Giải Toán 10 - Tập 1 trang 96

Tóm tắt lý thuyết: Thuế thu nhập cá nhân

Hai công thức cốt lõi cần nhớ:

• Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản giảm trừ
• Thuế thu nhập cá nhân = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Thuế suất áp dụng theo biểu lũy tiến từng phần, nghĩa là phần thu nhập rơi vào bậc nào thì chịu thuế suất của bậc đó (chứ không phải toàn bộ thu nhập chịu chung một mức).

---

Bài HĐ3: Hàm số mô tả thuế thu nhập cá nhân

Gọi $x$ là phần thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng), $T$ là thuế thu nhập cá nhân phải nộp/tháng (triệu đồng).

a) Trường hợp $0 \le x \le 5$

Phần thu nhập này chỉ nằm ở bậc 1, thuế suất 5%:

$$T = 0{,}05x \quad (0 \le x \le 5)$$

Đồ thị là đoạn thẳng xuất phát từ gốc $O(0;0)$ đến điểm $(5; 0{,}25)$.

T (triệu)
0,25 |            ● (5; 0,25)
     |        /
     |     /
     |  /
   0 ●________________ x (triệu)
     0            5

b) Trường hợp $5 < x \le 10$

Phần đầu (5 triệu) chịu 5%, phần vượt $(x-5)$ chịu 10%:

$$

T = 0{,}05 \cdot 5 + 0{,}10(x-5) = 0{,}25 + 0{,}1x - 0{,}5
$$

$$\boxed{T = 0{,}1x - 0{,}25 \quad (5 < x \le 10)}$$

Đồ thị là đoạn thẳng nối điểm $(5; 0{,}25)$ với điểm $(10; 0{,}75)$ (vì khi $x=10$ thì $T = 0{,}1\cdot10 - 0{,}25 = 0{,}75$).

c) Tính thuế cả năm của anh Nam

Đề cho:

• Thu nhập chịu thuế: 28 triệu/tháng
• Giảm trừ bản thân: 11 triệu/tháng
• Giảm trừ 1 người phụ thuộc: 4,4 triệu/tháng

Bước 1 — Thu nhập tính thuế mỗi tháng:

$$x = 28 - 11 - 4{,}4 = 12{,}6 \text{ (triệu đồng)}$$

Bước 2 — Xác định bậc: $12{,}6$ nằm trong khoảng "trên 10 đến 18" → rơi vào bậc 3. Tính lũy tiến từng phần:

$$

T = \underbrace{0{,}05 \cdot 5}_{\text{bậc 1}} + \underbrace{0{,}10 \cdot 5}_{\text{bậc 2}} + \underbrace{0{,}15 \cdot (12{,}6 - 10)}_{\text{bậc 3}}
$$

$$

T = 0{,}25 + 0{,}5 + 0{,}15 \cdot 2{,}6 = 0{,}25 + 0{,}5 + 0{,}39 = 1{,}14 \text{ (triệu/tháng)}
$$

Bước 3 — Thuế cả năm:

$$T_{\text{năm}} = 1{,}14 \times 12 = 13{,}68 \text{ (triệu đồng)}$$

Vậy mỗi năm anh Nam nộp 13,68 triệu đồng thuế thu nhập cá nhân.

---

Bài Vận dụng 2: Công thức tính thuế theo từng bậc

Áp dụng cách lũy tiến từng phần như câu b, ta tính dần thuế tích lũy ở đầu mỗi bậc rồi cộng phần vượt. Kết quả thu được các hàm số bậc nhất sau (với $x$ là thu nhập tính thuế/tháng):

Cách ra một dòng ví dụ (bậc 4) để em hiểu nguyên tắc:

• Thuế tích lũy hết bậc 3 (tại $x=18$): $0{,}25 + 0{,}5 + 0{,}15 \cdot 8 = 1{,}95$.
• Phần vượt qua 18 chịu 20%: $T = 1{,}95 + 0{,}2(x-18) = 0{,}2x - 1{,}65$.

Em có thể kiểm tra lại câu c: $x = 12{,}6$ thuộc bậc 3, dùng công thức $T = 0{,}15\cdot 12{,}6 - 0{,}75 = 1{,}89 - 0{,}75 = 1{,}14$ — khớp đáp số.

---

Trang 96: Mạng xã hội – Lợi và hại

Trang này mở đầu một dự án học tập thống kê (không có bài tập tính toán), nên thầy tóm tắt nội dung:

Một nhóm học sinh lớp 10A muốn tìm hiểu thực tế việc dùng mạng xã hội trong lớp, với 3 câu hỏi quan tâm:

1. Lợi ích, bất lợi lớn nhất khi dùng mạng xã hội là gì?
2. Thời gian sử dụng mạng xã hội của các bạn ra sao?
3. Bạn nam và bạn nữ có thời gian sử dụng khác nhau không?

Mục 1. Thu thập dữ liệu: nhóm lập một phiếu khảo sát gồm 4 câu hỏi

• Câu 1: Giới tính (Nữ / Nam) — dữ liệu định tính.
• Câu 2: Lợi ích lớn nhất (kết nối bạn bè / giải trí / thu thập thông tin / tìm hiểu thế giới) — chọn 1 phương án.
• Câu 3: Bất lợi lớn nhất (nội dung tiêu cực / lộ thông tin / bị bắt nạt / mất thời gian) — chọn 1 phương án.
• Câu 4: Thời gian dùng/ngày (số phút) — dữ liệu định lượng.

Đây là bước chuẩn bị để qua các trang sau xử lý và phân tích số liệu (lập bảng tần số, biểu đồ, so sánh nam – nữ...).

---

Phần trang 97 không có trong ảnh thầy gửi. Nếu thầy chụp thêm trang 97, em xin giải tiếp nhé!