Giải Tin Học 10 trang 72
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Tin Há»c · Trang 72–73
Nguon: Tin Hoc 10 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 72 – 73)
Lưu ý nhỏ: Phần nội dung trong ảnh thuộc trang 71 và 72 của bài “Thực hành: Tạo hình ảnh đồ hoạ vẽ vector với phần mềm Inkscape”. Thầy sẽ giải đầy đủ tất cả các câu hỏi và hoạt động xuất hiện trong hai trang này.
🔍 Kiến thức cần nhớ
1. Thiết lập màu sắc trong hộp thoại Fill and Stroke
Hộp thoại Fill and Stroke có ba trang (tab) chính:
| Trang | Chức năng |
|---|---|
| Fill | Thiết lập màu tô (màu bên trong đối tượng) |
| Stroke paint | Thiết lập màu của đường viền |
| Stroke style | Thiết lập kiểu đường viền: độ dày (Width), nét liền/nét đứt… |
- Khi tô màu chuyển (gradient), màu chuyển dần từ màu này sang màu khác. Nháy vào biểu tượng cây bút phía dưới hộp thoại để thay đổi thông số gradient.
- Công cụ ống hút (lấy mẫu màu) giúp sao chép màu tại một vị trí trong vùng làm việc.
- Giá trị Opacity (và giá trị A – alpha trong bảng màu) thể hiện độ trong suốt của màu.
2. Các phép ghép đối tượng đồ hoạ (trong bảng chọn Path)
| Phép ghép | Tổ hợp phím | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Hợp (Union) | Ctrl + + | Gộp tất cả phần thuộc một trong các hình |
| Hiệu (Difference) | Ctrl + − | Phần thuộc hình lớp dưới nhưng không thuộc hình lớp trên |
| Giao (Intersection) | Ctrl + * | Phần thuộc cả hai hình |
| Hiệu đối xứng (Exclusion) | Ctrl + ^ | Phần thuộc các hình trừ phần giao nhau |
| Chia (Division) | Ctrl + / | Hình lớp dưới được chia bởi đường nét của hình lớp trên |
| Cắt (Cut Path) | Ctrl + Alt + / | Cắt hình lớp dưới tại điểm giao, kết quả không có màu |
💡 Mẹo nhớ: “Hợp cộng (+), Hiệu trừ (−), Giao là dấu sao () chung cả hai.”* Cứ bám theo dấu phép tính là nhớ được tổ hợp phím.
⚙️ Bài tập
Câu 1
Đề bài: Để xác định đường viền của đối tượng dạng nét đứt, em cần chọn trang nào trong hộp thoại Fill and Stroke?
A. Fill. B. Stroke paint. C. Stroke style. D. Cả A và B.
Cách 1 — Phân tích chức năng từng trang
- Fill: chỉ thiết lập màu tô bên trong → không liên quan đường viền. Loại.
- Stroke paint: thiết lập màu của đường viền, không thiết lập kiểu (liền/đứt). Loại.
- Stroke style: thiết lập kiểu đường viền gồm độ dày và dạng nét (nét liền, nét đứt, nét chấm…). Đây chính là nơi chọn nét đứt.
→ Đáp án: C. Stroke style.
Cách 2 — Loại trừ nhanh theo từ khóa
“Nét đứt” là một kiểu (style) của đường viền (stroke). Trong tiếng Anh: style = kiểu. Vậy phải chọn Stroke style.
→ Đáp án: C.
⚠️ Lưu ý thi: Đừng nhầm Stroke paint (màu viền) với Stroke style (kiểu viền: độ dày, nét đứt/liền). Đề rất hay đánh lừa ở hai khái niệm này.
Câu 2
Đề bài: Để chỉnh thông số của gradient, em cần chọn biểu tượng nào?
A. (dấu cộng ✚) B. (cây bút ✏️) C. (ống hút 💧) D. (dấu trừ ➖)
Cách 1 — Dựa vào nội dung bài học
Sách viết rõ: “Nháy vào biểu tượng cây bút phía dưới của hộp thoại Fill and Stroke để thay đổi thông số của gradient.”
→ Đáp án: B. Biểu tượng cây bút.
Cách 2 — Suy luận theo ý nghĩa biểu tượng
- Dấu cộng/dấu trừ: dùng để thêm/bớt điểm dừng màu, không phải để chỉnh thông số tổng thể.
- Ống hút: dùng để lấy mẫu màu (sao chép màu) từ vùng làm việc.
- Cây bút: biểu tượng chỉnh sửa (edit) → dùng để chỉnh thông số gradient.
→ Đáp án: B.
💡 Mẹo nhớ: Thấy hình cây bút là nghĩ ngay tới “chỉnh sửa/edit”; thấy ống hút là “lấy mẫu màu”.
Hoạt động 3 — Ghép các đối tượng hình khối
Đề bài: Tìm cách xếp ba mẫu giấy như Hình 13.5 (hai hình tròn và một hình vuông) thành một hình trái tim. Gợi ý: có thể xoay hình và xếp các hình lên nhau.
