Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 37

Chủ đề chính của hai trang này là An sinh xã hội: khái niệm, các chính sách cơ bản và vai trò.

Tóm tắt lý thuyết

Khái niệm an sinh xã hội (ASXH)

• Là hệ thống các chính sách can thiệp của Nhà nước và các lực lượng xã hội, nhằm:
• Giảm mức độ nghèo đói.
• Nâng cao năng lực tự bảo vệ của người dân trước rủi ro giảm hoặc mất thu nhập.
• Bảo đảm ổn định, phát triển và công bằng xã hội.

Hệ thống ASXH ở Việt Nam gồm 4 chính sách cơ bản:

Vai trò của an sinh xã hội (mục 2)

• Là tiêu chí đánh giá sự tiến bộ của xã hội, cộng đồng, quốc gia; là quyền chính đáng của con người.
• Là công cụ quản lí của Nhà nước: điều tiết, phân phối lại của cải, giảm chênh lệch vùng miền và bất bình đẳng.
• Phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro, giúp người dân ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.
• Phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, gắn kết Nhà nước với nhân dân.
• Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và ổn định (đặc biệt qua lĩnh vực bảo hiểm).

Bài 1: An sinh xã hội là gì? Tên, đặc điểm và ý nghĩa các chính sách ASXH cơ bản

Đề bài: Em hãy đọc các nội dung trên và cho biết an sinh xã hội là gì. Hãy nêu tên, đặc điểm và ý nghĩa của các chính sách an sinh xã hội cơ bản.

Trả lời:

An sinh xã hội là gì

An sinh xã hội là hệ thống các chính sách can thiệp của Nhà nước và các lực lượng xã hội, thực hiện nhằm giảm mức độ nghèo đói, nâng cao năng lực tự bảo vệ của người dân và xã hội trước những rủi ro hay nguy cơ giảm hoặc mất thu nhập, bảo đảm ổn định, phát triển và công bằng xã hội.

Tên, đặc điểm và ý nghĩa của các chính sách cơ bản

1. Chính sách hỗ trợ việc làm

• Đặc điểm: Nhà nước tạo điều kiện cho người lao động có việc làm, đào tạo nghề, hỗ trợ vay vốn, giảm tỉ lệ thất nghiệp.
• Ý nghĩa: Bảo đảm thu nhập, ổn định đời sống và giúp người dân tự chủ về kinh tế.

1. Chính sách về bảo hiểm (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp)

• Đặc điểm: Người tham gia đóng góp để được chi trả khi gặp rủi ro (ốm đau, thai sản, tai nạn, thất nghiệp, tuổi già...).
• Ý nghĩa: Là "trụ cột" của ASXH, bù đắp khi mất hoặc giảm thu nhập, chăm sóc sức khỏe và tuổi già.

1. Chính sách trợ giúp xã hội

• Đặc điểm: Hỗ trợ trực tiếp cho các nhóm yếu thế, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (thường xuyên hoặc đột xuất).
• Ý nghĩa: Giúp đối tượng dễ bị tổn thương duy trì mức sống tối thiểu, hòa nhập cộng đồng.

1. Chính sách bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản

• Đặc điểm: Bảo đảm cho người dân tiếp cận giáo dục, y tế, nhà ở tối thiểu, nước sạch, thông tin.
• Ý nghĩa: Nâng cao chất lượng cuộc sống, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và tạo công bằng xã hội.

Vì sao trả lời như vậy: Câu hỏi yêu cầu ba ý (tên – đặc điểm – ý nghĩa), nên mình dựa thẳng vào phần kết luận in trong hộp tím (nêu đủ 4 chính sách) và phần "Em có biết?" (ILO, ISSA) để bổ sung đặc điểm và ý nghĩa cho từng chính sách.

Bài 2: Giải thích sự cần thiết của các chính sách an sinh xã hội ở nước ta hiện nay

Đề bài: Qua những thông tin trên, em hãy giải thích sự cần thiết của các chính sách an sinh xã hội ở nước ta hiện nay.

Trả lời:

Các chính sách an sinh xã hội rất cần thiết ở nước ta hiện nay vì:

• Kinh tế thị trường càng phát triển thì các vấn đề xã hội như bất bình đẳng, phân hóa giàu nghèo, ô nhiễm môi trường càng gia tăng. ASXH giúp điều tiết, giảm bớt chênh lệch và bất bình đẳng.
• Giúp người dân phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro (ốm đau, thất nghiệp, tai nạn, tuổi già), bảo đảm mức sống tối thiểu và ổn định cuộc sống.
• Thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ, phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, gắn kết Nhà nước với nhân dân.
• Góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững: xã hội ổn định giúp nhà đầu tư yên tâm, đồng thời bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế còn tạo nguồn tài chính cho phát triển.

Dẫn chứng từ thông tin năm 2022 (hộp "Thông tin" trang 36)

• Hỗ trợ việc làm: lao động có việc làm đạt 50,6 triệu người, tăng 1.532,7 nghìn người so với 2021; GDP bình quân đầu người đạt 4.124 USD, tăng 404 USD; tỉ lệ thất nghiệp 2,34%, giảm 0,86 điểm phần trăm.
• Bảo hiểm (2021): bảo hiểm xã hội đạt 16.546,8 nghìn người (tăng 2,4%), bảo hiểm y tế 88.837,2 nghìn người (tăng 1%), bảo hiểm thất nghiệp 13.394,9 nghìn người (tăng 0,5%).

Những con số này cho thấy chính sách ASXH đã mang lại kết quả thực tế, tạo ổn định và phát triển đất nước, nên việc duy trì và mở rộng là cần thiết.

Vì sao trả lời như vậy: Câu hỏi yêu cầu "giải thích sự cần thiết", nên mình kết hợp lập luận về vai trò (mục 2) với số liệu thực tế năm 2021–2022 để chứng minh ASXH vừa cần thiết về mặt lý do, vừa hiệu quả trong thực tiễn.

Nếu em gửi đúng ảnh trang 37–38, mình sẽ giải tiếp phần đó cho khớp nhé.