Giải Công Nghệ trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 11 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 55–56
Hai trang này thuộc Bài 10: Thực hành – Chế biến, bảo quản thức ăn cho vật nuôi. Đây là bài thực hành nên không có bài tập trắc nghiệm hay câu hỏi giải đáp, mà là phần hướng dẫn quy trình. Mình sẽ tóm tắt và hệ thống lại toàn bộ nội dung để em dễ học và dễ làm theo nhé.
Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này, em sẽ:
- Thực hiện được việc chế biến một số loại thức ăn chăn nuôi.
- Thực hiện được việc bảo quản một số loại thức ăn chăn nuôi.
Câu hỏi mở đầu đặt ra: Làm thế nào để chế biến, bảo quản được thức ăn cho vật nuôi? Trong quá trình đó cần chú ý những vấn đề gì? Bài học sẽ trả lời qua hai phương pháp chính dưới đây.
I – Chế biến thức ăn giàu tinh bột bằng phương pháp lên men
1. Chuẩn bị nguyên vật liệu, dụng cụ
a) Nguyên liệu
- Sản phẩm trồng trọt giàu tinh bột đã được nghiền nhỏ: bột ngô (bắp), bột khoai, bột sắn...
- Chế phẩm vi sinh lên men tinh bột (men rượu), nước sạch.
b) Dụng cụ
- Xô nhựa có nắp, màng nylon, chày sứ, cối sứ, cân.
2. Các bước tiến hành (Hình 10.1)
| Bước | Tên bước | Nội dung |
|---|---|---|
| 1 | Chuẩn bị nguyên liệu | Cân nguyên liệu (bột và chế phẩm vi sinh) theo tỉ lệ phù hợp hoặc theo hướng dẫn sử dụng |
| 2 | Chuẩn bị chế phẩm vi sinh | Làm nhỏ chế phẩm vi sinh (nếu ở dạng viên) hoặc pha loãng (nếu ở dạng lỏng) |
| 3 | Phối trộn | Cho chế phẩm vi sinh và bột nguyên liệu vào xô nhựa rồi trộn đều |
| 4 | Làm ẩm | Bổ sung nước sạch, đảo kĩ đến khi toàn bộ nguyên liệu đủ ẩm |
| 5 | Ủ | Nén nhẹ lên bề mặt nguyên liệu, phủ màng nylon sạch, ủ nơi kín gió, khô, ấm trong khoảng 24 giờ |
| 6 | Đánh giá sản phẩm | Quan sát và đánh giá sản phẩm |
Lưu ý quan trọng: thứ tự sắp xếp trong hình hơi đặc biệt — đọc theo hàng trên từ trái sang phải (Bước 1 → 2 → 3), rồi hàng dưới đọc từ phải sang trái (Bước 4 → 5 → 6). Em chú ý kẻo nhầm thứ tự.
3. Thực hành
- Học sinh thực hành theo các bước ở mục 2, có thể làm theo nhóm, mỗi nhóm ủ khoảng 1 kg nguyên liệu theo quy trình.
4. Đánh giá kết quả
- Học sinh tự đánh giá kết quả nhóm mình và đánh giá kết quả của nhóm khác theo hướng dẫn của giáo viên.
- Giáo viên đánh giá kết quả thực hành của học sinh.
II – Chế biến và bảo quản thức ăn thô, xanh bằng phương pháp ủ chua
1. Chuẩn bị nguyên vật liệu, dụng cụ
a) Nguyên liệu
- Các loại thức ăn thô, xanh của trâu, bò như cỏ chăn nuôi (cỏ voi, cỏ VA06), cây ngô sau thu hoạch, cây lạc, ngọn lá sắn...
- Bột ngô hoặc bột cám gạo, muối ăn.
- Chế phẩm vi sinh, nước sạch.
b) Dụng cụ
- Túi ủ nylon hoặc xô nhựa có nắp.
- Các dụng cụ cần thiết khác như dao, thớt hoặc máy thái thức ăn để cắt ngắn thức ăn.
2. Các bước tiến hành
Bước 1 – Sơ chế nguyên liệu
- Băm, thái nguyên liệu thành từng đoạn ngắn từ 3 cm đến 5 cm, đem phơi để giảm bớt độ ẩm (lượng nước) trong nguyên liệu.
- Khi nguyên liệu có độ ẩm khoảng 65 – 70% là phù hợp để đem ủ.
Bước 2 – Cân và phối trộn nguyên liệu
- Cân và phối trộn theo tỉ lệ phù hợp: 10 kg cỏ + khoảng 0,5 – 1 kg bột ngô hoặc cám gạo + 0,05 kg muối ăn.
- Để các nguyên liệu trộn đều với nhau: trộn muối với bột ngô (hoặc cám gạo) trước, sau đó đem hỗn hợp này trộn đều với cỏ.
(Phần này còn tiếp ở trang sau với các bước ủ và đánh giá.)
Ghi nhớ nhanh
- Phương pháp lên men dùng cho thức ăn giàu tinh bột (bột ngô, khoai, sắn), thời gian ủ khoảng 24 giờ.
- Phương pháp ủ chua dùng cho thức ăn thô, xanh (cỏ, cây ngô, cây lạc), giúp vừa chế biến vừa bảo quản được lâu.
- Điểm chung của cả hai: đều dùng chế phẩm vi sinh và đều cần kiểm soát độ ẩm phù hợp.
Hai trang này là hướng dẫn thực hành nên không có bài tập cần giải. Khi làm thí nghiệm, em nhớ tuân thủ đúng tỉ lệ và thời gian để sản phẩm lên men/ủ chua đạt chất lượng tốt nhất nhé.