Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 101

Hai trang này thuộc bài học về Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên (môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12). Mình sẽ tóm tắt lý thuyết, phân tích các tình huống và giải bài Luyện tập nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Phần thông tin trên hai trang nêu rõ:

Quyền của công dân về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:

• Được sống trong môi trường trong lành, không bị ô nhiễm.
• Được khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên theo quy định pháp luật.
• Được tham gia bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
• Được khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về môi trường với cơ quan có thẩm quyền.
• Được tiếp cận, tìm hiểu thông tin về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.

Nghĩa vụ của công dân:

• Tuân theo Hiến pháp và pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
• Tôn trọng các quyền của người khác trong lĩnh vực này.
• Chi trả, bồi thường thiệt hại, khắc phục, xử lí và chịu trách nhiệm pháp lí nếu gây sự cố môi trường, hủy hoại tài nguyên.

Các điều luật trích dẫn (Luật Bảo vệ môi trường):

• Bảo vệ môi trường là điều kiện, nền tảng, yếu tố trung tâm cho phát triển bền vững.
• Điều 6: Cấm vận chuyển, chôn, lấp, thải, đốt chất thải sai quy trình; xả nước thải, khí thải chưa xử lý đạt chuẩn; thực hiện dự án khi chưa đủ điều kiện; che giấu, gian dối hành vi gây ô nhiễm.
• Điều 60: Trách nhiệm của hộ gia đình, cá nhân (giảm thiểu, phân loại chất thải, không gây tiếng ồn, không phát tán mùi khó chịu...).

---

Phân tích các Trường hợp (câu hỏi mở)

Câu hỏi: Trong các trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Vì sao? Hành vi đó có thể dẫn tới hậu quả gì?

Trường hợp 1 – Ông K

Đề: Ông K mở xưởng gia công nhựa và gỗ kề nhà chị B, gây tiếng ồn rất lớn và nhiều bụi nhưng không dùng biện pháp chống ồn, chống ô nhiễm.

Nhận xét:

• Ông K vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Lý do: Hành vi gây tiếng ồn, phát tán bụi, không có biện pháp xử lý là vi phạm Điều 60 (không được gây tiếng ồn, độ rung, ảnh hưởng xấu đến cộng đồng dân cư xung quanh).
• Hậu quả: Ảnh hưởng sức khỏe, sinh hoạt của chị B và người dân; ô nhiễm môi trường khu dân cư; ông K có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục, bồi thường thiệt hại.
• Chị B và người dân làm đơn đề nghị chính quyền can thiệp là thực hiện đúng quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.

Trường hợp 2 – Ông T, ông H, ông S và các lái xe

Đề: Từ 19/8/2021 đến 22/9/2021, ông T cùng ông H, ông S thông qua một số lái xe vận chuyển hơn 665 tấn chất thải (gồm chất thải rắn công nghiệp có lẫn chất thải nguy hại) đem đổ xuống bờ sông và ra vệ đường.

Nhận xét:

• Ông T, ông H, ông S và các lái xe đều vi phạm nghiêm trọng pháp luật.
• Lý do: Vi phạm Điều 6 – vận chuyển, đổ, thải chất thải rắn, chất thải nguy hại không đúng quy trình, quy định pháp luật.
• Hậu quả: Gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước, đất; ảnh hưởng hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng; với khối lượng lớn và có chất thải nguy hại, các chủ thể có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường, phải bồi thường và khắc phục hậu quả.

Trường hợp 3 – Ông Q

Đề: Không được cấp phép nhưng ông Q tự ý khai thác cát xây dựng ở thượng nguồn lòng hồ thủy điện Đ để bán. Từ tháng 1/2023 đến tháng 9/2023, ông khai thác hơn 6.000 m³ cát, trị giá hơn 2 tỉ đồng.

Nhận xét:

• Ông Q vi phạm pháp luật về khai thác tài nguyên, khoáng sản.
• Lý do: Khai thác khi không được cơ quan chức năng cấp giấy phép – vi phạm nghĩa vụ tuân theo quy định pháp luật về khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên.
• Hậu quả: Làm cạn kiệt tài nguyên, sạt lở, thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng an toàn hồ thủy điện; với giá trị lớn, ông Q có thể bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định khai thác tài nguyên, bị tịch thu tang vật và bồi thường thiệt hại.

---

LUYỆN TẬP

Bài 1: Nhận xét việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân

Câu a:
Đề: Trong khi đào giếng, anh T phát hiện một số cổ vật nhưng không thông báo với cơ quan chức năng. Anh làm sạch cổ vật và cất giấu trong nhà để sau này truyền lại cho con cháu. Anh T chia sẻ với người thân trong gia đình... (phần đề tiếp tục ở trang sau).

Nhận xét (dựa trên phần đề đã có):

• Anh T vi phạm quy định pháp luật.
• Lý do: Theo Luật Di sản văn hóa, cổ vật được tìm thấy trong lòng đất thuộc sở hữu toàn dân (Nhà nước). Người phát hiện có nghĩa vụ thông báo, giao nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc anh T tự ý cất giấu, không khai báo là làm sai nghĩa vụ của công dân.
• Hậu quả: Cổ vật không được bảo quản, nghiên cứu đúng cách dễ bị hư hỏng, thất lạc giá trị lịch sử; anh T có thể bị xử phạt hành chính, buộc giao nộp hiện vật.

Phần đề câu a còn tiếp ở trang sau và các câu b, c... chưa hiển thị trong ảnh, nên mình chưa giải tiếp được. Nếu bạn gửi trang kế tiếp, mình sẽ hoàn thiện toàn bộ phần Luyện tập nhé.

(Ghi chú: Số trang in trên ảnh là 100 và 101. Nếu bạn cần đúng nội dung trang 102, hãy gửi thêm ảnh trang đó.)