Giải Lịch Sử 10 trang 112
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 112–113
📝 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập. Đây là phần nội dung lý thuyết thuộc bài học về kinh tế Đại Việt thời phong kiến, tập trung vào hai lĩnh vực: Nông nghiệp và Thủ công nghiệp.
🔍 Tóm tắt nội dung lý thuyết
1. Nông nghiệp
Chính sách của triều đình:
- Nhà nước thành lập các cơ quan chuyên trách để điều, cử quan lại thường xuyên trông coi việc đắp đê, khơi vét kênh mương, đào nắn các dòng chảy phục vụ sản xuất
- Để bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp, triều đình có quy định cấm giết trâu, bò; nếu vi phạm sẽ bị phạt nặng
Kỹ thuật canh tác:
- Công cuộc khai hoang mở rộng diện tích canh tác được tiến hành thường xuyên
- Kỹ thuật thâm canh cây lúa nước có nhiều tiến bộ
- Cư dân đã du nhập và cải tạo những giống lúa từ bên ngoài để thích ứng với tình trạng ngập nước vào mùa hạ ở khu vực phía Bắc
Mục "Em có biết?" (trang 112):
- Năm 1048, nhà Lý bắt đầu dựng đàn Xã Tắc ở Thăng Long (nay còn di tích tại khu vực nút giao thông Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội)
- Việc tôn thờ thần Đất (Xã) và thần Lúa (Tắc) cho thấy triều đình rất coi trọng sản xuất nông nghiệp
- Trong các năm gặp nhiều thiên tai, dịch bệnh, triều đình miễn thuế cho dân; nhà vua đích thân làm lễ để cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu
2. Thủ công nghiệp
Các nghề thủ công phát triển:
- Nổi tiếng nhất: dệt, gốm sứ, luyện kim
- Bên cạnh đó còn có: chạm đục gỗ, chạm khắc đá, thuộc da, làm giấy, khảm trai, sơn mài, kim hoàn...
Xưởng thủ công nhà nước (Cục Bách tác):
- Chuyên sản xuất các mặt hàng độc quyền của triều đình như: tiền, vũ khí, trang phục và đồ dùng của hoàng cung
Làng nghề thủ công:
- Trong các làng xã, bên cạnh nghề chính là nông nghiệp, người dân còn làm các nghề thủ công
- Có một số làng chuyên sản xuất các mặt hàng thủ công trình độ cao
- Thợ thủ công từ nhiều làng nghề cùng tập trung ở các khu đô thị để sản xuất và buôn bán
Các trung tâm sản xuất gốm nổi tiếng:
- Kim Lan và Bát Tràng (Hà Nội)
- Thiên Trường (Nam Định)
- Chu Đậu (Hải Dương)
- Phù Lãng (Bắc Ninh)
- Thổ Hà (Bắc Giang)
Sản phẩm chạm khắc gỗ, đá tiêu biểu:
- 82 bia Tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội)
- Bộ cửa gỗ chùa Phổ Minh (Nam Định)
Mục "Em có biết?" (trang 113):
- Các sản phẩm gốm sứ Đại Việt được xuất khẩu ra thị trường thế giới từ sớm
- Tại Nhật Bản đã phát hiện gốm thời Trần
- Tại các nước ở khu vực Đông Nam Á, Nam Á và châu Âu đã phát hiện nhiều gốm Chu Đậu thời Trần – Lê – Mạc
- Theo tư liệu của Công ti Đông Ấn Hà Lan (VOC), thời kì 1663 – 1681, khu vực phía Bắc Đại Việt đã xuất khẩu sang thị trường Đông Nam Á gần hai triệu đồ gốm, chiếm khoảng 30% thị phần của cả khu vực
3. Hình ảnh minh họa
| Hình | Nội dung |
|---|---|
| Hình 5.1 | Gạch in chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" thời Đinh – Tiền Lê |
| Hình 5.2 | Bát đĩa thời Lê sơ |
| Hình 5.3 | Tiền đồng thời Lê sơ |
| Hình 5.4 | Súng thần công thời Nguyễn |
| Hình 6 | Thạp gốm thời Lý |
| Hình 7 | Bộ cửa gỗ chạm rồng thời Trần ở chùa Phổ Minh (Mỹ Lộc, Nam Định) |
🎯 Ghi nhớ: - Triều đình phong kiến Đại Việt rất coi trọng nông nghiệp, thể hiện qua việc lập đàn Xã Tắc, ban hành chính sách bảo vệ sức kéo, tổ chức đắp đê và khai hoang - Thủ công nghiệp phát triển đa dạng với nhiều nghề và làng nghề nổi tiếng, đặc biệt là gốm sứ đã xuất khẩu ra thị trường quốc tế từ rất sớm - Cục Bách tác là xưởng thủ công nhà nước chuyên sản xuất hàng độc quyền cho triều đình
