Giải Lịch sử 12 trang 93
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá» · Trang 93–94
🔍 Kiến thức cần nhớ
Hai trang này trình bày nội dung về Tiểu sử và tiến trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, bao gồm:
1. Thời niên thiếu và những hoạt động đầu tiên (1890 – 1911):
- Sinh ngày 19/5/1890, quê cha ở Làng Sen, quê mẹ ở làng Hoàng Trù, xã Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An)
- Thuở nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, sau đổi thành Nguyễn Tất Thành
- Năm 1908: Tham gia phong trào chống thuế ở Huế
- Cuối tháng 8/1910: Đến Phan Thiết dạy học tại trường Dục Thanh
- Ngày 5/6/1911: Rời Bến Nhà Rồng trên tàu La-tu-sơ Tơ-rê-vin, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước
2. Những năm tháng hoạt động ở nước ngoài (1911 – 1941):
- Giai đoạn 1911-1920: Đi nhiều nước, gửi bản Yêu sách đến Hội nghị Véc-xai (1919), đọc Luận cương của Lê-nin, tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp (12/1920)
- Giai đoạn 1921-1930: Hoạt động ở Pháp, Liên Xô, Trung Quốc; thành lập Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên (1925); chủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (đầu năm 1930)
- Giai đoạn 1930-1941: Hoạt động tại Liên Xô, Trung Quốc; ngày 28/1/1941 trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng
⚙️ Bài tập
Câu hỏi (trang 91)
Đề bài: Khai thác thông tin và các tư liệu 1, 2 trong mục, hãy nêu một số yếu tố ảnh hưởng đến cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Cách 1 — Phân tích theo nhóm yếu tố
Bước 1: Xác định các nhóm yếu tố ảnh hưởng
Dựa vào thông tin trong sách giáo khoa, có thể phân loại các yếu tố ảnh hưởng đến cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành các nhóm sau:
A. Yếu tố gia đình:
- Xuất thân từ gia đình nhà Nho yêu nước (cha là Nguyễn Sinh Sắc - một nhà Nho có tư tưởng tiến bộ)
- Quê hương Nghệ An - vùng đất có truyền thống yêu nước, đấu tranh chống ngoại xâm
- Được giáo dục trong môi trường gia đình coi trọng học vấn và tinh thần yêu nước
B. Yếu tố quê hương, đất nước:
- Sinh ra và lớn lên khi đất nước đang bị thực dân Pháp đô hộ
- Chứng kiến cảnh nhân dân bị áp bức, bóc lột
- Sớm tiếp xúc với các phong trào yêu nước (tham gia phong trào chống thuế ở Huế năm 1908)
C. Yếu tố giáo dục:
- Được học chữ Hán từ nhỏ với các thầy giáo giỏi ở địa phương
- Học tại Trường Tiểu học Pháp – Việt Đông Ba và Trường Quốc học Huế
- Tiếp thu cả nền giáo dục truyền thống và giáo dục phương Tây
D. Yếu tố thời đại:
- Các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX (phong trào Duy Tân của Phan Châu Trinh)
- Sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó khiến Người quyết tâm tìm con đường mới
Bước 2: Kết luận
Những yếu tố trên đã hình thành nên nhân cách, tư tưởng yêu nước và quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành.
Cách 2 — Phân tích theo trình tự thời gian
Giai đoạn 1890 – 1901 (Thời thơ ấu):
- Ảnh hưởng từ truyền thống yêu nước của quê hương Nghệ An
- Ảnh hưởng từ gia đình nhà Nho có tinh thần yêu nước
- Sống trong cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than
Giai đoạn 1901 – 1908 (Thời niên thiếu):
- Theo cha vào Huế, được tiếp xúc với môi trường văn hóa, chính trị sôi động
- Được học tập trong các trường có chương trình giáo dục tiến bộ
- Tiếp thu tư tưởng yêu nước từ các thầy giáo và các nhà Nho yêu nước
Giai đoạn 1908 – 1911 (Bước đầu hoạt động):
- Tham gia phong trào chống thuế ở Huế (1908) - đánh dấu bước đầu tham gia hoạt động yêu nước
- Dạy học tại trường Dục Thanh - truyền bá tinh thần yêu nước cho học sinh
- Chứng kiến sự thất bại của các phong trào yêu nước đương thời → quyết định ra đi tìm đường cứu nước mới
💡 Mẹo nhớ: Các yếu tố ảnh hưởng đến Hồ Chí Minh có thể nhớ theo công thức: GIA - QUÊ - GIÁO - THỜI (Gia đình - Quê hương - Giáo dục - Thời đại)
⚠️ Lưu ý thi: Đây là dạng câu hỏi phân tích yếu tố ảnh hưởng, thường xuất hiện trong đề thi. Cần trình bày có hệ thống, logic và có dẫn chứng cụ thể từ tư liệu.
🎯 Ghi nhớ: - Chủ tịch Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng sâu sắc từ truyền thống gia đình, quê hương và thời đại - Ngày 5/6/1911 là mốc lịch sử quan trọng - Người rời Bến Nhà Rồng bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước - Quá trình hoạt động cách mạng của Người trải qua nhiều giai đoạn, từ tìm hiểu thực tiễn đến tiếp thu lý luận và vận dụng sáng tạo vào cách mạng Việt Nam