Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 51

Nhận xét

Trang này không có bài tập. Đây là phần văn bản đọc hiểu (đoạn trích hồi kí Nhớ nghĩ chiều hôm của Đào Duy Anh) và phần giới thiệu tác giả, không chứa câu hỏi hay bài tập nào.

---

Tóm tắt nội dung

Nội dung đoạn trích (trang 51)

Đoạn trích kể về sự kiện lễ tang Phan Châu Trinh được cử hành long trọng và rầm rộ ở Sài Gòn, cùng lễ truy điệu ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và nhiều tỉnh khác, kể cả Đồng Hới. Tác giả nhắc đến bài văn tế của cụ Phan Bội Châu viết trong dịp truy điệu, với những câu đối ca tụng nhà chí sĩ ái quốc. Tại Đồng Hới, nhóm thanh niên của tác giả nhân cơ hội đó trao đổi ý kiến về tình hình chính trị hiện thời. Những câu văn tế được trích dẫn:

• "Cá chậu chim lồng vơ vẩn thế, áng công danh thôi vất lối tầm thường. / Rồng mây cọp gió lạ lùng chi, miền thanh khí thứ hô người trùng ngoại."
• "Ba tấc lưỡi mà gươm mà súng, nhà cường quyền trông gió cũng oai ghê. / Một ngòi lông mà trống mà chiêng, cửa dân chú khêu đèn thêm sáng chói."

Những câu này thúc giục lòng tác giả muốn đi xa.

Phần giới thiệu tác giả (trang 51 – 52)

• Đào Duy Anh (1904 – 1988), quê ở tỉnh Thanh Hoá, là học giả có đóng góp quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu.
• Ông tham gia phong trào yêu nước, cách mạng và các hoạt động dịch thuật, nghiên cứu từ rất sớm (trước năm 1930).
• Được xem là một trong những người đặt nền móng cho nhiều ngành Khoa học xã hội ở Việt Nam (từ điển học, văn hoá học,...).
• Ở lĩnh vực sử học, ông có nhiều công trình có giá trị về lịch sử Việt Nam.
• Tác phẩm tiêu biểu: Hán Việt từ điển giản yếu (1932), Việt Nam văn hoá sử cương (1938), Khảo luận về Kim Vân Kiều (1943), Nguồn gốc dân tộc Việt Nam (1950), Đất nước Việt Nam qua các đời (1964), Từ điển Truyện Kiều (1974), Chữ Nôm – nguồn gốc, cấu tạo, diễn biến (1975),...
• Đào Duy Anh được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000; được ghi tên vào bộ từ điển La-rút-xơ (Larousse) của Pháp với tư cách là một nhà bách khoa toàn thư của thời hiện đại.

Giới thiệu tác phẩm Nhớ nghĩ chiều hôm

• Hồi kí được viết xong năm 1972, hoàn chỉnh vào cuối năm 1974.
• Thuật lại những chặng đường chính trong cuộc đời hoạt động chính trị, văn hoá và khoa học của tác giả.
• Chứa đựng nhiều suy tư về mối quan hệ giữa trí thức Việt Nam với dân tộc, về sứ mệnh của thanh niên đối với tương lai đất nước.
• Đoạn trích thuộc phần đầu của cuốn hồi kí, kể về sự kiện đánh dấu giai đoạn "bước vào đời" của tác giả.

---

🎯 Ghi nhớ: Đây là phần cung cấp ngữ liệu và thông tin nền (văn bản + tiểu sử tác giả) để chuẩn bị cho các câu hỏi đọc hiểu ở những trang tiếp theo. Học sinh cần đọc kỹ đoạn trích, nắm bối cảnh lịch sử (phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX, lễ tang Phan Châu Trinh 1926) và đặc trưng thể loại hồi kí (kể lại sự kiện có thật, xen lẫn cảm xúc, suy tư cá nhân).