Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 89

Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Ngữ Văn · Trang 89–90

🔍 Nhận xét chung về nội dung trang

Hai trang này trình bày Bài viết tham khảo với nhan đề "Điện thoại thông minh và người dùng, ai là ông chủ?". Đây là một văn bản nghị luận mẫu về vấn đề xã hội - cụ thể là hiện tượng nghiện điện thoại thông minh ở giới trẻ.

Trang này không có bài tập trực tiếp mà là văn bản tham khảo để học sinh học cách viết bài nghị luận xã hội. Tuy nhiên, bên lề có các gợi ý phân tích (in nghiêng) hướng dẫn cách đọc và học hỏi từ bài viết mẫu.


⚙️ Phân tích bài viết tham khảo theo các gợi ý bên lề

Gợi ý 1: Xác lập vị thế, giọng điệu người trong cuộc, người chứng kiến, trải nghiệm,...

Phân tích:

Người viết xác lập vị thế là người trong cuộc - một người trẻ đã từng nghiện điện thoại thông minh và đã vượt qua được:

  • Sử dụng ngôi thứ nhất "tôi" xuyên suốt bài viết
  • Chia sẻ trải nghiệm cá nhân: "Tôi đã từng nghiện điện thoại thông minh và tôi thực sự hiểu chứng nghiện đó ảnh hưởng không tốt thế nào tới cuộc sống của mình"
  • Giọng điệu chân thành, gần gũi như đang tâm sự với bạn bè đồng trang lứa

Gợi ý 2: Nêu thói quen cần từ bỏ

Phân tích:

Thói quen cần từ bỏ được nêu rõ: Nghiện điện thoại thông minh

Biểu hiện cụ thể:

  • Nhìn quanh đâu cũng thấy người đang nói - nghe điện thoại hoặc dán mắt vào điện thoại thông minh
  • Hiện tượng tràn lan ở nhiều tầng lớp, đặc biệt ở người trẻ tuổi

Gợi ý 3: Bày tỏ thái độ cảm thông, hiểu biết, chia sẻ để gây thiện cảm hay tạo nên ấn tượng tích cực cho đối tượng được thuyết phục

Phân tích:

Người viết thể hiện sự cảm thông qua việc:

  • Không phê phán gay gắt: "không nên xem điều chúng ta đang nói ở đây là một cái gì quá bất thường và chỉ mang tính tiêu cực"
  • Thừa nhận lợi ích của điện thoại thông minh: giúp kết nối với mọi người nhanh chóng, truy cập internet, mạng xã hội...
  • Hiểu được lý do khiến người ta nghiện: tiếp nhận thông tin, bày tỏ sự yêu thích, chơi game, nghe nhạc...

Gợi ý 4: Chỉ ra các biểu hiện của thói quen cần từ bỏ và phân tích mặt tiêu cực của thói quen đó

Phân tích:

Biểu hiện tiêu cực:

  • Ôm điện thoại mọi lúc mọi nơi, kể cả khi ngủ, khi sinh hoạt tập thể, ở nơi công cộng
  • Không thể quên điện thoại dù có thể quên nhiều thứ khác
  • Thảm họa khi máy báo nguồn điện đã tới vạch đỏ hay đường kết nối internet chập chờn

Hậu quả:

  • Thời gian biểu học tập bị xé vụn
  • Học bài hấp tấp, trả bài vội vàng
  • Giao tiếp với người thân kém đi, thờ ơ với gia đình
  • Biếng ăn, kém ngủ, mệt mỏi, phản ứng chậm chạp
  • Thị lực giảm sút

Gợi ý 5: Bày tỏ tinh thần sẵn sàng hỗ trợ, giúp đỡ của mình đối với người được thuyết phục

Phân tích:

Ở phần kết, người viết:

  • Gọi thân mật: "Bạn của tôi!"
  • Thể hiện sự đồng cảm: "Tôi biết bạn đang gặp khó khăn với chứng nghiện điện thoại thông minh mà quá nhiều người trong chúng ta từng mắc, đang mắc"
  • Chia sẻ mục đích viết bài: "để chia sẻ với bạn những suy nghĩ, tâm tình"
  • Động viên, khích lệ: "nếu có được nhận thức rành mạch, có quyết tâm, lại được sự hỗ trợ của những người thân yêu, chắc chắn chúng ta sẽ vượt qua được những trở lực không hề nhỏ"
  • Bày tỏ mong muốn tích cực: "Mong một ngày, khi gặp nhau, đi chơi với nhau, chiếc điện thoại thông minh của mỗi đứa vẫn được..."

🔍 Kiến thức cần nhớ về cách viết bài nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ thói quen xấu

Cấu trúc bài viết mẫu:

PhầnNội dungKỹ năng thể hiện
Mở bàiDẫn dắt vào vấn đề, nêu thói quen cần từ bỏXác lập vị thế người viết
Thân bài 1Thể hiện sự cảm thông, không phê phán gay gắtTạo thiện cảm
Thân bài 2Nêu biểu hiện và phân tích tác hạiDùng dẫn chứng cụ thể, trải nghiệm cá nhân
Thân bài 3Chia sẻ cách vượt quaCho thấy khả năng thay đổi
Kết bàiĐộng viên, khích lệ, bày tỏ sẵn sàng hỗ trợKết thúc tích cực, ấm áp

💡 Mẹo nhớ: Khi viết bài nghị luận thuyết phục từ bỏ thói quen xấu, hãy nhớ công thức "3C": - Cảm thông (không phê phán) - Cụ thể (dẫn chứng, trải nghiệm thực) - Cổ vũ (động viên, hỗ trợ)
⚠️ Lưu ý thi: Đây là dạng bài nghị luận xã hội thường gặp trong đề thi. Học sinh cần: - Xác định rõ đối tượng thuyết phục - Sử dụng ngôi thứ nhất để tạo sự gần gũi - Kết hợp lý lẽ và dẫn chứng từ trải nghiệm cá nhân - Tránh giọng điệu giáo điều, áp đặt

🎯 Ghi nhớ: Bài viết tham khảo này là mẫu tốt cho kiểu bài nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay quan niệm. Điểm nổi bật là giọng văn chân thành, vị thế người trong cuộc, và tinh thần đồng hành thay vì phê phán.
Chế độ đọc sách →