Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 103

📝 Nhận xét về nội dung trang

Trang này không có bài tập trực tiếp mà là phần văn bản đọc hiểu - đoạn trích "Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác" trích từ sử thi I-li-át của Hô-me-rơ.

Tuy nhiên, trong văn bản có hai câu hỏi gợi ý đọc hiểu được in nghiêng trong khung màu:

---

⚙️ Câu hỏi gợi ý trong văn bản

Câu 1: Hình dung về cảnh tượng được miêu tả

Yêu cầu: Hình dung về cảnh tượng được miêu tả (khi Héc-to cúi xuống muốn ôm con trai vào lòng).

Cách 1 — Phân tích chi tiết văn bản

Cảnh tượng được miêu tả:

Đây là khoảnh khắc đầy xúc động khi Héc-to muốn ôm con trai trước lúc ra trận:

• Hành động của Héc-to: Cúi xuống muốn ôm con trai vào lòng, thể hiện tình phụ tử sâu nặng.

• Phản ứng của cậu bé: Khóc ré lên, nhao người về phía người mẹ vì sợ hãi. Nguyên nhân là do ánh đồng sáng loáng và cái ngù bờm ngựa cong cong trên mũ trụ của cha làm cậu bé hoảng sợ.

• Phản ứng của cha mẹ: Cả Héc-to và Ăng-đrô-mác đều bật cười trước sự ngây thơ của con.

• Hành động tiếp theo của Héc-to: Tháo mũ trụ sáng loáng đặt xuống đất, rồi nâng con lên tay, hôn con, đưa đẩy, vừa khấn cầu thần linh cho con trai.

Ý nghĩa cảnh tượng:

• Thể hiện tình cảm gia đình ấm áp giữa bối cảnh chiến tranh khốc liệt
• Cho thấy Héc-to không chỉ là chiến binh dũng mãnh mà còn là người cha, người chồng đầy yêu thương
• Tạo nên sự tương phản giữa hạnh phúc gia đình và bi kịch chiến tranh sắp tới

Cách 2 — Phân tích nghệ thuật miêu tả

Nghệ thuật xây dựng cảnh tượng:

• Chi tiết chân thực, sinh động: Cậu bé sợ mũ trụ sáng loáng, bờm ngựa cong cong - chi tiết rất đời thường, gần gũi
• Nghệ thuật đối lập: Vẻ oai phong của chiến binh ↔ Sự sợ hãi ngây thơ của trẻ nhỏ
• Tiếng cười giữa nước mắt: Cha mẹ bật cười trong hoàn cảnh chia ly đau đớn
• Hành động giàu ý nghĩa: Héc-to tháo mũ trụ - biểu tượng chiến tranh - để ôm con, thể hiện khát vọng hòa bình, hạnh phúc gia đình

---

Câu 2: Chú ý đến ý thức của Héc-to về số phận và bổn phận

Yêu cầu: Chú ý đến ý thức của Héc-to về số phận và bổn phận.

Cách 1 — Phân tích qua lời nói của Héc-to

Ý thức về số phận:

Héc-to nhận thức rõ ràng về số phận bi kịch không thể tránh khỏi:

• "Một người trần mắt thịt không thể bất chấp số phận mà bắt ta xuống địa phủ của thần Ha-đét được"
• "Và đã sinh ra trên mặt đất này, chẳng một ai, dù quả cảm hay rụt rè, có thể trốn chạy được số phận"

→ Héc-to tin vào định mệnh, chấp nhận số phận đã được an bài. Đây là quan niệm đặc trưng của người Hy Lạp cổ đại.

Ý thức về bổn phận:

Héc-to xác định rõ trách nhiệm của mình:

• "Chiến tranh là bổn phận của mỗi người đàn ông sinh ra tại thành I-li-ông này, nhất là ta"
• Khuyên vợ về nhà chăm lo công việc: "quay xa kéo sợi, dệt vải, sai bảo nữ tì chăm chỉ"

→ Héc-to đặt bổn phận với đất nước, với thành Tơ-roa lên trên hạnh phúc cá nhân.

Cách 2 — Phân tích tính cách nhân vật qua ý thức

Héc-to - hình mẫu người anh hùng sử thi:

Mâu thuẫn nội tâm:

• Héc-to biết rõ thành Tơ-roa sẽ thất thủ, vợ con sẽ chịu khổ
• Nhưng vẫn ra trận vì đó là bổn phận của người đàn ông, người chiến binh
• Đây là bi kịch điển hình của anh hùng sử thi: giằng xé giữa tình cảm cá nhân và trách nhiệm cộng đồng

---

🔍 Kiến thức cần nhớ (Phần giới thiệu cuối trang 103)

Về tác giả Hô-me-rơ:

• Nhà thơ huyền thoại của Hy Lạp cổ đại
• Sống khoảng thế kỉ VIII – VII trước Công nguyên
• Theo truyền thuyết: bị mù, là người hát rong kể chuyện tài năng
• Tác giả của hai bộ sử thi I-li-át và Ô-đi-xê

Về sử thi I-li-át:

• Ra đời từ thế kỉ VIII trước Công nguyên
• Gồm 15.693 câu thơ, chia làm 24 khúc ca
• Kể về 51 ngày trong năm thứ mười cuộc chiến tranh thành Tơ-roa
• Ngợi ca vẻ đẹp lý tưởng của con người trong chiến tranh

Về đoạn trích "Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác":

• Trích từ câu thơ 370 đến 496, khúc ca VI
• Bối cảnh: Sau khi từ biệt vợ, Héc-to ra trận chiến đấu với quân Hy Lạp

---

🎯 Ghi nhớ: - Héc-to là hình mẫu người anh hùng sử thi với ý thức sâu sắc về số phận và bổn phận - Cảnh chia tay gia đình thể hiện bi kịch của người anh hùng: giằng xé giữa tình cảm cá nhân và trách nhiệm cộng đồng - Chi tiết cậu bé sợ mũ trụ của cha là chi tiết nghệ thuật đặc sắc, tạo nên khoảnh khắc đời thường giữa bối cảnh sử thi hùng tráng

⚠️ Lưu ý thi: Đoạn trích này thường được hỏi về: (1) Vẻ đẹp tâm hồn của Héc-to, (2) Nghệ thuật xây dựng nhân vật anh hùng sử thi, (3) Ý nghĩa của các chi tiết miêu tả cảnh chia tay.