Giải Lịch Sử 10 trang 70
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 70–71
🔍 Kiến thức cần nhớ
Trang 70-71 trình bày nội dung về Cách mạng công nghiệp lần thứ ba với các thành tựu tiêu biểu:
Về máy tính điện tử:
- 1946: Máy tính ENIAC (Giôn Mau-li và Prét-pơ Éc-cơ) – máy tính điện tử đầu tiên
- 1975: Máy tính An-te 8800 – máy tính cá nhân đầu tiên (Pôn A-len và Bin Gét viết phần mềm)
- 1984: Máy tính Mác-xin-tốt – máy tính đầu tiên của hãng Áp-pô (do Stíp Giốp giới thiệu)
Về Internet và mạng không dây:
- 1990: Tim Béc-nơ phát minh Mạng lưới toàn cầu (World Wide Web)
- 1996: Kết nối mạng không dây (wifi) – do nhóm nhà khoa học Giôn Su-li-van đứng đầu
Về tự động hóa và robot:
- Cánh tay rô-bốt trong dây chuyền sản xuất, lắp ráp ô tô
- 2000: Rô-bốt ASIMO do công ti Hon-đa chế tạo
Về chinh phục vũ trụ:
- 1957: Vệ tinh nhân tạo Xpút-ních 1 (Liên Xô phóng lên quỹ đạo)
- 1969: Nhà du hành không gian Neo Am-strong (Mỹ) – người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng
⚙️ Bài tập
Câu 1
Đề bài: Hãy trình bày nét chính về bối cảnh lịch sử diễn ra cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba.
Cách 1 — Phương pháp trình bày theo thời gian và sự kiện
Bối cảnh lịch sử diễn ra Cách mạng công nghiệp lần thứ ba:
1. Về thời gian:
- Cách mạng công nghiệp lần thứ ba diễn ra từ khoảng giữa thế kỷ XX (sau Chiến tranh thế giới thứ hai) đến cuối thế kỷ XX.
2. Về bối cảnh quốc tế:
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945), thế giới bước vào thời kỳ Chiến tranh Lạnh với sự đối đầu giữa hai hệ thống: tư bản chủ nghĩa (đứng đầu là Mỹ) và xã hội chủ nghĩa (đứng đầu là Liên Xô).
- Cuộc chạy đua vũ trang và chạy đua khoa học - kỹ thuật giữa hai siêu cường thúc đẩy mạnh mẽ các phát minh khoa học.
- Nhu cầu phục hồi và phát triển kinh tế sau chiến tranh đòi hỏi những đột phá về công nghệ.
3. Về nền tảng khoa học:
- Những thành tựu của vật lý học, toán học, điện tử học tạo tiền đề cho sự ra đời của máy tính điện tử.
- Sự phát triển của khoa học cơ bản làm nền tảng cho các ứng dụng công nghệ.
4. Về nhu cầu xã hội:
- Nhu cầu tự động hóa sản xuất, nâng cao năng suất lao động.
- Nhu cầu kết nối thông tin giữa các quốc gia, khu vực trên thế giới.
Cách 2 — Phương pháp phân tích theo các yếu tố tác động
| Yếu tố | Nội dung cụ thể |
|---|---|
| Chính trị | Chiến tranh Lạnh → chạy đua khoa học kỹ thuật giữa Mỹ và Liên Xô |
| Kinh tế | Nhu cầu phục hồi kinh tế sau Thế chiến II, tăng năng suất lao động |
| Khoa học | Thành tựu vật lý, toán học, điện tử học tạo nền tảng |
| Xã hội | Nhu cầu kết nối thông tin, giải phóng sức lao động con người |
| Quân sự | Cuộc chạy đua vũ trụ thúc đẩy công nghệ tên lửa, vệ tinh |
Câu 2
Đề bài: Quan sát các hình 3 – 11 (tr. 70 – 71), hãy kể tên một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba. Em ấn tượng với thành tựu nào? Vì sao?
