Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 101
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Ngữ Văn · Trang 101–102
🔍 Nhận xét về nội dung trang
Hai trang này là phần văn bản đọc hiểu - trích đoạn từ sử thi Iliad của Homer, kể về cuộc gặp gỡ giữa Héc-to và Ăng-đrô-mác (vợ chàng) trước khi Héc-to ra trận.
Trang này không có bài tập trực tiếp mà chỉ có 2 câu hỏi gợi ý đọc hiểu được in nghiêng bên lề phải văn bản:
⚙️ Câu hỏi gợi ý đọc hiểu
Câu 1: Lưu ý những chi tiết miêu tả hành động và tâm trạng của Ăng-đrô-mác
Đề bài: Lưu ý những chi tiết miêu tả hành động và tâm trạng của Ăng-đrô-mác.
Cách 1 — Phân tích theo trình tự văn bản
Các chi tiết về hành động của Ăng-đrô-mác:
- Vội vã chạy đến gặp chồng: Khi nghe tin quân A-kê-en khí thế áp đảo, nàng "vội" chạy tới tòa tháp lớn thành I-li-ông, "như người mất trí, vừa đi vừa chạy lên thành, đầu không ngoảnh lại"
- Nhũ mẫu bồng con thơ tất tả theo sau: Chi tiết này cho thấy sự gấp gáp, lo lắng của nàng
- Ra bình nguyên ngoài thành lũy đón chồng: Nàng chủ động tìm gặp Héc-to tại cổng Xkê
- Đứng bên chồng, nước mắt đầm đìa: Thể hiện nỗi đau khổ, lo sợ
- Xiết chặt tay chàng, nức nở: Hành động thể hiện sự bám víu, không muốn rời xa
Các chi tiết về tâm trạng của Ăng-đrô-mác:
- Lo lắng, sợ hãi: Sợ mất chồng như đã mất cha, mẹ và các anh
- Đau khổ, tuyệt vọng: "Ôi, chàng thật tệ!", "nước mắt đầm đìa"
- Khẩn cầu, van xin: Mong chồng đừng ra trận, ở lại trên tháp canh
- Yêu thương sâu sắc: Chàng là "cha và cả mẹ kính yêu; chàng là cả anh trai duy nhất"
Cách 2 — Phân tích theo tâm lý nhân vật
| Giai đoạn | Hành động | Tâm trạng |
|---|---|---|
| Nghe tin chiến sự | Vội vã chạy lên thành | Hoảng hốt, lo âu |
| Gặp chồng | Đứng bên, nước mắt đầm đìa | Xúc động, đau khổ |
| Nói chuyện | Xiết tay, nức nở, kể lể | Tuyệt vọng, van xin |
| Đề nghị | Khuyên chồng ở lại | Hy vọng mong manh |
Câu 2: Lí do nào khiến Ăng-đrô-mác không muốn Héc-to ra trận?
Đề bài: Lí do nào khiến Ăng-đrô-mác không muốn Héc-to ra trận?
Cách 1 — Liệt kê theo văn bản
Lí do 1: Sợ mất chồng vì lòng can đảm của chàng
- "Lòng can đảm của chàng sẽ huỷ hoại chàng!"
Lí do 2: Thương con thơ dại và bản thân sẽ goá bụa
- "Chàng chẳng biết thương cả con trai thơ dại, cả người mẹ thiếu nào này"
- "Ra trận, bọn A-kê-en nhất loạt xông lên sẽ túc khắc hạ sát chàng, chẳng mấy nữa thiếp thành goá phụ"
Lí do 3: Héc-to là tất cả với nàng
- Cha nàng (vua Ê-ê-xi-ông) đã bị A-khin giết
- Mẹ nàng cũng không còn (bị nữ thần Ác-tê-mít cướp đi sinh mệnh)
- Bảy người anh đều chết trong một ngày
- "Chàng là cha và cả mẹ kính yêu; chàng là cả anh trai duy nhất"
Lí do 4: Lo cho tương lai con thơ
- "Đừng để trẻ thơ phải mồ côi, vợ hiền thành goá phụ"
Cách 2 — Phân tích theo góc độ tâm lý
Ăng-đrô-mác không muốn Héc-to ra trận vì nỗi sợ mất mát chồng chất:
- Nỗi đau quá khứ: Nàng đã mất tất cả người thân (cha, mẹ, 7 anh trai) → Héc-to là người duy nhất còn lại
- Nỗi lo hiện tại: Quân A-kê-en đang thắng thế, nguy hiểm rình rập
- Nỗi sợ tương lai: Con thơ mồ côi, bản thân goá bụa, không nơi nương tựa
Câu 3: Lưu ý những lí lẽ khiến Héc-to vẫn quyết định ra trận
Đề bài: Lưu ý những lí lẽ khiến Héc-to vẫn quyết định ra trận.
Cách 1 — Phân tích lời đáp của Héc-to
Lí lẽ 1: Danh dự và lòng tự trọng
- "Sẽ hổ thẹn xiết bao với những chiến binh và những người phụ nữ thành Tơ-roa xống áo thướt tha, nếu ta ở lại đây, như kẻ hèn nhát"
Lí lẽ 2: Bản chất người anh hùng
- "Bầu nhiệt huyết trong ta không cho phép ta làm vậy"
- "Từ lâu ta đã học cách luôn ở tuyến đầu, can trường chiến đấu"
Lí lẽ 3: Trách nhiệm với gia đình, dòng tộc
- "Giành vinh quang cho thân phụ và bản thân"
Cách 2 — Phân tích theo hệ giá trị anh hùng Hy Lạp
| Giá trị | Biểu hiện trong lời Héc-to |
|---|---|
| Danh dự (timê) | Không thể hèn nhát trước mặt chiến binh và phụ nữ Tơ-roa |
| Vinh quang (kleos) | Chiến đấu để giành vinh quang cho cha và bản thân |
| Đức hạnh anh hùng (aretê) | Bầu nhiệt huyết, học cách luôn ở tuyến đầu |
🔍 Kiến thức cần nhớ
Về nhân vật Ăng-đrô-mác:
- Là công chúa con vua Ê-ê-xi-ông, vợ của Héc-to
- Đại diện cho hình ảnh người phụ nữ yêu chồng, thương con
- Thể hiện bi kịch của chiến tranh qua góc nhìn gia đình
Về nhân vật Héc-to:
- Là dũng tướng thành Tơ-roa, chồng Ăng-đrô-mác
- Đại diện cho lý tưởng anh hùng: đặt danh dự, trách nhiệm lên trên hạnh phúc cá nhân
- Mâu thuẫn nội tâm: yêu vợ con nhưng phải ra trận
💡 Mẹo nhớ: Đoạn trích thể hiện xung đột giữa tình cảm gia đình và nghĩa vụ anh hùng - một chủ đề quan trọng của sử thi Hy Lạp.
⚠️ Lưu ý thi: Khi phân tích nhân vật sử thi, cần chú ý: - Hành động và lời nói thể hiện tính cách - Hệ giá trị của thời đại (danh dự, vinh quang) - Nghệ thuật miêu tả tâm lý qua đối thoại
🎯 Ghi nhớ: Đoạn trích "Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác" là một trong những đoạn cảm động nhất của sử thi Iliad, thể hiện chiều sâu nhân văn của Homer khi khắc họa bi kịch chiến tranh qua số phận con người.
