Giải Lịch Sử 10 trang 68

📝 Nhận xét về nội dung trang

Trang này chủ yếu là nội dung lý thuyết, giới thiệu Bài 8: Các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại. Tuy nhiên, trong phần mở đầu có một câu hỏi gợi mở cần trả lời.

---

🔍 Kiến thức cần nhớ

Mục tiêu bài học (Học xong bài này, em sẽ):

• Trình bày được nét chính về bối cảnh lịch sử diễn ra các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại
• Nêu được những thành tựu cơ bản và ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế thế giới
• Phân tích được tác động đối với xã hội và văn hoá
• Biết cách sưu tầm, sử dụng tư liệu lịch sử để tìm hiểu về các cuộc cách mạng công nghiệp
• Có thái độ trân trọng thành quả, vận dụng hiểu biết về tác động hai mặt khi tuân thủ quy định pháp luật trong giao tiếp trên internet, mạng xã hội

Nội dung chính về Cách mạng công nghiệp lần thứ ba:

a) Bối cảnh lịch sử:

• Còn được gọi là Cách mạng kĩ thuật số
• Diễn ra trong khoảng nửa sau thế kỉ XX
• Ra đời trên cơ sở kế thừa những bước tiến của khoa học, kĩ thuật vào đầu thế kỉ XX
• Thuyết tương đối của An-be Anh-xtanh (Đức) đã đặt nền tảng cho các phát minh

Các yếu tố thúc đẩy:

• Nhu cầu phục vụ chiến tranh và chạy đua vũ trang
• Sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên hoá thạch (dầu mỏ, than đá,...)
• Thách thức về bùng nổ và già hoá dân số
• Nhu cầu lớn về nguyên vật liệu cho sản xuất

b) Thành tựu cơ bản:

• Máy tính, máy tự động và hệ thống máy tự động
• Người máy (robot)
• Internet, công nghệ thông tin
• Những vật liệu mới, nguồn năng lượng mới
• Thành tựu quan trọng đầu tiên: sự xuất hiện của máy tính

---

⚙️ Bài tập

Câu hỏi mở đầu bài học

Đề bài:
"Vậy trong thời kì hiện đại, nhân loại đã trải qua những cuộc cách mạng công nghiệp nào? Những thành tựu của các cuộc cách mạng công nghiệp ấy có ý nghĩa gì đối với cuộc sống trong từng giai đoạn lịch sử?"

---

Cách 1 — Trả lời theo trình tự thời gian

Các cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại:

Ý nghĩa đối với cuộc sống:

Cách mạng công nghiệp lần thứ ba:

• Tự động hoá sản xuất, nâng cao năng suất lao động
• Internet kết nối toàn cầu, thay đổi cách con người giao tiếp, làm việc
• Công nghệ thông tin thâm nhập mọi lĩnh vực đời sống
• Tạo ra nhiều ngành nghề mới, thay đổi cơ cấu kinh tế

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

• Trí tuệ nhân tạo có thể thực hiện nhiều công việc như con người (ví dụ: robot Sophia được cấp quyền công dân năm 2017)
• Kết nối vạn vật (IoT), nhà thông minh, thành phố thông minh
• Y học cá nhân hoá, công nghệ sinh học phát triển
• Thay đổi căn bản cách sống, làm việc và quan hệ xã hội

---

Cách 2 — Phân tích theo tác động

Nhân loại đã trải qua 2 cuộc cách mạng công nghiệp thời kì hiện đại:

1. Cách mạng công nghiệp lần thứ ba (Cách mạng kĩ thuật số):

• Về kinh tế: Chuyển từ sản xuất cơ khí sang tự động hoá, tăng năng suất vượt bậc
• Về xã hội: Hình thành xã hội thông tin, thay đổi cách làm việc và học tập
• Về văn hoá: Toàn cầu hoá văn hoá thông qua internet

2. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

• Về kinh tế: Nền kinh tế số, thương mại điện tử, kinh tế chia sẻ
• Về xã hội: Robot và AI thay thế nhiều công việc của con người
• Về văn hoá: Mạng xã hội thay đổi cách giao tiếp, đặt ra vấn đề về quyền riêng tư, an ninh mạng

---

💡 Mẹo nhớ: - CMCN lần 3 = "Số hoá" (máy tính, internet) - CMCN lần 4 = "Thông minh hoá" (AI, robot thông minh)

⚠️ Lưu ý thi: - Cần phân biệt rõ đặc trưng của từng cuộc cách mạng công nghiệp - Câu hỏi thường yêu cầu so sánh hoặc nêu tác động hai mặt (tích cực và tiêu cực) - Ví dụ về robot Sophia (được cấp quyền công dân ngày 25/10/2017 tại Ả-rập Xê-út) là minh chứng tiêu biểu cho CMCN lần thứ tư

---

🎯 Ghi nhớ: Thời kì hiện đại chứng kiến 2 cuộc cách mạng công nghiệp: lần thứ ba (kĩ thuật số) và lần thứ tư (trí tuệ nhân tạo). Mỗi cuộc cách mạng đều mang lại những thay đổi to lớn về kinh tế, xã hội và văn hoá, đồng thời đặt ra những thách thức mới cho nhân loại.