Giải Sinh Học 10 trang 156
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Sinh Há»c · Trang 156–157
Bài 26: Thực hành – Điều tra một số bệnh do virus và tuyên truyền phòng chống bệnh
Tóm tắt nội dung lý thuyết
Bài thực hành này hướng đến hai mục tiêu chính:
- Thực hiện dự án/đề tài điều tra một số bệnh do virus gây ra (ở người, vật nuôi, cây trồng).
- Tuyên truyền cách phòng chống các bệnh do virus.
Các bước tiến hành cốt lõi:
- Thu thập thông tin (qua internet, sách báo, điều tra thực tế) về: tên virus, vật trung gian truyền bệnh, con đường lây, triệu chứng và cách phòng tránh.
- Với bệnh có vật trung gian (ví dụ muỗi vằn Aedes aegypti truyền sốt xuất huyết), cần điều tra môi trường sống, đặc điểm sinh sản, tập tính để đề xuất biện pháp diệt trừ.
- Ghi chép, lưu giữ tư liệu, hình ảnh.
- Viết báo cáo và thiết kế tờ rơi tuyên truyền.
Hướng dẫn hoàn thành Báo cáo thực hành (Trang 156)
3a. Bảng điều tra một số bệnh do virus ở người
Đây là phần quan trọng nhất em cần điền. Thầy điền đầy đủ các ô dấu ? giúp em:
| Bệnh | Loại virus gây bệnh | Vật trung gian truyền bệnh | Triệu chứng và cách thức truyền bệnh | Biện pháp phòng chống |
|---|---|---|---|---|
| Viêm gan B | Hepadnavirus (DNA) | Không có | Vàng da, mệt mỏi, chán ăn, đau bụng. Lây qua máu, quan hệ tình dục, từ mẹ sang con | Tiêm vaccine viêm gan B, không dùng chung kim tiêm, dao cạo, kiểm tra máu trước truyền |
| Sốt xuất huyết | Virus Dengue (RNA) | Muỗi vằn Aedes aegypti | Sốt cao, đau đầu, đau cơ, xuất huyết dưới da. Lây qua muỗi đốt | Diệt muỗi, loăng quăng; ngủ màn; dọn vệ sinh nơi đọng nước |
| Bệnh dại | Virus dại Rhabdovirus (RNA) | Chó, mèo, dơi (động vật mang virus) | Sợ nước, sợ gió, co giật, tê liệt. Lây qua vết cắn/cào của động vật nhiễm | Tiêm vaccine cho chó mèo; tiêm phòng và huyết thanh khi bị cắn |
| Quai bị | Virus quai bị (RNA) | Không có | Sưng đau tuyến nước bọt (mang tai), sốt. Lây qua giọt bắn hô hấp | Tiêm vaccine MMR; tránh tiếp xúc người bệnh |
| Sởi | Virus sởi (RNA) | Không có | Sốt, phát ban, ho, viêm kết mạc. Lây qua đường hô hấp | Tiêm vaccine MMR; cách ly người bệnh |
| Viêm cổ tử cung | Virus HPV (DNA) | Không có | Ra khí hư bất thường, có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung. Lây qua quan hệ tình dục | Tiêm vaccine HPV; quan hệ an toàn; khám phụ khoa định kỳ |
| Viêm đường hô hấp cấp | Virus SARS-CoV-2, cúm... (RNA) | Không có | Sốt, ho, khó thở, mệt mỏi. Lây qua giọt bắn hô hấp | Tiêm vaccine; đeo khẩu trang; rửa tay; giữ khoảng cách |
3b. Thiết kế tờ rơi tuyên truyền
Em chọn 1 bệnh (ví dụ sốt xuất huyết) và làm tờ rơi gồm:
- Tên bệnh và hình ảnh minh họa (muỗi vằn, triệu chứng).
- Con đường lây truyền.
- Dấu hiệu nhận biết.
- Khẩu hiệu phòng chống dễ nhớ: "Không có loăng quăng, không có sốt xuất huyết".
4. Kết luận gợi ý
Virus gây nhiều bệnh nguy hiểm cho người, vật nuôi, cây trồng. Việc hiểu rõ con đường lây và triệu chứng giúp ta chủ động phòng tránh. Tiêm vaccine và giữ vệ sinh môi trường là hai biện pháp hiệu quả nhất.