Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 73

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn GD Kinh Táº¿ & PhĂ¡p Luáºt · Trang 73–74

Ghi chú nhỏ: hai ảnh em gửi là trang 71 và 72 (góc dưới có đánh số), không phải 73 – 74. Thầy giải theo đúng số trang trên ảnh nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Nội dung trọng tâm của phần này là nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác:

Công dân có nghĩa vụ tôn trọng quyền sở hữu tài sản của người khác, không được xâm phạm tài sản của cá nhân, tổ chức, Nhà nước.
Nếu gây thiệt hại về tài sản cho người khác thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Một số quy định pháp luật liên quan (Bộ luật Dân sự):
Điều 479: Bên thuê phải bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ; làm mất, hư hỏng thì phải bồi thường.
Điều 480: Bên thuê phải sử dụng tài sản đúng công dụng, đúng mục đích đã thoả thuận.
Điều 496: Bên mượn phải giữ gìn, bảo quản tài sản mượn, không tự ý thay đổi tình trạng tài sản; không được cho người khác mượn lại nếu chưa được đồng ý; trả đúng hạn; bồi thường nếu làm mất, hư hỏng.

Phần khám phá: Trường hợp ông Q cho thuê nhà

Đề bài: Ông Q cho vợ chồng anh B thuê nhà để ở, có hợp đồng ghi rõ bên thuê không được tự ý thay đổi cấu trúc căn nhà. Tuy nhiên, vợ chồng anh B đã tự ý cải tạo, sửa chữa, thay đổi cấu trúc ngôi nhà mà không thông báo, xin phép ông Q.

Câu 1: Trong trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác? Vì sao?

Trả lời: Vợ chồng anh B đã vi phạm. Vì theo hợp đồng và theo Điều 480 Bộ luật Dân sự, bên thuê phải sử dụng tài sản đúng công dụng, đúng mục đích đã thoả thuận. Anh B đã tự ý cải tạo, thay đổi cấu trúc căn nhà mà không thông báo, xin phép chủ sở hữu là ông Q, tức là đã xâm phạm quyền sở hữu, không tôn trọng tài sản của người khác.

Câu 2: Các hành vi vi phạm có thể dẫn đến hậu quả gì? Vợ chồng anh B có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Q không? Vì sao?

Trả lời:

Hậu quả: làm hư hỏng, biến dạng tài sản; gây thiệt hại cho chủ sở hữu; có thể bị chấm dứt hợp đồng thuê, bị xử lý theo pháp luật và phải khắc phục, bồi thường.
Vợ chồng anh B có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Q. Vì theo Điều 479, bên thuê làm hư hỏng tài sản thuê thì phải bồi thường; việc tự ý thay đổi cấu trúc đã gây thiệt hại nên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc bồi thường theo quy định pháp luật.

Bài 1: Nhận định đúng hay sai về quyền, nghĩa vụ sở hữu tài sản

a. Người không phải là chủ sở hữu cũng có thể có quyền sử dụng tài sản của người khác.

Đáp án: Đúng.
Lý do: Người được chủ sở hữu cho thuê, cho mượn, uỷ quyền... vẫn có quyền sử dụng tài sản dù không phải chủ sở hữu (ví dụ người thuê nhà).

b. Người được chủ sở hữu trao quyền sử dụng tài sản có thể tuỳ ý sử dụng tài sản theo ý muốn của mình.

Đáp án: Sai.
Lý do: Người được trao quyền sử dụng phải dùng đúng công dụng, đúng mục đích đã thoả thuận (Điều 480), không được tuỳ tiện thay đổi, gây hư hỏng tài sản.

c. Chỉ có chủ sở hữu mới có quyền định đoạt tài sản của mình.

Đáp án: Đúng (về nguyên tắc).
Lý do: Quyền định đoạt (bán, tặng, cho, để lại thừa kế, tiêu huỷ...) thuộc về chủ sở hữu. Người khác chỉ được định đoạt khi được chủ sở hữu uỷ quyền hoặc theo quy định của pháp luật.

d. Trong mọi trường hợp, chỉ có chủ sở hữu tài sản mới phải thực hiện các nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản.

Đáp án: Sai.
Lý do: Không chỉ chủ sở hữu, mà cả người chiếm hữu, sử dụng tài sản của người khác (người thuê, người mượn) cũng phải thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, bảo quản, sử dụng đúng mục đích và bồi thường khi gây thiệt hại.

Bài 2: Xác định quyền và nghĩa vụ về sở hữu tài sản

a. Bà O trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, gia cầm trên mảnh vườn đã thuê của gia đình ông H.

