Giải Tin Học trang 46
Lời giải chi tiết SGK Lớp 11 · Môn Tin Há»c · Trang 46–47
Hai trang này thuộc bài học về nhận biết và phòng tránh lừa đảo trên không gian số, sau đó chuyển sang nội dung giao tiếp, ứng xử trong môi trường số.
Tóm tắt lý thuyết
Sách giới thiệu ba dạng lừa đảo phổ biến và cách ứng phó theo 3 nguyên tắc: Hãy chậm lại – Kiểm tra ngay – Dừng lại, không gửi.
Các dạng lừa đảo:
| Dạng lừa đảo | Đặc điểm | Cách xử lý chính |
|---|---|---|
| Thông báo tin tốt | Báo bất ngờ trúng thưởng, được phiếu mua hàng giá trị cao, nhưng phải nộp một khoản phí để nhận thưởng | Không bao giờ trả phí trước để nhận thưởng |
| Thông báo tin xấu | Gọi/gửi thư tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng, yêu cầu thanh toán ngay một khoản tiền | Liên hệ trực tiếp với tổ chức bằng số điện thoại chính thức để xác minh |
| Website giả mạo trang thương mại điện tử | Gửi link web giả, dụ mua hàng "giá rẻ bất ngờ", "miễn phí" để chiếm đoạt tiền trong thẻ/tài khoản | Không thanh toán khi chưa xác minh; ưu tiên hình thức "nhận hàng – trả tiền" |
Ba nguyên tắc cốt lõi:
- Hãy chậm lại: Đặt câu hỏi, tìm lời khuyên từ người hiểu biết, đừng vội cung cấp thông tin thẻ, mật khẩu, mã OTP.
- Kiểm tra ngay: Tra cứu thông tin về giải thưởng, liên hệ trực tiếp tổ chức qua kênh chính thức, kiểm tra độ tin cậy của trang web.
- Dừng lại, không gửi: Không trả phí trước, không đồng ý giao dịch bất thường, nhất là khi bị thúc ép chuyển tiền nhanh.
Trang 46 còn mở sang mục mới: 2. Giao tiếp và ứng xử trong môi trường số, với Hoạt động 2 nói về quy tắc ứng xử chung khi em trở thành một công dân số.
Bài tập: Câu hỏi cuối Hoạt động 1
Đề bài:
Với các tình huống nêu trong Hoạt động 1, những cách nào sau đây là ứng xử cần thiết để phòng tránh những rủi ro? A. Thực hiện các yêu cầu để đề phòng câu chuyện trở nên phức tạp. B. Hãy dành thời gian và đặt câu hỏi để tránh bị dồn vào tình huống xấu. C. Trao đổi với thầy cô giáo, người thân, bạn bè,... để được nghe ý kiến tư vấn. D. Tìm cách liên hệ trực tiếp với người gửi để làm rõ.
Đáp án: B và C.
Lời giải từng phương án:
- A – Sai. Vội vàng làm theo yêu cầu của kẻ lạ chính là điều lừa đảo mong muốn. Việc này không giúp tránh rủi ro mà còn đẩy em rơi đúng vào bẫy, vi phạm nguyên tắc "Dừng lại, không gửi".
- B – Đúng. Dành thời gian suy nghĩ và đặt câu hỏi giúp em không bị thúc ép, có thời gian kiểm tra. Đây chính là nguyên tắc "Hãy chậm lại".
- C – Đúng. Hỏi ý kiến thầy cô, người thân, bạn bè là cách tìm lời khuyên từ người hiểu biết, giúp nhận ra dấu hiệu lừa đảo. Đây cũng nằm trong nguyên tắc "Hãy chậm lại".
- D – Sai (cần thận trọng). Lưu ý chữ "người gửi" ở đây là người liên hệ với em, rất có thể chính là kẻ lừa đảo. Liên hệ lại theo thông tin do họ cung cấp thì vẫn gặp đúng kẻ đó. Cách đúng là liên hệ tổ chức qua kênh chính thức (số điện thoại, trang web tra cứu được), chứ không phải gọi lại cho người gửi đáng ngờ. Vì vậy D không phải ứng xử cần thiết.
Lý do chọn B và C: cả hai đều thể hiện thái độ tỉnh táo, bình tĩnh, chủ động xác minh và tham khảo ý kiến trước khi hành động – đúng tinh thần ba nguyên tắc phòng tránh lừa đảo mà bài học nhấn mạnh.
Hoạt động 2 trên trang 46 mới chỉ nêu yêu cầu trao đổi để chỉ ra quy tắc ứng xử chung trong môi trường số, chưa có câu hỏi trắc nghiệm cụ thể nên phần nội dung này sẽ được giải tiếp ở trang sau.