Cách 1 — Phương pháp liệt kê theo hình ảnh
Các thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba (qua các hình 3-11):
| Hình | Thành tựu | Năm | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Hình 3 | Máy tính ENIAC | 1946 | Máy tính điện tử đầu tiên |
| Hình 4 | Máy tính An-te 8800 | 1975 | Máy tính cá nhân đầu tiên |
| Hình 5 | Máy tính Mác-xin-tốt | 1984 | Máy tính của hãng Apple |
| Hình 6 | World Wide Web | 1990 | Mạng lưới toàn cầu |
| Hình 7 | Wifi | 1996 | Kết nối mạng không dây |
| Hình 8 | Cánh tay rô-bốt | - | Tự động hóa sản xuất |
| Hình 9 | Rô-bốt ASIMO | 2000 | Robot hình người |
| Hình 10 | Vệ tinh Xpút-ních 1 | 1957 | Vệ tinh nhân tạo đầu tiên |
| Hình 11 | Đặt chân lên Mặt Trăng | 1969 | Con người chinh phục vũ trụ |
Thành tựu em ấn tượng nhất: (Gợi ý trả lời)
Ví dụ 1: Internet (World Wide Web)
- Lý do: Internet đã thay đổi hoàn toàn cách con người giao tiếp, học tập và làm việc. Nhờ có Internet, em có thể học trực tuyến, tìm kiếm thông tin nhanh chóng, kết nối với bạn bè khắp nơi trên thế giới. Đây là phát minh có ảnh hưởng sâu rộng nhất đến cuộc sống hàng ngày của mỗi người.
Ví dụ 2: Con người đặt chân lên Mặt Trăng (1969)
- Lý do: Đây là bước tiến vĩ đại trong lịch sử nhân loại, chứng minh khả năng chinh phục vũ trụ của con người. Sự kiện này mở ra kỷ nguyên khám phá không gian và truyền cảm hứng cho các thế hệ sau về ước mơ chinh phục những điều tưởng chừng không thể.
Cách 2 — Phương pháp phân loại theo lĩnh vực
Phân loại thành tựu theo lĩnh vực:
1. Lĩnh vực công nghệ thông tin:
- Máy tính điện tử ENIAC (1946)
- Máy tính cá nhân An-te 8800 (1975)
- Máy tính Mác-xin-tốt của Apple (1984)
- World Wide Web (1990)
- Công nghệ Wifi (1996)
2. Lĩnh vực tự động hóa:
- Cánh tay rô-bốt trong sản xuất công nghiệp
- Rô-bốt ASIMO (2000)
3. Lĩnh vực chinh phục vũ trụ:
- Vệ tinh nhân tạo Xpút-ních 1 (1957)
- Con người đặt chân lên Mặt Trăng (1969)
Thành tựu ấn tượng: (Học sinh tự chọn và giải thích theo quan điểm cá nhân, đảm bảo có lập luận logic)
💡 Mẹo nhớ: Cách mạng công nghiệp lần thứ ba = "3C": Computer (máy tính) + Connection (kết nối Internet) + Cosmos (vũ trụ)
⚠️ Lưu ý thi: - Phân biệt rõ các cuộc cách mạng công nghiệp: Lần 1 (máy hơi nước), Lần 2 (điện, động cơ đốt trong), Lần 3 (máy tính, Internet), Lần 4 (AI, IoT) - Câu hỏi về "thành tựu ấn tượng" là dạng câu hỏi mở, cần có quan điểm cá nhân kèm lập luận thuyết phục
🎯 Ghi nhớ: - Cách mạng công nghiệp lần thứ ba diễn ra từ giữa thế kỷ XX, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh và cuộc chạy đua khoa học - kỹ thuật giữa Mỹ và Liên Xô. - Các thành tựu tiêu biểu: máy tính điện tử, Internet, công nghệ robot, chinh phục vũ trụ. - Những phát minh này đã thay đổi căn bản cách con người sống, làm việc và giao tiếp.