Giải Công Nghệ trang 89
Lời giải chi tiết SGK Lớp 11 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 89–90
Trang 89: Làm bánh dinh dưỡng bổ sung khoáng cho trâu, bò
b) Các bước tiến hành
Đây là quy trình 8 bước làm bánh dinh dưỡng. Em chú ý nguyên tắc chung: trộn các nguyên liệu thành nhiều hỗn hợp nhỏ trước, rồi gộp dần lại để các chất phân bố đều.
| Bước | Tên | Nội dung |
|---|---|---|
| 1 | Tạo hỗn hợp 1 | Cân xi măng trắng và đất sét, trộn đều |
| 2 | Tạo hỗn hợp 2 | Cân calcium hydrogen phosphate và calcium carbonate, trộn đều |
| 3 | Tạo hỗn hợp 3 | Cân muối ăn và magnesium sulfate, trộn đều |
| 4 | Tạo hỗn hợp 4 | Đổ hỗn hợp 1 vào hỗn hợp 2, trộn đều |
| 5 | Tạo hỗn hợp 5 | Đổ hỗn hợp 3 vào hỗn hợp 4, trộn đều |
| 6 | Trộn hỗn hợp 5 với nước | Cho một ít hỗn hợp vào lòng bàn tay nắm lại; nếu tạo được hình trong lòng bàn tay, khi buông ra hỗn hợp không bị rạn, vỡ là phù hợp |
| 7 | Tạo bánh dinh dưỡng | Đóng/ép thành bánh |
| 8 | Làm khô | Phơi nắng 2–3 ngày cho đá khô và rắn lại, đem sử dụng hoặc bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát |
Mẹo nhớ ở Bước 6: thử độ ẩm bằng cách nắm hỗn hợp trong tay. Nếu nắm lại giữ được hình, không rạn vỡ thì lượng nước vừa đủ. Đây là cách kiểm tra rất thực tế, giống như kiểm tra độ ẩm của đất hay bột.
c) Thực hành
- Học sinh thực hành theo nhóm hoặc cá nhân.
- Làm theo các bước ở mục b dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
d) Đánh giá kết quả thực hành
Học sinh tự đánh giá và đánh giá chéo theo Bảng 17.3. Các dấu "?" trong sách là chỗ để em tự điền (Tốt / Đạt / Không đạt) sau khi thực hành.
Bảng 17.3. Kết quả đánh giá thực hành làm bánh dinh dưỡng bổ sung khoáng cho trâu, bò
| Tiêu chí đánh giá | Tốt | Đạt | Không đạt | Người đánh giá |
|---|---|---|---|---|
| Các bước thực hành | ? | ? | ? | ? |
| Kĩ năng thực hành | ? | ? | ? | ? |
| Kết quả thực hành | ? | ? | ? | ? |
| An toàn lao động và vệ sinh môi trường | ? | ? | ? | ? |
Cuối cùng giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm.
Trang 90: Làm thức ăn bổ sung khoáng cho gia cầm và chim cảnh
a) Chuẩn bị
- Dụng cụ: nồi, chảo, bếp, dụng cụ nghiền (chày, cối hoặc máy xay sinh tố...), cân (chính xác đến gram), chậu nhựa, thìa trộn, chày nén...
- Nguyên liệu: vỏ trứng, vỏ sò, vỏ hến hoặc vỏ ngao, sỏi.
b) Các bước tiến hành (Hình 17.7)
Bước 1. Chuẩn bị nguyên liệu
Thu gom vỏ trứng, vỏ sò, vỏ hến hoặc vỏ ngao, sỏi... rồi rửa sạch, phơi khô tự nhiên.
Bước 2. Xử lí nguyên liệu
- Đối với vỏ trứng: luộc sôi khoảng 10 phút để loại bỏ mầm bệnh (nếu có), vớt ra để ráo nước. Cho vào lò nướng ở nhiệt độ từ 90 °C đến 100 °C trong khoảng 10 phút, hoặc rang trên bếp lửa khoảng 15 phút để làm khô hoàn toàn vỏ trứng.
- Đối với vỏ sò, vỏ hến, vỏ ngao: sấy trong lò nướng ở nhiệt độ khoảng 150 °C trong khoảng 20 phút (có thể dùng trấu, rơm rạ để hun).
Bước 3. Nghiền nguyên liệu
Dùng máy xay sinh tố hoặc chày, cối để nghiền vỏ trứng, vỏ sò, vỏ hến hoặc vỏ ngao thành dạng bột. Bảo quản bột trong hộp kín nắp, để nơi khô ráo và thoáng mát.
Bước 4. Phối trộn nguyên liệu
Các nguyên liệu được phối trộn theo tỉ lệ trong Bảng 17.4.
Bảng 17.4. Công thức phối trộn thức ăn bổ sung khoáng cho gia cầm và chim cảnh
| STT | Tên nguyên liệu | Tỉ lệ trong thức ăn bổ sung (%) |
|---|---|---|
| 1 | Sỏi | 80 |
| 2 | Bột vỏ trứng | 10 |
| 3 | Bột vỏ sò | 10 |
| Cộng | 100 |
Một số điểm cần ghi nhớ
Tuy hai trang này không có bài tập tính toán, thầy/cô lưu ý em vài ý quan trọng để hiểu bản chất:
- Tại sao phải xử lí nhiệt vỏ trứng, vỏ sò? Để diệt mầm bệnh và làm khô, giúp nghiền dễ và bảo quản lâu, tránh ẩm mốc.
- Tại sao gia cầm cần sỏi nhiều (80%)? Sỏi giúp gia cầm nghiền nát thức ăn trong mề (dạ dày cơ), vì chúng không có răng. Bột vỏ trứng và vỏ sò bổ sung calcium giúp tạo vỏ trứng chắc, xương khỏe.
- Vai trò của các khoáng trong bánh cho trâu, bò: calcium, phosphorus (từ calcium hydrogen phosphate, calcium carbonate) giúp chắc xương; muối ăn (NaCl) và magnesium sulfate bổ sung khoáng đa lượng và vi lượng cần thiết.
Nếu em muốn, thầy/cô có thể ra thêm vài câu hỏi ôn tập kèm đáp án để em luyện thêm cho phần này nhé.