Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 155
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Ngữ Văn · Trang 155–156
📝 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập. Đây là phần tiếp theo của văn bản tuồng "Sơn Hậu" (trích đoạn), thuộc thể loại tuồng cổ điển Việt Nam.
🔍 Tóm tắt nội dung văn bản
Nội dung chính
Đây là phần tiếp nối của trích đoạn tuồng "Sơn Hậu", gồm các lời thoại của các nhân vật:
1. Lời của Ban (nhân vật):
- Thể hiện nỗi đau đớn, xót xa khi phải chia ly
- Sử dụng nhiều hình ảnh ước lệ: "kì ba linh lạc trường lưu thủy", "kinh phá như hà đắc đoàn viên"
- Bày tỏ tấm lòng trung nghĩa với quốc gia, sự nghiệp
2. Lời của Hồn Linh Tá:
- Xuất hiện như hồn ma, dẫn đường cho Kim Lân
- Hình ảnh "ngọn đèn hồng" tượng trưng cho sự dẫn lối
3. Lời của Kim Lân:
- Thể hiện sự giác ngộ, nhận ra anh linh của người đã khuất
- Quyết tâm "trợ ngã Tế triều" (giúp triều Tế)
- Cảnh Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu
📚 Giải thích từ ngữ quan trọng (theo chú thích)
| Từ ngữ | Giải nghĩa |
|---|---|
| Ban | Từ dùng trong kịch bản tuồng, nhắc diễn viên chú ý chuyển điệu khi biểu diễn |
| Kì ba linh lạc trường lưu thủy | Hoa lạ trôi nổi miên man theo dòng nước |
| Kinh phá như hà đắc đoàn viên | Kinh thành hỗn loạn biết đến khi nào được sum họp |
| Vị quốc gia chi đại nghĩa | Vì việc lớn của quốc gia |
| Hoài cơ nghiệp tận kì trung | Ý nói luôn trung thành với cơ đồ, sự nghiệp của quốc gia |
| Yêng | Anh |
| Mỗ | Tôi |
| Tặc binh | Quân giặc |
| Sở cậy | Nhờ |
| Hiển hiện chân hiển hiện | Ý nói sự thực hiện ra rõ ràng, không còn gì phải nghi ngờ |
| Anh linh thị anh linh | Ý nói đích xác là anh linh của người đã chết |
| Gẫm âu thiên đạo | Ưu tư về đạo trung quân (trung với vua) |
| Trợ ngã Tế triều | Giúp triều Tế của ta |
| Hoả hào | Lửa hồng |
| Tuấn mã | Ngựa hay, ngựa tốt |
| Sơn đầu | Đầu núi |
🎯 Ghi nhớ
💡 Đặc điểm nghệ thuật tuồng thể hiện trong đoạn trích: - Ngôn ngữ ước lệ, tượng trưng: Sử dụng nhiều điển tích, điển cố Hán Việt - Yếu tố kì ảo: Hồn Linh Tá hiện về, biến thành ngọn đèn dẫn đường - Chỉ dẫn sân khấu: Các từ như (Ban), (Nếu vậy), (Hát nam), (Đến đây), (Để cho em) là chỉ dẫn về cách hát, diễn - Chủ đề trung nghĩa: Đề cao lòng trung với vua, với nước
⚠️ Lưu ý: Khi học tuồng, cần chú ý phân biệt giữa lời thoại của nhân vật và chỉ dẫn sân khấu (thường in nghiêng hoặc để trong ngoặc đơn).