Cách thực hiện
Quan sát: trái tim gồm phần đáy nhọn (hình vuông xoay) và hai phần tròn ở hai vai trên.
- Xoay hình vuông 45° để nó trở thành hình thoi (một đỉnh hướng xuống dưới làm đáy nhọn của trái tim).
- Đặt hai hình tròn lên hai cạnh trên của hình thoi: mỗi hình tròn che một nửa cạnh trên, tạo thành hai “bướu” tròn của trái tim.
- Điều chỉnh sao cho hai hình tròn đối xứng nhau qua trục đứng, mép trong của hai hình tròn gặp nhau ở phần lõm giữa.
- Khi xếp đúng vị trí, dùng Phép hợp (Union – Ctrl + +) để gộp ba hình thành một hình trái tim duy nhất.
💡 Mẹo nhớ: Trái tim = 1 hình thoi (vuông xoay 45°) + 2 nửa tròn ở trên. Đây là cách dựng hình trái tim kinh điển trong đồ hoạ vector.
Câu hỏi (trang 72) — Vẽ đám mây như Hình 13.7
Đề bài: Em hãy nêu phép ghép hình và các bước thực hiện để vẽ đám mây như Hình 13.7.
Phép ghép sử dụng
Sử dụng Phép hợp (Union – Ctrl + +), vì đám mây là hình gồm nhiều phần tròn nhô ra, ta cần gộp tất cả phần thuộc một trong các hình tròn thành một khối liền.
Các bước thực hiện
- Vẽ nhiều hình tròn (hoặc hình elip) có kích thước khác nhau bằng công cụ vẽ hình tròn.
- Xếp các hình tròn chồng/đè lên nhau sao cho viền ngoài tạo thành đường lượn sóng giống hình dạng đám mây (như phần hình bên trái của Hình 13.7).
- Chọn tất cả các hình tròn (kéo chọn hoặc giữ Shift để chọn nhiều hình).
- Vào bảng chọn Path → Union (hoặc nhấn Ctrl + +) để hợp tất cả thành một hình duy nhất có đường viền là đám mây.
- Tô màu và thiết lập đường viền cho đám mây bằng hộp thoại Fill and Stroke để hoàn thiện (như phần hình bên phải của Hình 13.7).
⚠️ Lưu ý thi: Dạng câu “vẽ hình phức tạp từ hình đơn giản” thường yêu cầu gọi đúng tên phép ghép + tổ hợp phím. Với hình mà các phần tròn cùng nhô ra ngoài (đám mây, bông hoa) → dùng Union.
Thực hành — Nhiệm vụ 1: Vẽ logo như Hình 13.8
Đề bài: Vẽ logo tương tự Hình 13.8 (logo gồm ba vòng cung lồng nhau, viền màu đỏ).
Đây là bài thực hành có hướng dẫn sẵn. Thầy tóm tắt và giải thích rõ từng bước để em thao tác đúng:
Các bước thực hiện
Bước 1: Chọn công cụ vẽ hình tròn trên hộp công cụ, vẽ một hình tròn (H.13.9a).
Bước 2: Chọn công cụ chỉnh sửa nút (Node) trên hộp công cụ, kéo thả chuột ở nút tròn trên hình để thay đổi độ mở của hình (H.13.9b) → tạo thành cung tròn hở.
Bước 3: Trên thanh điều khiển thuộc tính, chọn dạng của hình là kiểu cung (biểu tượng phần khuyết) (H.13.9c).
Bước 4: Nháy nút phải chuột vào hình, chọn Fill and Stroke → chọn trang Stroke style → thay đổi giá trị ô Width để đường viền có độ dày phù hợp (H.13.9d).
Bước 5: Tạo bản sao của hình bằng Ctrl + D, quay hình và di chuyển đến vị trí phù hợp (H.13.9e). Lặp lại để có đủ ba cung tạo thành logo.
Bước 6: Thiết lập màu vẽ (màu viền) là màu đỏ như Hình 13.8 để hoàn thiện logo.
💡 Mẹo nhớ các phím tắt thực hành: - Ctrl + D: nhân bản (Duplicate) đối tượng nhanh. - Công cụ Node dùng để chỉnh hình tròn thành cung tròn (thay đổi độ mở).
🎯 Ghi nhớ: - Hộp thoại Fill and Stroke có 3 trang: Fill (màu tô), Stroke paint (màu viền), Stroke style (kiểu viền – nơi chỉnh nét đứt, độ dày). - Chỉnh gradient → biểu tượng cây bút; lấy mẫu màu → ống hút. - 7 phép ghép trong Path: Hợp (+), Hiệu (−), Giao (*), Hiệu đối xứng (^), Chia (/), Cắt (Alt + /). - Vẽ hình phức tạp từ hình đơn giản: đám mây, trái tim → dùng Phép hợp (Union).