Giải Lịch Sử 10 trang 60
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 60–61
Hai trang em gửi là phần mở đầu bài học về Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất (sách Lịch Sử 10 – bộ Kết nối tri thức). Ở góc dưới trang in số 59 và 60, nhưng cô sẽ giải đúng nội dung em đang xem nhé.
Tóm tắt lý thuyết
1. Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất
a) Bối cảnh lịch sử
- Diễn ra vào giữa thế kỉ XVIII, bắt đầu ở Anh, sau đó lan ra nhiều nước châu Âu và Bắc Mỹ.
- Anh có nhiều điều kiện thuận lợi:
- Cách mạng tư sản nổ ra sớm và thành công.
- Nguồn tích lũy tư bản lớn (từ buôn bán nô lệ da đen và bóc lột thuộc địa).
- Giàu tài nguyên thiên nhiên (than đá, quặng sắt).
- Tiến bộ kĩ thuật trong nông nghiệp, thủ công nghiệp tạo ra lương thực dồi dào.
- Hiện tượng "rào đất cướp ruộng" → bổ sung lực lượng lao động cho nhà máy.
- Ngành dệt phát triển → đặt ra nhu cầu cải tiến kĩ thuật.
b) Những thành tựu cơ bản
- Tiến bộ kĩ thuật chủ yếu ở các ngành dệt, luyện kim, giao thông vận tải; đầu tiên là ngành dệt.
- Dòng thời gian các phát minh:
| Năm | Phát minh | Người sáng chế |
|---|---|---|
| 1733 | "Con thoi bay" | Giôn Cay |
| 1764 | Máy kéo sợi Gien-ni | Giêm Ha-gri-vơ |
| 1769 | Máy kéo sợi chạy bằng sức nước | Ri-chác Ác-rai |
| 1784 | Máy hơi nước | Giêm Oát |
| 1785 | Máy dệt chạy bằng hơi nước | Ét-mơn Các-rai |
Bài 1: Trình bày bối cảnh của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất ở Anh
Đề: Thông qua các hình 2, 3, 4 và thông tin trong mục a, em hãy trình bày bối cảnh của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất ở Anh.
Trả lời:
Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất bắt đầu ở Anh vào giữa thế kỉ XVIII trong bối cảnh nước Anh hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi:
- Chính trị: Cách mạng tư sản nổ ra sớm và thành công, mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
- Vốn (tư bản): Tích lũy được nguồn tư bản khổng lồ từ buôn bán nô lệ da đen và bóc lột thuộc địa (thể hiện qua Hình 3 – tàu buôn nô lệ của thực dân Anh ở Tây Phi).
- Tài nguyên: Giàu khoáng sản, đặc biệt là than đá và quặng sắt (thể hiện qua Hình 2 – lược đồ tài nguyên khoáng sản chính của Anh).
- Nhân công: Hiện tượng "rào đất cướp ruộng" để nuôi cừu (thể hiện qua Hình 4) khiến nông dân mất ruộng, phải ra thành thị làm thuê → cung cấp lực lượng lao động dồi dào cho nhà máy, xí nghiệp.
- Nhu cầu sản xuất: Ngành dệt phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu phải cải tiến kĩ thuật và cơ khí hóa.
→ Sự kết hợp của các yếu tố vốn – tài nguyên – nhân công – kĩ thuật là tiền đề trực tiếp dẫn đến Cách mạng công nghiệp ở Anh.
Bài 2: Vì sao Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất diễn ra đầu tiên ở Anh?
Đề: Theo em, tại sao Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất lại diễn ra đầu tiên ở nước Anh?
Trả lời:
Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất diễn ra đầu tiên ở Anh vì đây là quốc gia hội tụ đầy đủ và sớm nhất những điều kiện cần thiết mà các nước khác chưa có:
- Cách mạng tư sản thành công sớm (thế kỉ XVII): Anh là nước tư bản đầu tiên thiết lập được chế độ chính trị tạo điều kiện cho kinh tế tự do phát triển, trong khi nhiều nước châu Âu vẫn còn chế độ phong kiến.
- Có nguồn vốn lớn: Nhờ buôn bán nô lệ và bóc lột hệ thống thuộc địa rộng khắp, Anh tích lũy được lượng tư bản đủ để đầu tư cho máy móc, nhà máy.
- Giàu tài nguyên thiên nhiên: Sẵn than đá và quặng sắt – hai nguyên liệu thiết yếu cho công nghiệp và máy hơi nước.
- Có lực lượng lao động đông đảo: Phong trào "rào đất cướp ruộng" tạo ra đội ngũ công nhân làm thuê tự do.
- Có thị trường và nhu cầu kĩ thuật: Ngành dệt phát triển thúc đẩy hàng loạt phát minh cải tiến máy móc.
Lý do chọn: Tất cả các yếu tố trên không xuất hiện đồng thời ở bất kì quốc gia nào khác vào giữa thế kỉ XVIII, nên Anh trở thành "công xưởng đầu tiên của thế giới" và là nơi khởi đầu của Cách mạng công nghiệp.
Em nắm chắc 5 điều kiện thuận lợi của nước Anh là trả lời được cả hai câu, vì câu 1 và câu 2 thực chất xoay quanh cùng một bộ kiến thức. Cô gợi ý em học theo công thức dễ nhớ: Vốn – Tài nguyên – Nhân công – Kĩ thuật – Chính trị.