Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 91
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 91–92
Nhận xét
Trang 88 – 89 trong hình không chứa bài tập hay câu hỏi. Đây là phần Thực hành đọc với văn bản nghị luận "Sách thay đổi lịch sử loài người" của tác giả Vũ Đức Liêm.
📝 Tóm tắt nội dung
Phần hướng dẫn đọc (đầu trang 88)
Sách nêu một số điều cần lưu ý khi đọc văn bản:
- Tóm tắt các ý chính, ý phụ, các chi tiết trong văn bản.
- Chú ý đến quan điểm của tác giả về vai trò của sách đối với lịch sử loài người và những dữ liệu lịch sử được sử dụng để làm sáng tỏ quan điểm đó.
- Tra cứu, giải thích nghĩa của các thuật ngữ được sử dụng trong văn bản.
Nội dung văn bản (trang 88 – 89)
Văn bản triển khai các luận điểm chính sau:
- Sách là vật phẩm văn hoá thu nhỏ lịch sử giao lưu giữa các nền văn minh. Đằng sau mỗi cuốn sách là cả hệ tri thức, lịch sử kĩ thuật, chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, tư tưởng của một thời đại.
- Sách góp phần tạo ra châu Âu hiện đại – từ tri thức, ngôn ngữ, tôn giáo, giáo dục, báo chí. Sự thắng thế của phương Tây thế kỉ XIX – XX gắn liền với việc xác lập nền văn hoá đọc mới trên toàn thế giới.
- Văn hoá in ấn bùng nổ từ cuối thế kỉ XVIII kéo theo sự phát triển của sách in, báo, tạp chí, quảng cáo, tạo ra sự khuếch đại tri thức ở quy mô chưa từng có, dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản, chủ nghĩa dân tộc, cách mạng chính trị ở Đông Á.
- Sách tham gia định hình, thúc đẩy sự tiến hoá của xã hội. Thư tịch và hoạt động sử dụng thư tịch phản ánh vai trò của tầng lớp "sĩ", cùng vai trò của thợ mộc khắc bản in, xưởng in, thương nhân buôn bán sách...
- Mặt trái của sách: sách mê tín, phù thuỷ, chiến tranh tôn giáo, tin giả cũng tham gia định hình xã hội. Sách không chỉ tạo ra và lan truyền tri thức mà đôi khi còn là vật phẩm linh thiêng, dẫn đến lịch sử kiểm soát: bản quyền, kiểm duyệt, tác phẩm không chính thống (samizdat literature).
- Nhu cầu quản lí sách tạo ra các thiết chế khoa học mới: ngành thư mục học, thư viện công (Anh, Đức thế kỉ XIX; Thái Lan 1905; Việt Nam có Thư viện Trung ương Đông Dương 1917).
- Mối quan hệ giữa sách và độc giả: Hoạt động đọc phản ánh sự vận động của thư tịch. Ai đọc? Đọc gì? Đọc để làm gì? – những câu hỏi giúp định vị trình độ phát triển, bản sắc tri thức của mỗi thời đại. Số lượng độc giả tăng từ vài phần trăm thời Cổ – Trung đại tới gần như toàn bộ dân số.
🎯 Ghi nhớ: Đây là phần văn bản đọc hiểu (nghị luận xã hội về vai trò của sách). Các câu hỏi thực hành sẽ nằm ở các trang tiếp theo (trang 91 – 92 thực tế trong sách). Khi đọc, cần chú ý xác định luận điểm trung tâm, hệ thống luận cứ (dữ liệu lịch sử cụ thể), và cách tác giả tổ chức lập luận.