Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 153
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Ngữ Văn · Trang 153–154
📝 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập. Đây là phần văn bản đọc hiểu - trích đoạn tuồng "Hồn thiêng đưa đường" (trích tuồng Sơn Hậu).
🔍 Tóm tắt nội dung văn bản
1. Thông tin chung về tác phẩm
- Tên đoạn trích: Hồn thiêng đưa đường
- Nguồn gốc: Trích từ vở tuồng cổ Sơn Hậu
- Thời điểm ra đời: Khoảng giữa thế kỉ XVIII
- Tác giả: Chưa rõ, được nhiều nhà soạn tuồng nổi tiếng như Đào Tấn, Nguyễn Hiển Dĩnh tham gia chỉnh lí
2. Tóm tắt cốt truyện tuồng Sơn Hậu
Vua Tề băng hà, lũ gian thần đứng đầu là Thái sư Tạ Thiên Lăng âm mưu cướp ngôi, tống giam Phàn thứ phi (đang mang thai). Những người trung thành với vua như Nguyệt Hạo, Tử Trình, Đổng Kim Lân, Khương Linh Tá... quyết cứu Phàn thứ phi cùng hoàng tử mới sinh và đưa họ đi trốn. Linh Tá tự nguyện đi sau để cản đường quân phản nghịch do Tạ Ôn Đình chỉ huy. Trong cuộc giao tranh, Linh Tá bị chém rơi đầu, nhưng hồn Linh Tá đã hóa thành ngọn đuốc để đưa đường cho Kim Lân hộ tống hoàng tử và thứ phi về tới thành Sơn Hậu an toàn.
3. Các nhân vật trong đoạn trích
- Kim Lân: Người trung thần, đang bảo vệ thứ phi và hoàng tử nhỏ
- Hồn Linh Tá: Linh hồn của Khương Linh Tá sau khi hi sinh, hiện về báo đèn hiệu dẫn đường
4. Nội dung chính của đoạn trích
Đoạn trích thể hiện:
- Tình cảnh nguy nan: Kim Lân phải vượt qua muôn vàn khó khăn (vòng quân sĩ, trận pháo tên) để bảo vệ thứ phi và hoàng tử còn nhỏ đang khát sữa, đói cơm
- Sự hi sinh cao cả: Hồn Linh Tá dù đã chết vẫn hiện về dẫn đường, thể hiện lòng trung nghĩa vượt qua cả cái chết
- Tình nghĩa anh em, bạn bè: Kim Lân xúc động khi gặp lại hồn Linh Tá, thể hiện tình cảm sâu nặng giữa những người cùng chí hướng
5. Giải thích một số từ ngữ quan trọng
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Thứ phi | Vợ vua, địa vị dưới hoàng hậu |
| Mẫu hậu | Mẹ của vua |
| Nhi long | Rồng nhỏ, chỉ hoàng tử |
| Sơn trung | Trong núi |
| Đoan thệ | Lời thề nghiêm trang |
| Mệnh dĩ vong | Mạng đã mất, người đã chết |
🎯 Ghi nhớ: Đây là văn bản tuồng cổ điển, học sinh cần đọc kỹ để chuẩn bị cho phần câu hỏi đọc hiểu ở các trang tiếp theo. Chú ý các đặc trưng của thể loại tuồng: ngôn ngữ trang trọng, giàu tính ước lệ, ca ngợi lòng trung nghĩa.