Quyền được thực hiện: quyền sử dụng tài sản (mảnh vườn thuê).
Nội dung: bà O khai thác công dụng của mảnh vườn để trồng trọt, chăn nuôi, hưởng hoa lợi, lợi tức từ việc sử dụng tài sản thuê đúng mục đích thoả thuận.

b. Vợ chồng ông A tặng con trai và con dâu một căn nhà làm quà cưới.

Quyền được thực hiện: quyền định đoạt tài sản.
Nội dung: ông A là chủ sở hữu căn nhà nên có quyền chuyển giao quyền sở hữu cho người khác bằng cách tặng cho.

c. Anh M mua lại ngôi nhà của bà D và cải tạo thành quán cà phê để kinh doanh.

Quyền được thực hiện: quyền sở hữu (gồm quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt).
Nội dung: sau khi mua, anh M trở thành chủ sở hữu nên có quyền cải tạo, sử dụng ngôi nhà của mình vào mục đích kinh doanh.

d. Vợ chồng anh K xây lại nhà luôn thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Đây là nghĩa vụ của chủ sở hữu khi thực hiện quyền của mình.
Nội dung: anh K thực hiện quyền của chủ sở hữu (xây dựng nhà) nhưng đồng thời thực hiện nghĩa vụ không gây ảnh hưởng, thiệt hại đến người khác, bảo đảm an toàn và bảo vệ môi trường.

Bài 3: Thực hiện đúng hay vi phạm nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác

a. Chị Q thuê nhà bà V, vô ý làm hỏng một số đồ đạc nên đã mua đồ mới cùng chủng loại để đền bù, thay thế.

Đáp án: Thực hiện đúng nghĩa vụ.
Lý do: Theo Điều 479, làm hư hỏng tài sản thuê thì phải bồi thường. Chị Q đã chủ động mua đồ mới cùng loại để bồi thường, đây là hành vi tôn trọng tài sản và có trách nhiệm.

b. Anh B vay tiền của chị H nhưng không trả nợ theo thoả thuận.

Đáp án: Vi phạm.
Lý do: Tiền vay là tài sản của chị H. Không trả nợ đúng thoả thuận là xâm phạm quyền tài sản, gây thiệt hại cho chị H, vi phạm nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác.

c. Anh Đ tặng bạn gái chiếc điện thoại đã mượn của chị S.

Đáp án: Vi phạm.
Lý do: Theo Điều 496, bên mượn không được tự ý định đoạt tài sản mượn. Điện thoại vẫn thuộc sở hữu của chị S, anh Đ không có quyền đem tặng cho người khác.

d. Anh U xin phép và được chị K đồng ý cho lái thử xe ô tô; khi lái thử anh luôn giữ gìn cẩn thận.

Đáp án: Thực hiện đúng nghĩa vụ.
Lý do: Anh U sử dụng tài sản khi đã được chủ sở hữu đồng ý, lại giữ gìn cẩn thận, đúng với nghĩa vụ bảo quản tài sản mượn theo Điều 496.

Bài 4: Đọc tình huống và trả lời câu hỏi

Tình huống a: Anh C – nhân viên nhà hàng bán chiếc đồng hồ khách để quên

1/ Nhận xét về hành vi của anh C:

Hành vi của anh C là sai trái và vi phạm pháp luật. Chiếc đồng hồ là tài sản của vị khách, anh C nhặt được nhưng không báo cho quản lí để trả lại mà tự ý đem bán lấy tiền. Đây là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác, xâm phạm quyền sở hữu, vi phạm nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác.

2/ Hành vi của anh C có thể chịu hậu quả gì:

Bị buộc trả lại tài sản hoặc bồi thường giá trị chiếc đồng hồ.
Bị xử lý kỷ luật, có thể bị mất việc làm.
Tuỳ giá trị tài sản và tính chất, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chiếm giữ trái phép tài sản.
Mất uy tín, danh dự bản thân.

3/ Nếu là anh C, em sẽ làm gì:

Em sẽ báo ngay sự việc cho quản lí nhà hàng và giao lại chiếc đồng hồ để tìm cách trả cho vị khách bỏ quên (giữ lại chờ khách quay lại nhận hoặc thông báo). Đó là cách thực hiện đúng nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác.

Tình huống b: Chị G vay tiền vợ chồng ông P rồi bỏ trốn

Phần này trong ảnh bị cắt ở dòng "Vợ chồng ông P không tìm được chị G nên đã dẫn theo một số thanh niên tới nhà bố...". Vì chưa thấy đầy đủ đề và câu hỏi, thầy chưa giải được phần này.

Em gửi thêm ảnh phần còn lại của trang 72 (và nếu cần là trang tiếp theo) để thầy giải trọn vẹn tình huống b nhé.

Chế độ đọc sách →