Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 107
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 107–108
Tóm tắt lý thuyết: Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế
Pháp luật quốc tế có 7 nguyên tắc cơ bản. Tất cả các quốc gia khi thiết lập quan hệ với nhau đều phải dựa trên và tuân thủ những nguyên tắc này:
| STT | Nguyên tắc | Nội dung cốt lõi |
|---|---|---|
| 1 | Cấm dùng vũ lực hay đe doạ dùng vũ lực | Không được dùng/đe doạ dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế |
| 2 | Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình | Tranh chấp phải giải quyết bằng đàm phán, hoà giải… |
| 3 | Không can thiệp vào công việc nội bộ | Không can thiệp trực tiếp/gián tiếp vào đối nội, đối ngoại nước khác |
| 4 | Các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác | Hợp tác trên các lĩnh vực để giữ hoà bình, an ninh quốc tế |
| 5 | Quyền bình đẳng và tự quyết của các dân tộc | Mỗi dân tộc tự quyết chế độ chính trị, kinh tế, xã hội của mình |
| 6 | Bình đẳng về chủ quyền của các quốc gia | Mọi quốc gia đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ |
| 7 | Tận tâm, thiện chí thực hiện các cam kết quốc tế | Thực hiện đầy đủ, có thiện chí nghĩa vụ quốc tế của mình |
Hai thông tin minh hoạ:
- Thông tin 1: EU (Liên minh châu Âu) thành lập năm 1950, lúc đầu có 6 thành viên, nay 28. Anh gia nhập 1973, đến 2016 đàm phán rút khỏi EU sau khi 51,9% cử tri đồng ý trong cuộc trưng cầu ý dân ngày 23-6-2016.
- Thông tin 2: Ngày 1–2/11/2023, Đại hội đồng Liên hợp quốc khoá 78 thảo luận về việc cần chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại, tài chính mà Mỹ áp đặt với Cuba suốt hơn 60 năm, kêu gọi Mỹ chấm dứt ngay lệnh cấm vận.
Câu 1: Tham gia thành lập, gia nhập và rút khỏi EU phù hợp với nguyên tắc nào? Vì sao?
Đề bài: Em hãy cho biết, việc các quốc gia tham gia thành lập, xin gia nhập và rút khỏi EU phù hợp với những nguyên tắc cơ bản nào của pháp luật quốc tế? Vì sao?
Trả lời:
Việc các quốc gia tự nguyện tham gia thành lập, xin gia nhập và rút khỏi EU phù hợp với:
- Nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền của các quốc gia.
- Nguyên tắc quyền bình đẳng và tự quyết của các dân tộc.
Vì sao:
- Mỗi quốc gia có chủ quyền hoàn toàn, được tự do lựa chọn việc tham gia hay không tham gia một tổ chức quốc tế. Khi 6 nước sáng lập EU hay khi các nước khác xin gia nhập, đó là quyết định tự nguyện xuất phát từ chủ quyền của họ.
- Trường hợp nước Anh rút khỏi EU năm 2016 cũng dựa trên ý chí tự quyết: quyết định được đưa ra qua trưng cầu ý dân (51,9% cử tri đồng ý), thể hiện quyền tự do định đoạt vận mệnh của dân tộc mà không bị bên ngoài ép buộc.
Tóm lại, cả việc tham gia lẫn rút khỏi đều là sự thể hiện quyền tự quyết và chủ quyền quốc gia, hoàn toàn phù hợp với pháp luật quốc tế.
Câu 2: Lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba vi phạm nguyên tắc nào? Vì sao?
Đề bài: Theo em, hành vi thực hiện chính sách cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba là sự vi phạm nguyên tắc cơ bản nào của pháp luật quốc tế? Vì sao?
Trả lời:
Hành vi cấm vận của Mỹ đối với Cuba đã vi phạm các nguyên tắc:
- Nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác.
- Nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền của các quốc gia.
- Nguyên tắc quyền bình đẳng và tự quyết của các dân tộc.
Vì sao:
- Theo nguyên tắc không can thiệp, không một quốc gia nào được dùng biện pháp kinh tế, chính trị để cưỡng ép quốc gia khác nhằm buộc nước đó lệ thuộc vào mình. Lệnh cấm vận kinh tế, thương mại, tài chính mà Mỹ duy trì hơn 60 năm chính là dùng sức mạnh kinh tế để gây sức ép, can thiệp vào công việc nội bộ của Cuba.
- Hành vi này xâm phạm quyền bình đẳng về chủ quyền của Cuba, cản trở Cuba thực hiện các quyền chủ quyền và phát triển kinh tế, xã hội của mình.
- Nó cũng đi ngược nguyên tắc tự quyết, bởi mỗi dân tộc có quyền tự do lựa chọn con đường phát triển mà không bị bên ngoài cưỡng ép.
Đây cũng là lý do đông đảo các nước tại Đại hội đồng Liên hợp quốc lên tiếng yêu cầu Mỹ chấm dứt ngay lệnh cấm vận này.