Giải Lịch sử 12 trang 71

Hai trang này thuộc bài về công cuộc Đổi mới ở Việt Nam, tập trung vào hai phần: thành tựu trên lĩnh vực văn hoá – xã hội và quá trình hội nhập quốc tế. Mình sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải câu hỏi luyện tập có trong trang.

Phần lý thuyết: Thành tựu văn hoá – xã hội và hội nhập quốc tế

Thành tựu về văn hoá – xã hội (kèm Tư liệu 2):

• Thu nhập bình quân đầu người tăng mạnh qua các năm. Theo biểu đồ:

• Tỉ lệ hộ thu nhập trung bình và cao tăng, tỉ lệ hộ nghèo giảm. Y tế tiến bộ, mức sống cải thiện.
• Hạ tầng cơ sở, hạ tầng thông tin – truyền thông được cải thiện; Chỉ số phát triển con người (HDI) tăng.
• Tỉ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh giảm, tuổi thọ trung bình tăng, chỉ số chăm sóc sức khoẻ toàn dân cao hơn mức trung bình khu vực và thế giới.
• Giáo dục phát triển về quy mô và loại hình trường lớp; khoa học – công nghệ và văn hoá chuyển biến tích cực.
• Văn hoá truyền thống được bảo tồn, phát huy; các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể được đánh giá theo chuẩn quốc tế.

Thành tựu về hội nhập quốc tế:

• Chính trị: tăng cường quan hệ với các đối tác chiến lược, toàn diện, bạn bè truyền thống; tích cực xây dựng các thể chế đa phương. Cụ thể (Hình 7): quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia, quan hệ với 247 chính đảng ở 111 quốc gia, quan hệ với Quốc hội và Nghị viện hơn 140 nước.
• Kinh tế: hội nhập sâu rộng, nhiều cấp độ, đa dạng hình thức; mở rộng đầu tư nước ngoài và tăng trưởng xuất khẩu.
• An ninh – quốc phòng: mở rộng quan hệ song phương và đa phương; tham gia gìn giữ hoà bình và khắc phục hậu quả chiến tranh. (Đến 2022, có quan hệ quốc phòng với hơn 100 quốc gia.)
• Văn hoá, giáo dục, khoa học – công nghệ: đẩy mạnh hợp tác, giao lưu với nhiều quốc gia và khu vực.

Bài luyện tập: Thành tựu văn hoá – xã hội trong Đổi mới

Đề bài:

Khai thác thông tin và Tư liệu 2 trong mục, hãy trình bày thành tựu cơ bản của Việt Nam trong công cuộc Đổi mới trên lĩnh vực văn hoá – xã hội.

Lời giải:

Dựa vào nội dung trong mục và biểu đồ thu nhập bình quân đầu người (Tư liệu 2), có thể trình bày các thành tựu cơ bản theo từng nhóm như sau.

1. Về đời sống và thu nhập

• Thu nhập bình quân đầu người tăng liên tục và rất nhanh: từ 250 USD (1995) lên 4 109 USD (2022), tức tăng hơn 16 lần trong 27 năm.
• Tỉ lệ hộ có thu nhập trung bình và cao ngày càng tăng, tỉ lệ hộ nghèo giảm. Mức sống của người dân được cải thiện rõ rệt.

1. Về y tế và chăm sóc sức khoẻ

• Y tế đạt nhiều tiến bộ.
• Tỉ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh giảm, tuổi thọ trung bình tăng.
• Chỉ số chăm sóc sức khoẻ toàn dân cao hơn mức trung bình khu vực và thế giới.

1. Về hạ tầng và phát triển con người

• Khả năng tiếp cận hạ tầng cơ sở, hạ tầng thông tin – truyền thông được cải thiện đáng kể.
• Chỉ số phát triển con người (HDI) tăng lên qua các năm.

1. Về giáo dục, khoa học – công nghệ

• Giáo dục phát triển mới về quy mô, đa dạng hoá loại hình trường lớp ở các bậc học.
• Đội ngũ cán bộ khoa học – công nghệ tiếp thu, làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ tiên tiến, hiện đại.

1. Về văn hoá

• Văn hoá truyền thống được bảo tồn và phát huy.
• Các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể được xác định và đánh giá theo chuẩn quốc tế.

Giải thích cách khai thác Tư liệu 2: Biểu đồ cho thấy đường tăng trưởng thu nhập đi lên đều và bứt phá mạnh từ năm 2010 trở đi (1 360 → 4 109 USD). Đây là minh chứng số liệu cụ thể cho nhận định "mức sống ngày càng cải thiện", giúp bài làm có dẫn chứng thuyết phục thay vì chỉ nói chung chung.