Giải Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 18

Tóm tắt lý thuyết

Đây là phần các giải pháp quản lí, bảo vệ và phát triển rừng. Em cần nắm các ý chính sau:

Lập quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng

• Đảm bảo khai thác, sử dụng tiết kiệm, bền vững, hiệu quả tài nguyên rừng, đất rừng.
• Bảo vệ hệ sinh thái rừng, di tích lịch sử, văn hoá và danh lam thắng cảnh.

Giao, cho thuê và thu hồi rừng, đất trồng rừng

• Nâng cao sự gắn bó, quyền lợi và trách nhiệm của chủ đất, chủ rừng.
• Tạo việc làm, tăng thu nhập, tạo sinh kế cho người dân.

Kiểm soát từng loại rừng qua quy chế pháp lí riêng

• Mỗi loại rừng có đặc điểm sinh thái và chức năng riêng nên cần tuân thủ nghiêm ngặt nghĩa vụ khai thác, bảo vệ, sử dụng phù hợp.

Kiểm soát suy thoái động, thực vật rừng hoang dã quý hiếm

• Tạo môi trường thuận lợi như xây khu bảo tồn, vườn quốc gia.
• Nghiêm cấm khai thác, săn bắt, vận chuyển, mua bán trái phép.

Thiết lập hệ thống cơ quan quản lí, bảo vệ rừng từ trung ương đến địa phương

• Phân công, phối hợp trách nhiệm; tuyên truyền, kiểm tra, kiểm soát và xử lí vi phạm.

Hình 2.3 minh hoạ hai ví dụ: a) Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hoá) và b) Vườn Quốc gia U Minh Thượng (Kiên Giang).

Bài 1: Nhận diện hoạt động lâm nghiệp cơ bản

Đề: Các nội dung nào dưới đây không thuộc những hoạt động lâm nghiệp cơ bản?

• A. Bảo vệ rừng.
• B. Đốt rừng làm nương rẫy.
• C. Chế biến và thương mại lâm sản.
• D. Quản lí rừng.
• E. Sử dụng rừng.
• G. Chặt phá rừng.

Đáp án: B và G

Lời giải:

Hoạt động lâm nghiệp cơ bản gồm: quản lí, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng và chế biến, thương mại lâm sản. Đối chiếu từng phương án:

Giải thích: B và G đều là những hành vi gây hại, làm suy thoái rừng chứ không phải hoạt động được pháp luật công nhận là hoạt động lâm nghiệp. Vì vậy hai đáp án này không thuộc hoạt động lâm nghiệp cơ bản.

Bài 2: Nguyên nhân suy thoái rừng do con người và biện pháp của học sinh

Đề: Phân tích các nguyên nhân làm suy thoái rừng do con người gây ra. Theo em, học sinh cần phải làm gì để ngăn chặn nguy cơ suy thoái rừng?

Gợi ý trả lời:

Nguyên nhân suy thoái rừng do con người gây ra:

• Khai thác gỗ, lâm sản quá mức, trái phép vượt khả năng tái sinh của rừng.
• Đốt rừng, phá rừng làm nương rẫy, lấy đất canh tác.
• Chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng sang trồng cây công nghiệp, xây dựng công trình, đô thị hoá.
• Săn bắt, buôn bán động vật, thực vật hoang dã quý hiếm làm mất cân bằng sinh thái.
• Cháy rừng do bất cẩn trong sinh hoạt, đốt thực bì.
• Quản lí lỏng lẻo, ý thức bảo vệ rừng của một bộ phận người dân còn kém.

Học sinh cần làm gì để ngăn chặn suy thoái rừng:

• Tích cực học tập, nâng cao hiểu biết về vai trò của rừng và pháp luật bảo vệ rừng.
• Tuyên truyền, vận động gia đình và cộng đồng cùng bảo vệ rừng.
• Tham gia trồng cây, trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc.
• Không sử dụng sản phẩm từ động, thực vật hoang dã quý hiếm.
• Báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi chặt phá, săn bắt trái phép.
• Sử dụng tiết kiệm giấy, gỗ và các sản phẩm từ rừng.

Bài Vận dụng: Giải pháp hạn chế phá rừng để trồng cây công nghiệp, cây đặc sản

Đề: Hãy đề xuất giải pháp nhằm hạn chế việc phá rừng để trồng cây công nghiệp và cây đặc sản.

Gợi ý trả lời:

• Quy hoạch rõ ràng vùng trồng cây công nghiệp, cây đặc sản, không lấn vào diện tích rừng tự nhiên cần bảo vệ.
• Áp dụng mô hình nông lâm kết hợp: trồng xen cây công nghiệp dưới tán rừng để vừa giữ rừng vừa cho thu nhập.
• Thâm canh, tăng năng suất trên diện tích đất hiện có thay vì mở rộng diện tích bằng cách phá rừng.
• Tận dụng đất trống, đồi trọc, đất đã thoái hoá để trồng cây thay vì phá rừng mới.
• Tăng cường quản lí, xử lí nghiêm hành vi phá rừng trái phép.
• Hỗ trợ vốn, kỹ thuật và tạo sinh kế bền vững cho người dân để giảm áp lực phá rừng.
• Tuyên truyền nâng cao ý thức về lợi ích lâu dài của rừng so với lợi ích kinh tế trước mắt.