh của đồng bào dân tộc thiểu số (thờ thần lúa, thần rừng, cúng bản, cúng mường…).

Một số tôn giáo đang được duy trì:

• Phật giáo
• Công giáo (Thiên Chúa giáo)
• Tin Lành (Đạo Tin Lành)
• Hồi giáo (đặc biệt trong cộng đồng người Chăm)
• Bà-la-môn giáo (Ấn Độ giáo, trong cộng đồng người Chăm)
• Đạo Cao Đài
• Phật giáo Hòa Hảo

Giải thích:
Việt Nam là quốc gia đa dân tộc, đa tín ngưỡng – tôn giáo. Bên cạnh các tín ngưỡng dân gian bản địa (đặc biệt là thờ cúng tổ tiên đã trở thành nét văn hóa chung), nhiều tôn giáo lớn từ bên ngoài du nhập và được Việt hóa, hòa quyện vào đời sống tinh thần. Sự đa dạng này phản ánh tính khoan dung tôn giáo và bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.